Wybieramy okna energooszczędne

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 9-16 minut
Wybieramy okna energooszczędne

W średniej wielkości domu przeszklenia zajmują ok. 30 m2. To sporo, dlatego większość inwestorów skupia się na tym, by dobrać okna możliwe najbardziej oszczędzające energię, czyli takie, które zimą będę zatrzymywały ciepło wyprodukowane przez system grzewczy, a latem nie będą wpuszczały zbyt dużo promieni słońca, których nadmiar powoduje przegrzewanie się pomieszczeń i konieczność korzystania z dość energochłonnej klimatyzacji.

Aby okna spełniały kryteria budownictwa energooszczędnego nie tylko muszą być odpowiednio wytworzone i zamontowane, ale przede wszystkim powinny być właściwie zaprojektowane.

Ogólna zasada jest taka, że największe przeszklenia planuje się od najbardziej nasłonecznionego południa, a od północy i w miejscach zacienionych całkiem się z nich rezygnuje lub ogranicza do minimum. Okna zlokalizowane od południa są źródłem zysków ciepła pochodzącego od słońca, warto je spożytkować. Nie należy jednak przesadzać z ich powierzchnią, bowiem wielu właścicieli, z założenia bardzo energooszczędnych budynków, boryka się z problem przegrzewania się wnętrz latem, co oznacza konieczność korzystania z klimatyzacji, a ta bynajmniej nie jest energooszczędna.

Aby tego uniknąć, niezbędne jest wyposażenie okien, szczególnie tych na najmocniej nasłonecznionych ścianach, w osłony zacieniające, najlepiej zewnętrzne, które są skuteczniejsze od wersji wewnętrznych. Mogą to być rolety, markizy, szerokie okapy dachu a nawet drzewa liściaste (po utracie liści nie blokują dostępu słońca jesienią i zimą).

Pamiętając o tych kilku regułach, można zabrać się za wybieranie konkretnych modeli okien, spełniających dość wyśrubowane kryteria dotyczące oszczędzania energii. Oto na co trzeba zwrócić uwagę.

Infografika: ABC okna energooszczędnego
Infografika: ABC okna energooszczędnego

Istotne parametry okien

  • Współczynnik przenikania ciepła Uw

Jest podstawowym parametrem opisującym energooszczędność okna. Informuje, jak dużo ciepła ucieka przez nie na skutek różnicy temperatury wewnątrz i na zewnątrz pomieszczenia. Zgodnie z przepisami, wartość Uw okna pionowego w nowym domu nie może przekraczać 1,1 W/(m²·K). Takie wyroby uznawane są powszechnie za energooszczędne, choć producenci oferują również wersje o znacznie niższej wartości, np. 0,6, przeznaczone raczej do domów pasywnych. W budynku zbudowanym wg zasad energooszczędności, wystarczą okna o przenikalności cieplnej zbliżonej do 1.

Co ważne, wybierając model, należy zwrócić uwagę na to, czy podany parametr dotyczy całego okna, szyb czy profili. Każdy z tych elementów ma inną przenikalność cieplną. Przenikalność przeszklenia Ug (od angielskiego glass, tj. szyba) jest lepsza od przenikalności profilu Uf (frame, rama). Wypadkową Ug i Uf jest Uw (w jak window), czyli współczynnik przenikania ciepła całego okna. I to właśnie ten parametr, wyliczony w odniesieniu do gotowego, konkretnego produktu, powinien nas interesować.

W domach energooszczędnych największe przeszklenia projektuje się zazwyczaj na południowej, najbardziej nasłonecznionej elewacji (fot. z lewej: Vetrex). Aby nie tracić energii na chłodzenie wnętrz latem należy wyposażyć je w zewnętrzne osłony przeciwsłoneczne (fot. z prawej: Aluprof)
  • Współczynnik przepuszczalności światła Lt

Parametr ten pokazuje jaka część docierającego do szyby zespolonej światła słonecznego zostanie przez nią wpuszczona do wnętrza. Jego wartość podaje się w procentach, a im jest ona wyższa, tym w pomieszczeniu jaśniej. Dobrze, gdy współczynnik Lt wynosi ponad 70%. Im okno ma więcej tafli tym przepuszczalność światła jest mniejsza. Okno z pakietem dwuszybowym może mieć Lt ok. 82%, z trzyszybowym ok. 74%.

  • Współczynnik przepuszczalności energii słonecznej g

Opisuje jaka część docierającej do okna energii słonecznej przeniknie do pomieszczenia. Przeważnie g wynosi około 60%. Jeżeli zależy nam na ograniczeniu kosztów ogrzewania, powinien być jak najwyższy.

Dwa poziome okna nad zlewem w kuchni
Jeżeli chcemy doświetlić ciemne wnętrze wybierzmy okna o współczynniku przepuszczalności energii słonecznej powyżej 60%. (fot. MS więcej niż OKNA)

Ważne wnętrze okna, czyli szyby i ramka dystansowa

  • Szyby

Okna energooszczędne zbudowane są z zestawu szyb zespolonych (pakietu szybowego). Standardowo tworzą go dwie tafle o grubości 4 mm, oddalone od siebie o 16 mm. Przestrzeń między nimi jest szczelnie zamknięta i wypełniona gazem, najczęściej argonem. Taki zestaw oznaczony jest zapisem 4-16-4 i ma współczynnik Ug około 1 W/(m²·K).

W stolarce energooszczędnej pakiety dwuszybowe zastępuje się trzyszybowymi, tafle szkła pokrywa powłokami niskoemisyjnymi, a komory między nimi niekiedy wypełnia droższym gazem, np. kryptonem, co umożliwia uzyskanie Ug około 0,5 W/(m²·K). Można również kupić okna z pakietem czteroszybowym, o współczynniku przenikania ciepła 0,3. Trzeba jednak pamiętać, że wielokomorowe szklenia są ciężkie i wymagają mocnej konstrukcji ramy.

Duże tarasowe drzwi przesuwne łączące duży salon z ogrodem
Ponieważ szyby są "cieplejsze" niż profile, tam, gdzie jest to możliwe, np. skrajne skrzydła przy wyjściu na taras, warto zaplanować jako nieotwierane, o mniejszym udziale ramy w powierzchni całkowitej (profile są cieńsze bo nie mają okuć). (fot. Fakro)
  • Ramka dystansowa

Jest to element oddzielający szklane tafle. Standardowo produkuje się je z aluminium. Ale ponieważ styk pakietu szybowego i profilu jest najsłabszym - pod względem ciepłochronności - punktem okna, w stolarce energooszczędnej stosuje się ramki z tworzyw sztucznych o wyższej izolacyjności, np. z kompozytu z włóknem węglowym. Aby jeszcze bardziej ograniczyć straty ciepła (wynikające z powstawania mostka termicznego w tym miejscu) pakiety szybowe osadza się w pogłębionym wyżłobieniu profilu.

Rodzaje profili okiennych

Z tworzywa (PVC) - są najpopularniejsze i najtańsze. Mają konstrukcję komorową. Wzrost liczby komór oraz, będące tego częstym skutkiem zwiększenie głębokości zabudowy profili, w pewnym zakresie, wpływają na ich izolacyjność termiczną. Jeśli przyrost liczby komór nie wynika z poszerzenia tego elementu - właściwości izolacyjne okna praktycznie nie ulegają zmianie.

Energooszczędne wersje charakteryzują się np. sześciokomorową konstrukcją i głębokością zabudowy ponad 80 mm. Na ich izolacyjność w największym stopniu wpływa brak wzmocnień stalowych i wklejanie odpowiednich pakietów szybowych. Profil o głębokości zabudowy tylko 70 mm z przekładkami kompozytowymi może mieć takie same właściwości cieplne, jak wersja 80-90 mm ze wzmocnieniami stalowymi, czy też taki 4- lub 5-komorowy z wkładkami docieplającymi ze styropianu albo pianki termicznej, użytymi jako wypełnienie komór.

Parametry termoizolacyjne profilu można poprawić, wypełniając jego komory aerożelem, pianką poliuretanową czy styropianem.

Okna z PVC mogą mieć profile jednokolorowe, imitujące drewno lub aluminium. (fot. MS więcej niż OKNA)

Drewniane - wytwarzane są z litego drewna sosnowego, świerkowego, modrzewiowego, dębowego, meranti albo mahoniu. Najlepsze parametry termiczne zapewniają ramy o grubości minimum 80 mm. Pozwalają na bezpieczne zastosowanie 3-szybowego pakietu oraz odpowiedniego systemu uszczelek (np. ze spienionego EPDM), który zapobiega przedostawaniu się zimnego powietrza i wody pomiędzy skrzydło a ościeżnicę.

Ramy wykańczane są farbami lub lakierami wodorozcieńczalnymi, tworzącymi powłoki kryjące lub transparentne, przez które widać rysunek słojów. Okna o nietypowym kształcie, np. łukowe, częściej są projektowane właśnie z drewna. Takie modele co kilka lat wymagają przeszlifowania i pomalowania, ale w przypadku drobnych uszkodzeń i zarysowań ramy - można je naprawiać.

W oknach drewnianych rama jest lita i nie ma komór, do których można wprowadzić termoizolator (chociaż niektórzy producenci proponują wkładki z pianki poliuretanowej). Wzrost ciepłochronności najprościej osiąga się, zwiększając grubość ramy do 88-92 mm. Znaczenie ma też gatunek drewna - miękka, lżejsza sosna jest cieplejsza od dębu.

Okna drewniane produkowane są również z profilami aluminiowymi zamontowanymi od zewnątrz. Zabezpieczają one drewno przed działaniem czynników atmosferycznych (wilgoci, deszczu, wiatru, słońca), co przedłuża ich trwałość. Takie wyroby są bardzo sztywne. Często wykorzystuje się je więc do dużych przeszkleń - modnych obecnie szerokich okien tarasowych uchylno-przesuwnych i podnoszono-przesuwnych.

Okno drewniane z pakietem trzyszybowym i aluminiową nakładką od zewnątrz. (fot. Sokółka Okna i Drzwi)

Aluminiowe - takie profile powstają z dwóch metalowych kształtowników, połączonych wkładką termiczną z tworzywa (np. poliamidu wzmacnianego włóknem szklanym). Mają budowę trzy- lub czterokomorową, środkową komorę wypełnia się dodatkowo pianką polimerową.

Za ciepłochronność takich okien odpowiadają właśnie wkładki termiczne. Takie okna są bardzo sztywne, lekkie i wytrzymałe, dlatego wykonuje się z nich największe przeszklenia, np. całe ściany. Ramy mogą być anodowane lub lakierowane, matowe, błyszczące, metalizowane, okleinowane (np. tak, żeby przypominały drewno). Niestety, są drogie.

Okno o profilu aluminiowym
Ciepły profil aluminiowy to dwa kształtowniki z metalu, połączone termiczną wkładką z tworzywa. (fot. Schüco)

"Ciepły" montaż okien - jak go wykonać?

Oszczędzaniu energii najbardziej sprzyja wysunięcie, za pomocą specjalnych wsporników, okna poza lico ściany, w grubość ocieplenia, co w przypadku dużych i ciężkich modeli jest dość trudne. Szczególnie wtedy, gdy mur, do którego ostatecznie kotwiona jest konstrukcja nośna, ma niewielką wytrzymałość, bo wykonano go np. z lekkich odmian betonu komórkowego lub ceramiki poryzowanej.

W przypadku ścian jednowarstwowych, wstawia się je w połowie grubości muru, wykorzystując do poprawy parametrów cieplnych węgarek ze styropianu lub wełny, osłaniający krawędź okna.

W ścianach dwuwarstwowych, stolarkę da się obsadzić w warstwie ocieplenia, czyli przed ścianą nośną, mocując ją na specjalnych kotwach bądź ramach instalacyjnych. Przy czym grubość ocieplenia ma wynosić około 20 cm.

W ścianie trójwarstwowej, okna także powinny znaleźć się w grubości izolacji.

Oszczędzaniu energii najbardziej sprzyja wysunięcie okna poza lico ściany (w warstwę ocieplenia) i osadzenie go na styropianowym parapecie. (fot. Aluplast)

Niezależnie od miejsca osadzenia, w przypadku wariantów energooszczędnych, zaleca się montaż warstwowy (potocznie zwany ciepłym). Polega on na zabezpieczeniu styku okna ze ścianą (wypełnionego pianką poliuretanową) za pomocą specjalnych taśm - paroszczelnej od środka i wodoodpornej paroprzepuszczalnej od zewnątrz.

Takie zabezpieczenie przed wodą opadową oraz przenikającą z wnętrz parą wodną eliminuje ryzyko zawilgocenia pianki, która w przeciwnym razie straciłaby właściwości ciepłochronne, a na obrzeżach otworu okiennego mogłaby pojawić się wilgoć, nawet grzyby. Taki montaż ogranicza mostki termiczne. Zdaniem specjalistów, szczelność takiego połączenia jest prawie dwa razy większe, niż tradycyjnej metody z użyciem samej piany.

Ponadto dobrze jest okna osadzić na parapecie z kształtek styropianowych, który zapewnia szczelne wypełnienie tej przestrzeni i zapobiega ucieczce ciepła z wnętrz.

Joanna Dąbrowska
fot. otwierająca: Sokółka Okna i Drzwi

Dodaj komentarz

time image
time image
Instrukcja wymiany uszczelki w ramie okna dachowego
Instrukcja wymiany uszczelki w ramie okna dachowego
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
9,95 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego Budujemy Dom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2019

Dom Energooszczędny Vademecum

ABC Budowania 2020

ABC Budowania

Jak budować bez błędów

Wnętrza 2020

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze lipiec - sierpień 2020

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom lipiec - sierpień 2020

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2020

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2020

Nowoczesne Instalacje