Duże okna w salonie wyglądają obłędnie. Latem mogą zmienić dom w szklarnię

Czego dowiesz się z artykułu?

Moda na duże przeszklenia nie słabnie. Duże okna nie tylko podnoszą atrakcyjność elewacji, lecz także doskonale wpisują się w nowoczesną architekturę, opartą na prostych bryłach i ograniczeniu detali. Obecnie niemal każdy gotowy projekt domu uwzględnia duże okna sięgające od podłogi do sufitu oraz szerokie wyjście na taras. Choć w katalogowych projektach domów z dużymi oknami zwykle można wprowadzić niewielkie zmiany, takie jak korekta wymiarów okien czy ich lokalizacji, inwestorzy najczęściej skupiają się na wyborze materiału profili, koloru stolarki, sposobu otwierania drzwi tarasowych oraz dodatkowego wyposażenia, wpływającego na bezpieczeństwo i komfort użytkowania. Chodzi tu m.in. o rozmaite zabezpieczenia antywłamaniowe, klamki z kluczykiem, pochwyty, napęd czy zewnętrzne i wewnętrzne osłony przeciwsłoneczne do dużych okien.

Projekt domu z dużymi oknami - konieczna pomoc architekta

Decyzje dotyczące wyboru okien najlepiej podjąć na etapie konsultacji z architektem. Nie każdej wielkości przeszklenie da się bowiem wykonać z dowolnego materiału, a ostateczne założenia warto później zweryfikować u kilku producentów. Poszczególne firmy mogą bowiem oferować różne rozwiązania w zakresie maksymalnej wysokości i szerokości ruchomych skrzydeł, szerokości profili w przeszkleniach stałych czy wymiarów okien panoramicznych. Dobrze jest też porównać kilka wycen, ponieważ koszt okien do średniej wielkości domu to nawet 100 tys. zł.

W przypadku domu projektowanego indywidualnie sytuacja jest prostsza. Architekt od początku bierze pod uwagę oczekiwania inwestorów związane z dużymi przeszkleniami i na bieżąco je weryfikuje. Co ważne, na niemal każdym etapie powstawania koncepcji możliwe są pewne korekty. Przy dużych przeszkleniach z PVC niezbędne są solidne wzmocnienia i uwzględnienie ograniczeń gabarytowych. W przypadku dużych okien z drewna kluczowe znaczenie ma jakość klejonego drewna oraz odpowiednie zabezpieczenie powierzchni. Z kolei przy wyborze okien z aluminium trzeba zadbać o właściwe przekładki termiczne, aby konstrukcja nie tworzyła mostków cieplnych.

Warto również dokładnie przemyśleć wybór szkła. Przy dużych przeszkleniach najlepiej sprawdzają się szyby bezpieczne (laminowane, hartowane) oraz szyby selektywne, które latem ograniczają przenikanie promieni słonecznych.

Tam, gdzie jest to możliwe, warto łączyć skrzydła otwierane z dużymi przeszkleniami stałymi, fot. ALIPLAST

Zanim zapadną ostateczne decyzje, dobrze jest poznać możliwości poszczególnych materiałów stosowanych do produkcji profili, właściwości różnych pakietów szybowych, typy systemów otwierania drzwi tarasowych, a także wymagania i koszty związane z montażem automatyki. Nie można też zapominać, że nawet najlepszej jakości okno nie będzie spełnić swoich funkcji, jeżeli zostanie źle zamontowane. Dotyczy to szczególnie dużych przeszkleń. Tzw. ciepły montaż, prawidłowe podparcie progów, zachowanie ciągłości izolacji w ościeżu oraz skuteczne odprowadzenie wody to podstawowe warunki trwałości stolarki przez długie lata.

Jak sensownie zaplanować duże przeszklenia w domu?

Duże przeszklenia najczęściej projektuje się od strony południowej, czyli na najbardziej nasłonecznionej elewacji. Dzięki temu od jesieni do wiosny wnętrza mogą być dogrzewane przez promienie słoneczne. Na elewacji północnej oraz w miejscach zacienionych, np. przez drzewa, przeszklenia zwykle się ogranicza albo całkowicie z nich rezygnuje. Nie warto jednak przesadzać z ich wielkością. Latem zbyt duże okna w salonie mogą prowadzić do nadmiernego nagrzewania wnętrza, a to z kolei zwiększa konieczność korzystania z klimatyzacji. Nawet zewnętrzne osłony przeciwsłoneczne na duże przeszklenia nie zawsze rozwiązują problem w pełni, ponieważ po ich opuszczeniu we wnętrzach może być zbyt ciemno.

Fixy, gdzie się sprawdzą duże okna nieotwierane

Nowoczesne technologie umożliwiają wykonywanie ruchomych przeszkleń o szerokości nawet 7 m i wysokości prawie 3 m, w układach dwu-, trzy- i czteroskrzydłowych, z różnymi konfiguracjami modułów rozwieranych lub przesuwnych. Planując duże przeszklenia, w pierwszej kolejności warto zdecydować, które ich części mogą być stałe, czyli nieotwierane. Tak zwane fixy mają cieńszą ramę, nie wymagają okuć, a przy tym są tańsze i zwykle lepiej izolują termicznie oraz akustycznie niż wersje otwierane. Na parterze fixy warto montować tam, gdzie można je wygodnie umyć, np. od strony tarasu. Przeszklenia stałe, w tym panoramiczne, można wykonać w bardzo dużych formatach z jednej tafli szkła, bez dodatkowych podziałów. Pozwala to uzyskać efekt niemal niewidocznej szklanej przegrody.

Okna nieotwierane można montować również na piętrze, ale wtedy warto rozważyć zastosowanie szyb samoczyszczących z powłoką hydrofilową. Takie szyby zwykle mają delikatnie niebieskawe lub brązowawe zabarwienie i nieco mniejszą przejrzystość niż szkło standardowe.

Duże okna w salonie - najważniejsze parametry okien przed zakupem

Zgodnie z obowiązującymi przepisami nowo budowane domy powinny być wyposażone w okna o współczynniku przenikania ciepła Uw nieprzekraczającym 0,9 W/(m2·K). Taki poziom izolacyjności osiągają okna z pakietem trzyszybowym i tzw. ciepłą ramką dystansową.

W przypadku izolacyjności akustycznej okien, określanej współczynnikiem Rw, przepisy nie wskazują minimalnych wymagań, jednak im wyższa jego wartość, tym lepsza ochrona przed hałasem. Standardowe okna osiągają zwykle Rw na poziomie 30-32 dB. Jeśli dom znajduje się przy ruchliwej ulicy, linii kolejowej, lotnisku lub innym źródle hałasu, warto rozważyć stolarkę o izolacyjności akustycznej na poziomie około 40 dB.

Zgodnie z przepisami, obecnie budowane domy muszą być wyposażone w okna o współczynniku przenikania ciepła U_max = 0,9 W/(m2·K), fot. ALIPLAST

Istotny jest również współczynnik przepuszczalności światła Lt - im ma wyższa wartość, tym jaśniejsze wnętrze. Korzystnie, gdy Lt przekracza 70%. Trzeba jednak pamiętać, że im więcej tafli w pakiecie szybowym, tym mniejsza przepuszczalność światła. Typowe okno z pakietem trzyszybowym może osiągać Lt na poziomie około 74%.

W dużych przeszkleniach ważny jest także współczynnik g, informujący o ilości energii słonecznej przenikającej do wnętrza. Zwykle wynosi on około 60%. Jeśli istotne jest ograniczenie kosztów ogrzewania zimą, wartość ta powinna być jak najwyższa.

Czy warto wybrać duże okna aluminiowe?

Profile aluminiowe produkuje się z metalowych kształtowników połączonych przekładką termiczną z tworzywa, np. poliamidu wzmacnianego włóknem szklanym. Największą zaletą aluminium jest bardzo dobra sztywność przy stosunkowo smukłych przekrojach. Oznacza to możliwość stosowania wąskich ram, uzyskania większej powierzchni szkła oraz projektowania bardzo dużych przeszkleń bez konieczności wprowadzania licznych podziałów. Jeżeli marzymy o salonie otwartym na ogród, narożnym przeszkleniu, ścianie szklanej wysokiej na dwie kondygnacje lub ogrodzie zimowym, aluminium jest najbezpieczniejszym wyborem pod względem konstrukcyjnym. Warto jednak pamiętać, że przeszklenia aluminiowe nie należą do tanich.

Czy drewniane okna mają sens?

Drewno jest dobrym izolatorem, a profile okienne drewniane - zwłaszcza o zwiększonej głębokości - mogą osiągać bardzo korzystne parametry cieplne bez konieczności stosowania skomplikowanych rozwiązań konstrukcyjnych. Standardem w dobrej stolarce jest drewno klejone warstwowo, które ogranicza ryzyko paczenia i skręcania w porównaniu z drewnem litym. O trwałości i stabilności okna decydują przede wszystkim jakość klejonki, dobór gatunku drewna, np. sosny, meranti, dębu, świerku czy modrzewia, a także sposób zabezpieczenia powierzchni.

W oknach drewnianych poprawę izolacyjności cieplnej uzyskuje się m.in. przez zwiększenie głębokości profili do około 90 mm, co umożliwia zastosowanie pakietu trzyszybowego oraz skutecznego systemu uszczelek. Rozwiązanie to ogranicza przedostawanie się zimnego powietrza i wilgoci pomiędzy skrzydło a ościeżnicę.

Drewno wymaga okresowej konserwacji, szczególnie na elewacjach silnie nasłonecznionych i narażonych na deszcz, jednak jego zaletą jest możliwość naprawy drobnych uszkodzeń i zarysowań. Profile drewniane dobrze tłumią również drgania, co ma znaczenie zwłaszcza w domach przy ruchliwych drogach.

Od zewnątrz drewno może być osłonięte aluminiową nakładką. Takie rozwiązanie, stosowane w oknach drewniano-aluminiowych, łączy estetykę drewna od strony wnętrza z odpornością aluminium na warunki atmosferyczne od zewnątrz. Efektem jest stolarka trwała, sztywna i niewymagająca konserwacji (jak ta w całości drewniana).

Dlaczego okna PVC nie są dobrym wyborem na duże przeszklenia?

Profile okienne z PVC mają budowę komorową i są usztywniane kształtownikami stalowymi lub aluminiowymi. Choć poprawiają one wytrzymałość konstrukcji, jednocześnie mogą pogarszać jej parametry cieplne, dlatego coraz częściej zastępuje się je elementami kompozytowymi. Okna z PVC dobrze sprawdzają się w pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności, takich jak kuchnie, łazienki czy pralnie. Nie są jednak najlepszym wyborem przy bardzo dużych przeszkleniach. Najtańsze są profile białe, ale dużą popularnością cieszą się także wersje drewnopodobne oraz modele barwione na dowolny kolor, np. grafitowy, czarny. Największym wyzwaniem w przypadku dużych okien z PVC jest zachowanie odpowiedniej sztywności, szczególnie przy ciemnych kolorach. Profile pod wpływem temperatury rozszerzają się, a przy dużych skrzydłach może to zwiększać ryzyko odkształceń, utrudniać regulację i przyspieszać zużycie okuć. Dlatego istotne są odpowiednie wzmocnienia - stalowe, kompozytowe lub mieszane - a także technologie poprawiające stabilność, np. wklejanie pakietu szybowego w skrzydło. W energooszczędnych systemach PVC stosuje się dodatkowe uszczelki i wkłady termoizolacyjne w komorach profili. Z punktu widzenia użytkownika ważne jest jednak przede wszystkim to, czy producent jasno określa dopuszczalne wymiary skrzydeł oraz czy stolarka została dobrana z uwzględnieniem obciążeń wiatrem na danej elewacji.

Ramy okien i drzwi tarasowych z PVC mogą mieć niemal dowolny kolor lub okładzinę imitującą rozmaite gatunki drewna, fot. VEKA

Okna z PVC dobrze sprawdzają się jako standardowe okna pionowe, drzwi balkonowe i elementy wielu systemów przesuwnych, jednak przy bardzo dużych taflach i narożnikach bez słupka nie zawsze da się zastosować takie profile.

Przeczytaj

Może cię zainteresować

Jakie rozwiązania zabezpieczające przed włamaniem są... Wybieramy drzwi szklane. Czym się kierować i ile kosztują? Dlaczego szkło hartowane pęka – fakty, o których rzadko...

Dowiedz się więcej

Zobacz więcej Zobacz mniej

W jakie szyby wyposaża się duże okna?

W nowoczesnej stolarce stosuje się pakiety szyb zespolonych. W domach jednorodzinnym najczęściej wykorzystuje się zestawy złożone z trzech lub czterech tafli szkła o grubości 4 mm, oddzielonych ramkami dystansowymi. Przestrzeń pomiędzy szybami wypełnia się gazem szlachetnym, najczęściej argonem lub kryptonem, co pozwala uzyskać bardzo dobre parametry termoizolacyjne.

Pakiety wieloszybowe są jednak ciężkie, dlatego wymagają odpowiednio mocnej konstrukcji ramy. Ponieważ duże przeszklenia w domu zastępują znaczną część ściany, a ich izolacyjność cieplna jest niższa niż pełnej przegrody, szczególnie ważny jest dobór szyb o dobrych parametrach termicznych.

Okna panoramiczne muszą być bezpieczne w użytkowaniu, dlatego wykonuje się je m.in. ze szkła hartowanego, które po rozbiciu rozpada się na drobne, nieostre kawałki. Tego typu szkło jest także odporne na szok termiczny i nierównomierne nagrzewanie. Dostępne są również szyby laminowane, połączone warstwą lub warstwami folii PVB. Nawet po pęknięciu tafla pozostaje w całości, ponieważ odłamki przyklejone są do folii. Aby ograniczyć częstotliwość mycia okien, można zdecydować się na szkło samoczyszczące z powłoką hydrofilową. Pod wpływem słońca zabrudzenia ulegają rozkładowi, a deszcz spłukuje je bez pozostawiania zacieków. Takie szyby mają zwykle delikatnie niebieskawe lub brązowawe zabarwienie i nieco mniejszą przejrzystość niż standardowe.

Aby ograniczyć konieczność częstego mycia dużych okien, warto zdecydować się na szkło samoczyszczące, pokryte powłoką hydrofilową. Deszcz spłukuje zanieczyszczenia bez pozostawiania zacieków. Takie okna często mają niebieską bądź brązową barwę i nieco mniejszą przejrzystość niż standardowe, fot. WIŚNIOWSKI

Jeśli dom znajduje się przy ruchliwej ulicy lub torach kolejowych, warto rozważyć szkło laminowane o podwyższonej izolacyjności akustycznej, które skutecznie tłumi hałas i zwiększa bezpieczeństwo. Dobre okna dźwiękoszczelne wykorzystujące takie szkło osiągają wskaźnik Rw = 40 dB, a najbardziej zaawansowane nawet 48 dB.

W sypialniach z ekspozycją północną szczególnie ważna jest dobra termoizolacyjność. Z kolei w salonie w dużymi oknami od strony południowej lub zachodniej lepiej sprawdzają się szyby selektywne, ograniczające przegrzewanie wnętrz bez wyraźnego przyciemniania pomieszczeń.

Jak otwierać duże okno tarasowe?

Przy wyborze sposobu otwierania drzwi tarasowych najważniejsza jest wygoda użytkowania, ale istotne są też inne parametry, w tym szerokość skrzydła drzwi, szerokość ściany, w której będą one zamontowane oraz wielkość i kształt pomieszczenia. Oprócz klasycznych skrzydeł rozwierno-uchylnych dostępne są także różne warianty tarasowych drzwi przesuwnych. Są wygodniejsze, ponieważ po otwarciu skrzydła przesuwają się równolegle do sąsiednich elementów i nie zajmują miejsca w pomieszczeniu. Odpowiednio dobrane uszczelki i okucia zapewniają szczelność oraz płynną pracę. Najpopularniejsze są obecnie systemy podnoszono-przesuwne HST. Wyróżnikiem takich drzwi jest niski próg i cały mechanizm oparty na rolkach, które przemieszczają się po prowadnicy. Po przekręceniu klamki skrzydło lekko się unosi, traci docisk do uszczelek i może być swobodnie przesuwane. Po zamknięciu ponownie opada i się rygluje. Najczęściej montuje się warianty dwukwaterowe z jednym albo dwoma skrzydłami ruchomymi, oraz czterokwaterowe.

Systemy uchylno-przesuwne PSK umożliwiają wykonanie drzwi tarasowych o szerokości ponad 3 m, na wysokość całego pomieszczenia (2,8 m) z wysokim progiem, jak w tradycyjnym balkonie rozwieranym (5-7 cm).

W drzwiach tarasowych równolegle-przesuwnych PS, tzw. slide, przy otwieraniu ruchome skrzydło odsuwa się do wnętrza na ok. 8 mm od ramy i lekko przesuwa po aluminiowych prowadnicach, przy zamykaniu wraca do pierwotnej pozycji i jest szczelnie dociskane do profilu ramy na całym obwodzie.

Drzwi składano-przesuwne FS po otwarciu tworzą harmonijkę. Dzięki zastosowaniu dużych wózków jezdnych z łożyskami kulkowymi skrzydła poruszają się płynnie i nie wymagają dużego wysiłku przy składaniu (do wewnątrz lub na zewnątrz) i oferują nieograniczone szerokości otwarcia aż do ponad 6 m.

Tarasowe drzwi podnoszono-przesuwne z niskim progiem, który ułatwia swobodne przechodzenie między salonem a tarasem, fot. FAKRO

Istnieje także możliwość zainstalowania niskiego progu w wersji bez barier. Ponieważ szerokie drzwi tarasowe są ciężkie, w przypadku systemów przesuwnych warto rozważyć zastosowanie napędu, który ułatwi codzienną obsługę wszystkim domownikom.

Duże okna w salonie - za jakie dodatkowe wyposażenie warto dopłacić?

W przypadku dużych drzwi tarasowych, zwłaszcza rozwierno-uchylnych, warto zastosować blokadę błędnego położenia klamki. Chroni ona uchylone skrzydło przed wypadnięciem z górnego zawiasu podczas próby jego otwarcia. Przydatny jest także zatrzask umożliwiający domknięcie skrzydła od zewnątrz, dzięki temu wychodząc na taras, można zamknąć drzwi za sobą bez użycia klucza.

Dobrym rozwiązaniem jest również listwa mikrowentylacyjna, która przy zamkniętych drzwiach umożliwia delikatne wietrzenie pomieszczenia, np. w nocy, przy zachowaniu odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa.

W systemach okien tarasowych przesuwnych warto rozważyć niski próg. Standardowy ma około 7 cm wysokości, natomiast obniżony – około 1,5 cm. Ułatwia to komunikację i poprawia komfort użytkowania. Nawet przy standardowo niskim progu, istnieje możliwość jego dodatkowego obniżenia i wyrównania, co można osiągnąć poprzez zamontowanie niższej szyny jezdnej oraz nakładki wyrównującej. W najbardziej zaawansowanych systemach podnoszono-przesuwnych możliwe jest zastosowanie progu niemal całkowicie ukrytego w warstwach podłogi. Wówczas po otwarciu przejścia z salonu na taras nic nie wystaje ponad poziom posadzki, a szczelność zapewnia specjalna uszczelka współpracująca z dolnym elementem konstrukcji.

Czym zasłonić duże okna w salonie, żeby wnętrze nie zamieniło się w szklarnię?

Do dużych okien w salonie najlepiej dobrać osłony zewnętrzne, jednak ich rodzaj trzeba dopasować do wielkości przeszklenia i efektu, jaki chcemy uzyskać. Żaluzje fasadowe dobrze sprawdzają się tam, gdzie zależy nam na regulowaniu ilości światła - lamele można ustawiać pod różnym kątem, więc salon nie musi być całkowicie zaciemniony, a ostre słońce nie wpada bezpośrednio do środka. Przy dużych przeszkleniach i oranżeriach warto rozważyć także screeny lub refleksole, czyli pionowe tekstylne rolety fasadowe. Ograniczają nagrzewanie wnętrz, odbijają część promieniowania słonecznego i pozwalają zachować widok na zewnątrz, dając jednocześnie przyjemny cień. Rolety zewnętrzne przy bardzo dużych oknach panoramicznych nie zawsze są dobrym wyborem - ze względu na ciężar pancerza, gabaryty skrzynki i konieczność zastosowania napędu. Lepiej sprawdzą się tam, gdzie priorytetem jest mocne zaciemnienie, prywatność albo dodatkowa ochrona okien. Przy dużych przeszkleniach, takich jak drzwi tarasowe, dobrze działają też markizy, tworzą przyjemny cień i chronią przed promieniowaniem UV.

Jak sterować dużymi oknami - ręcznie czy automatycznie?

Większość typowych okien elewacyjnych obsługuje się ręcznie. Jednak w przypadku okien szerokich i wysokich, a więc ciężkich przeszkleń ruchomych - szczególnie przesuwnych - znacznie wygodniej korzysta się z automatyki. Otwieranie i zamykanie okien może wówczas odbywać się za pomocą napędu zamontowanego pod posadzką. Najwygodniej połączyć taki system z automatyką domową. Sterowanie może odbywać się za pomocą panelu dotykowego, czytnika linii papilarnych, pilota, smartfona, a nawet komend głosowych, jeśli system zostanie zintegrowany z inteligentnym zarządzaniem budynkiem.

Napęd może też służyć do obsługi osłon przeciwsłonecznych dużych okien, takich jak rolety czy żaluzje. Silnik montuje się wtedy w kasecie osłony, dlatego instalację elektryczną trzeba przewidzieć odpowiednio wcześnie, najlepiej już na etapie budowy domu. Zarówno automatyką okien, jak i osłon można sterować indywidualnie lub centralnie. Mniej problematyczne w montażu okazuje się zwykle sterowanie radiowe, ponieważ nie wymaga prowadzenia przewodów sygnałowych. System bezprzewodowy można także połączyć z inteligentnym sterowaniem budynkiem i zaprogramować jego działanie zgodnie z codziennym rytmem życia domowników. Ze względu na możliwość przerw w dostawie energii warto zadbać o to, aby okna i osłony można było uruchamiać także ręcznie.

Duże przeszklenia w domu a zabezpieczenia antywłamaniowe

Duża liczba okien oznacza większe ryzyko włamania, szczególnie w domach położonych na uboczu. Próby sforsowania najczęściej dotyczą przeszkleń na parterze - okien oraz drzwi tarasowych. Aby zadbać o bezpieczeństwo, warto wybrać stolarkę o zwiększonej odporności na włamanie. Poziom zabezpieczenia określa klasa RC. W domach jednorodzinnych najczęściej stosuje się stolarkę w klasie RC2 lub RC3, wyposażoną m.in. we:

wzmocnione profile,
dodatkowe punkty ryglowania,
bezpieczne oszklenie,
elementy przeciwwyważeniowe,
szyldy z wkładką i zabezpieczeniem przeciwwierceniowym,
czujniki otwarcia lub zbicia szyby zintegrowane z systemem alarmowym.

Wyposażając przeszklenia w automatykę można na smartfonie zdalnie sprawdzić, czy któryś z domowników nie zapomniał zamknąć drzwi tarasowych wychodząc z domu i je zdalnie zamknąć. Niektórzy producenci oferują możliwość zamontowania urządzeń napędowych i sterujących w drzwiach już eksploatowanych, ale najlepiej decyzję o automatyzacji podjąć na etapie wyboru stolarki. Wówczas system będzie optymalnie zaprojektowany, a napęd ukryty w ramach drzwi. Trzeba jednak liczyć się z tym, że drzwi tarasowe z automatyką mogą być nawet dwukrotnie droższe od standardowych.

Czy w dużych okna w salonie potrzebne są nawiewniki?

W domach z wentylacją grawitacyjną zarówno w oknach pionowych, jak i w drzwiach tarasowych konieczne są nawiewniki. Zapewniają dopływ świeżego powietrza do wnętrz. Najwygodniejsze w użytkowaniu są modele nawiewników automatyczne - ciśnieniowe, które utrzymują stały przepływ powietrza niezależnie od warunków zewnętrznych, oraz higrosterowane - reagujące na wzrost wilgotności w pomieszczeniu.