Niezależnie od tego, czy w pomieszczeniu mieszkalnym ma działać prosty termostat, regulator pokojowy czy regulator pogodowy z funkcją pomiaru i korekty temperatury wnętrza, miejsce montażu trzeba dobrze przemyśleć.
Sterowanie ogrzewaniem: gdzie zamontować pokojowy regulator kotła?
Instrukcje obsługi regulatorów zwykle podają podstawowe zasady montażu, które ilustruje rysunek poniżej:
regulator montuje się zwykle na wysokości ok. 150 cm, na wewnętrznej ścianie - należy jednak sprawdzić zalecenia producenta danego urządzenia;
nie powinien być zasłonięty meblami ani wystawiony na bezpośrednie promieniowanie słoneczne;
nie należy lokować go tuż przy grzejniku ani przy urządzeniach, które mogą miejscowo podnosić temperaturę, takich jak telewizor czy lodówka.
Montaż pokojowego regulatora kotła. Od lewej: dobrze (ale min. 20 cm od drzwi), źle (zasłonięty drzwiami po ich otwarciu), dobrze (na wysokości ok. 150 cm od poziomu posadzki), źle (ograniczony przepływ powietrza między półkami), źle (ściana zewnętrzna, zbyt blisko okna i grzejnika)
Te podstawowe zalecenia nie odpowiadają jednak na pytanie, w którym pomieszczeniu sterownik powinien się znaleźć. Często mówi się o tzw. pomieszczeniu referencyjnym, czyli tym, w którym regulator mierzy temperaturę i na jej podstawie steruje ogrzewaniem. Wybór nie zawsze jest oczywisty, szczególnie w nowych budynkach i po remoncie kapitalnym.
W nowych domach funkcję pomieszczenia referencyjnego często przypisuje się dużemu pokojowi dziennemu na parterze, połączonemu z kuchnią, jadalnią i holem. Nie w każdym budynku takie rozwiązanie sprawdza się w praktyce.
Umieszczenie regulatora pokojowego w salonie nie zawsze się sprawdza
Po pierwsze – ogrzanie centralnego pomieszczenia do temperatury komfortowej nie gwarantuje takich samych warunków cieplnych w sypialniach ani pokojach do pracy. Różnice mogą być szczególnie odczuwalne, gdy te pomieszczenia znajdują się w odległej części budynku albo na innej kondygnacji. Jeśli regulator wyłączy kocioł po osiągnięciu zadanej temperatury w salonie, pozostałe wnętrza mogą nie zdążyć się dogrzać.
Po drugie – w salonie może znajdować się kominek. Rozpalone palenisko podnosi temperaturę w pomieszczeniu, a regulator może wówczas ograniczyć pracę kotła. W kominku z rozprowadzeniem ciepła ogrzane powietrze lub woda mogą trafiać również do innych wnętrz. Przy tradycyjnym kominku bez takiego układu salon może nagrzać się szybciej niż reszta domu. To, czy i jak wpłynie to na ogrzewanie pozostałych pomieszczeń, zależy także od sposobu sterowania kotłem i instalacją.
W takich sytuacjach można rozważyć umieszczenie regulatora w innym pomieszczeniu, na przykład takim, które wolniej się nagrzewa z powodu dużego przeszklenia albo słabszej izolacji cieplnej. Nie oznacza to jednak, że najzimniejsze pomieszczenie jest zawsze najlepszym miejscem montażu. To, czy taki wybór będzie korzystny, zależy od układu instalacji i sposobu regulacji temperatury w pozostałych pokojach. Zawory termostatyczne mogą pomóc ograniczać przegrzewanie pomieszczeń, ale nie gwarantują jednakowej temperatury w całym domu.
Nie ma uniwersalnej recepty na dobre umiejscowienie regulatora. Wybór warto oprzeć na instrukcji urządzenia, konfiguracji instalacji i obserwacji temperatur w różnych pomieszczeniach podczas codziennego użytkowania budynku.
Pomocny może być regulator bezprzewodowy. Nie wymaga prowadzenia przewodu między wybranym miejscem w domu a kotłownią. Jeśli konstrukcja urządzenia na to pozwala, można je przenosić i sprawdzać, w którym pomieszczeniu najlepiej spełnia swoją rolę. Przed zmianą położenia trzeba uwzględnić instrukcję producenta oraz sposób komunikacji regulatora z kotłem.
Regulator pokojowy należy umieścić zgodnie z instrukcją urządzenia, z dala od miejscowych źródeł ciepła, takich jak kominek czy kuchenka gazowa. Wysokość ok. 150 cm to typowe zalecenie (fot. L. Jampolska)
Regulator bezprzewodowy można przestawiać, jeśli pozwala na to jego konstrukcja i zalecenia producenta (fot. Cz. Dąbrowski)
Zawory termostatyczne to nie dekoracja
W typowej instalacji, w której jeden regulator pokojowy steruje pracą kotła na podstawie temperatury w pomieszczeniu, zawory termostatyczne na grzejnikach w tym wnętrzu nie powinny ograniczać przepływu. Zwykle oznacza to ustawienie głowic na maksimum lub ich demontaż. Należy jednak sprawdzić zalecenia producenta i uwzględnić konfigurację instalacji. Jeśli zawór przymknie grzejnik, zanim pomieszczenie osiągnie temperaturę zadaną na regulatorze, regulator może nadal domagać się pracy kotła. W efekcie pozostałe pomieszczenia mogą się przegrzewać, a zużycie energii wzrosnąć.
W systemach z oddzielnym sterowaniem poszczególnymi strefami zasady mogą być inne. Ustawienia regulatorów i zaworów trzeba w takim przypadku dobrać do konkretnej instalacji i zgodnie z zaleceniami jej producentów.
Po co stosować zawory termostatyczne, skoro kocioł ma regulator pokojowy, a temperatura w domu wydaje się równomierna? Bez zaworów grzejnikowych trudno niezależnie regulować temperaturę w poszczególnych pomieszczeniach, które różnią się nasłonecznieniem i sposobem użytkowania. Zawór może ograniczyć pracę grzejnika, gdy do pokoju dociera dodatkowe ciepło, na przykład od gotowania, słońca albo większej liczby osób. Może to ograniczać niepotrzebne przegrzewanie, ale skala oszczędności zależy od warunków w budynku i sposobu użytkowania instalacji.
Termostatyczne zawory grzejnikowe są przydatne również wtedy, gdy kocioł działa bez regulatora pokojowego. Mogą częściowo ograniczać przegrzewanie pomieszczeń, zwłaszcza gdy temperatura wody grzewczej ustawiona na kotle jest zbyt wysoka. Nie zastępują jednak prawidłowej regulacji całej instalacji. Więcej informacji o modernizacji można znaleźć w artykule o remoncie instalacji grzewczej.
Głowice termostatyczne trzeba rozplanować i zamontować tak, by mogły prawidłowo działać. Schematy poniżej pokazują przykłady montażu zaworu przy grzejniku na ścianie, przy grzejniku zabudowanym oraz pod parapetem lub półką.
Wymagany przepływ przez instalację trzeba zapewnić zgodnie z instrukcją kotła i projektem. Nie należy automatycznie zakładać, że w każdej instalacji jeden albo dwa zawory muszą być stale całkowicie otwarte. W niektórych układach wymagany przepływ zapewnia pozostawiony otwarty obieg, w innych może być potrzebne rozwiązanie techniczne, takie jak obejście. Szczegóły zależą od kotła i instalacji; w razie wątpliwości warto skonsultować je z instalatorem.
Grzejnik na ścianie (montaż dobry - rysunek po lewej i środkowy; montaż zły - rysunek po prawej)
Grzejnik zabudowany (montaż dobry - rysunek po lewej i środkowy; montaż zły - rysunek po prawej)
Grzejnik pod parapetem/półką (montaż dobry - rysunek po lewej i środkowy; montaż zły - rysunek po prawej)
Dostępne są również zawory termostatyczne z elektronicznym układem programowania godzinowego. Pozwalają one ustawiać temperaturę w pomieszczeniu według harmonogramu, regulując pracę grzejnika. Mogą być przydatne w instalacji ze starszym kotłem, do którego nie da się podłączyć programowalnego sterownika. Nie zastępują jednak automatycznie sterowania samym kotłem. Przed ich wyborem trzeba sprawdzić, czy będą współpracować z zastosowanym zaworem i instalacją.
Czy regulator kotła i termostaty grzejnikowe zawsze zapewnią komfortową temperaturę we wszystkich pomieszczeniach? Nie w każdym przypadku. Jeśli różne części budynku wymagają odmiennego sposobu ogrzewania, może być potrzebny podział instalacji na obiegi. Jednym z często stosowanych rozwiązań jest osobna pętla ogrzewania podłogowego na parterze i obieg grzejnikowy na piętrze. Możliwe są też dalsze podziały, ale zwiększają złożoność i koszt wykonania instalacji. W prostszych układach zawory termostatyczne pozwalają regulować grzejniki w poszczególnych pokojach.
Od 1998 roku Redakcja "Budujemy Dom" tworzy społeczność pasjonatów budownictwa, którzy z chęcią dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem. Nasz zespół to wykwalifikowani redaktorzy, architekci, inżynierowie i specjaliści z różnych dziedzin budownictwa, którzy stale poszerzają swoją wiedzę i śledzą najnowsze trendy.
Jeśli jest to termoregulator bezprzewodowy - można zmienić jego położenie dowolnie, a więc w zależności od potrzeb.
Uniwersalnego pomieszczenia raczej nie znajdziemy.
Gość Andrzej Wiktor
11-09-2020 00:29
Co najmniej dyskusyjna jest sugestia o: bezwzględnym umieszczaniu sterownika w najzimniejszym pomieszczeniu. Wyobraźmy sobie typowy domek (kilkudziesięcioletni) z zagospodarowanym poddaszem, o średnio zaizolowanych ścianach i dachu, w którym zakładamy taki sterownik. Ekonomia może rozłożyć ...
4
