Drewno czy imitacja desek na elewacji? Modny efekt może mieć różną trwałość

Dobrze zaprojektowana elewacja domu opiera się na jednym materiale bazowym i jednym, najwyżej dwóch uzupełnieniach. Jeżeli całość opiera się na tynku, to drewno, czy włókno-cement powinny pełnić rolę akcentu.

Jak zaprojektować elewację domu? Prostota i umiar nie oznaczają nudy

Kluczem w projektowaniu elewacji nie jest wybór najbardziej efektownego materiału, lecz tego, który najlepiej pasuje do konkretnego domu, jego architektury i sposobu użytkowania. Materiały elewacyjne mają wzmacniać architekturę domu, a nie konkurować ze sobą. To szczególnie ważne w domach jednorodzinnych o niewielkiej lub średniej powierzchni. Zbyt duża liczba faktur, kolorów i kierunków układania materiałów szybko prowadzi do chaosu. Znacznie lepszy efekt daje konsekwencja, spokojne kolory elewacji i dobrze rozrysowany detal. Elewacja domu nie powinna być wyłącznie odpowiedzią na chwilowy trend. To wybór, który wpływa na wygląd budynku przez długie lata i jednocześnie decyduje o skali późniejszych obowiązków eksploatacyjnych. Dlatego przed podjęciem decyzji warto patrzeć nie tylko na próbnik kolorów, ale też na trwałość materiału, sposób montażu, dostępność doświadczonych wykonawców i realne koszty utrzymania.

Drewniana elewacja - naturalny efekt wymagający konserwacji

Drewno na elewacji nie wychodzi z mody, choć dziś jest stosowane ostrożniej niż kiedyś. Rzadziej pokrywa się nim całą fasadę, częściej pojawia się jako szlachetny akcent - drewniane wstawki na elewacji podkreślający wejście, strefę tarasu albo wybrane fragmenty bryły. Takie zastosowanie drewna na elewacji ociepla wizerunek domu i dobrze równoważy chłód tynku, betonu czy metalu.

Drewno wykorzystywane na elewację musi dobrze znosić zmienne warunki atmosferyczne. Liczy się stabilność wymiarowa, odporność biologiczna i jakość zabezpieczenia. Najczęściej do wykończenia elewacji domów stosuje się modrzew krajowy i syberyjski, meranti, okoume, cedr. Można wybrać gatunek z wyraźnym rysunkiem i widocznymi sękami lub bezsękowy.

Drewniana elewacja w kolorze ciemnobrązowy wygląda szlachetnie i przytulnie, fot. JAF Polska

W zależności od rodzaju zastosowanego impregnatu, drewnu na elewacji można nadać odcień podkreślający jego strukturę albo pomalować kryjącą farbą na dowolny kolor.

Najpopularniejsze na elewacje są fabrycznie wyprofilowane deski, dzięki czemu można je łączyć metodą pióro-wpust. Przytwierdza się je (pionowo bądź poziomo) wkrętami do drewna do rusztu nośnego z łat drewnianych.

Termodrewno na elewacji bardziej trwałe

Coraz większym zainteresowaniem cieszy się drewno modyfikowane termicznie, tzw. termodrewno, które lepiej znosi wilgoć i mniej pracuje niż klasyczny materiał. Dzięki redukcji wilgotności - zapewnia również lepszą stabilność wymiarową, a ponieważ nie ma żywicy, nie powstają na nim wycieki. Producenci oferują szeroki wybór tego typu elewacji z termojesionu, termososny, termoświerku o zróżnicowanych profilach i kolorystyce oraz wieloletniej gwarancji na biodegradację bez konieczności dodatkowego zabezpieczania.

Wybierając tradycyjne drewno, trzeba pamiętać, że taka elewacja wymaga systematycznego odnawiania (co kilka lat). Jeżeli inwestor nie chce regularnie wracać do impregnacji, szlifowania i odnawiania powłok, lepiej rozważyć rozwiązania alternatywne, które dają podobny efekt wizualny przy mniejszych wymaganiach konserwacyjnych. 

Włókno-cement i drewnopodobne deski kompozytowe - alternatywa drewna na elewacji

Dla wielu inwestorów włókno-cement jest atrakcyjną alternatywą drewna. Deski i płyty z tego materiału są lekkie, trwałe, nie wymagają pielęgnacji jak naturalny surowiec. Producenci takich wyrobów elewacyjnych oferują deski, płytki oraz wielkoformatowe płyty. Materiał ten ceniony jest za łatwiejszą eksploatację, dużą paletę kolorów i możliwość stosowania na elewacjach wentylowanych, zwłaszcza w projektach stawiających na prostotę, wyrazistą fakturę i nowoczesny detal.

Włókno-cementowe deski elewacyjne w modnym grafitowym kolorze, dostępne są w wersji do montażu na zakładkę lub na pióro-wpust, fot. CEDRAL

Elewacje z włókno-cementu i tworzyw sztucznych są lekkie i nie jest konieczna ich konserwacja. Te dobrej jakości świetnie imitują deski i bale. Barwione są na kilkadziesiąt kolorów. Mocuje się do pionowo albo poziomo do rusztu, w którym umieszcza się ocieplenie i łączy metodą pióro-wpust lub na zakładkę. Oferowane są w formie pojedynczych, podwójnych lub poczwórnych „desek” elewacyjnych. W przypadku uszkodzenia, wystarczy wymienić sam panel.

W tej samej grupie funkcjonalnej materiałów mieszczą się także lekkie okładziny elewacyjne z tworzyw i materiałów kompozytowych. Drewnopodobne elementy wykonane z mączki drzewnej i polietylenu HDPE nie muszą być impregnowane ani konserwowane. Przewaga naturalnego drewna w składzie skutkuje ograniczaniem ich nagrzewania się latem oraz lepszą termoizolacją wnętrz. Deski imitujące drewno mają szczotkowaną powierzchnię i produkowane są w kilku wariantach szerokości. Przytwierdza się je pionowo lub poziomo klipsami do łat systemowych, przykręcanych do ściany. Możne je stosować na każde podłoże i pod dowolnym kątem.

Ciekawie wykończona elewacja domu. Drewno zastosowane we wnękach i panele dachowe na rąbek, którymi pokryto większość budynku, fot. L. Jampolska

Producenci rozwijają je dziś bardzo dynamicznie, ponieważ odpowiadają na realną potrzebę rynku - uzyskanie efektu drewna, betonu, kamienia lub lameli na elewacji, podsufitkach. Takie rozwiązania mają sens przede wszystkim tam, gdzie inwestor chce uzyskać efekt uporządkowanej elewacji domu bez cyklicznego malowania i bez ciężaru klasycznych okładzin.