Cena instalacji wodnej w domu. Jak ją wykonać, żeby po latach nie kuć ścian?

Czego dowiesz się z artykułu?

Dobra instalacja wodna nie hałasuje, nie traci ciśnienia przy jednoczesnym korzystaniu z kilku punktów, szybko podaje ciepłą wodę, nie niszczy armatury osadem i można ją serwisować bez kucia ścian. Jest wykonana z materiałów przeznaczonych do kontaktu z wodą pitną, ma zabezpieczenia przed zanieczyszczeniami i przepływem zwrotnym, a jej użytkownik wie, gdzie zamknąć konkretny obwód. Po zakończeniu budowy większość rur znika pod tynkiem, w posadzkach, za zabudową albo w szachtach. Na zewnątrz zostają baterie, zawory, przyciski spłuczek. Jeśli coś zostało źle wykonane, problem zwykle ujawnia się dopiero wtedy, gdy poprawka oznacza np. demontaż zabudowy meblowej, kucie płytek i szukanie przecieku pod podłogą. Najlepiej wszelkie decyzje podejmować przed montażem instalacji wodnej. Wtedy można zmienić trasę przebiegu rur, wybrać układ rozdzielaczowy zamiast trójnikowego, przewidzieć cyrkulację, zaplanować miejsce na zmiękczacz i inne urządzenia oraz dopilnować izolacji rur. Po zakryciu instalacji zostaje już tylko długoletnia eksploatacja. Ale zanim skupimy się na układzie rur, rozmieszczeniu punktów poboru wody i sanitariatów, należy sprawdzić możliwość podłączenia budynku do sieci wodociągowej lub zaplanować budowę studni. Każde z tych rozwiązań oznacza konieczność dopełnienia innych formalności i wymogów technicznych oraz dostosowanie instalacji do wybranego wariantu.

Najpierw trzeba ustalić, w jaki sposób dom będzie zasilany w wodę, gdzie znajdzie się główne wejście instalacji, gdzie będzie przygotowywana ciepła woda użytkowa i jak daleko od tego miejsca usytuowane będą najdalsze punkty poboru. Inaczej projektuje się niewielki dom z łazienką obok kotłowni, a inaczej budynek z dwiema łazienkami (w tym jedną na piętrze lub poddaszu), pralnią i kuchnią po przeciwnej stronie budynku. Na początku warto też policzyć planowane punkty poboru - umywalki (również te w garażu i pomieszczeniu gospodarczym), prysznice, wannę, spłuczki do WC, zlew, zmywarkę, pralkę oraz zawory ogrodowe.

Instalacja wodna - jakie formalności przy podłączeniu domu do sieci wodociągowej?

Podłączenie do sieci wodociągowej wymaga dopełnienia kilku kroków formalnych i technicznych. Najważniejszy jest wniosek o wydanie warunków technicznych przyłączenia, który składa się w lokalnym zakładzie wodociągowym. Dokument ten określa m.in. miejsce wpięcia przyłącza do sieci, wymagany zakres ewentualnej rozbudowy sieci wodociągowej oraz parametry techniczne, które musi spełniać przyłącze. Warunki techniczne są podstawą do sporządzenia projektu budowlanego przyłącza. Wykonanie projektu często można zlecić projektantowi wskazanemu przez zakład wodociągowy, który za opłatą zajmie się całym procesem od projektu po odbiór. Po wykonaniu przyłącza wodociągowego podpisuje się umowę na dostarczanie wody i montaż wodomierza (powinien być umieszczony w miejscu o swobodnym dostępie). Na przyłączu wodociągowym powinien się znaleźć zawór antyskażeniowy, który zapobiega cofaniu się wody z instalacji domowej do sieci w przypadku spadku ciśnienia. Za wodomierzem warto zamontować też filtr mechaniczny zatrzymujący zanieczyszczenia takie jak piasek, osady z rurociągów.

Jakie formalności przy budowie studni i gdzie można ją wykopać?

Obecnie nie ma obowiązku zgłaszania zamiaru wykonania studni w starostwie - pod warunkiem, że będzie miała głębokość nie większą niż 30 m, a pobór wody nie będzie przekraczał 5 m3 na dobę. Trzeba jednak spełnić kilka wymagań prawnych dotyczących m.in. minimalnej odległości studni od granic działki, szamba i oczyszczalni.

Lokalizację studni należy dobrze przemyśleć, ponieważ jest ona obwarowana przepisami. Zgodnie z nimi minimalna odległość studni, czyli ujęcia wody od innych obiektów na terenie działki musi być następująca:

5 m od granicy działki (wyjątkiem jest studnia wspólna na granicy dwóch działek);
7,5 m od osi rowu przydrożnego;
15 m od szamba;
30 m od najbliższego przewodu rozsączającego oczyszczalni przydomowej - o ile odprowadzane do niej ścieki są oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód.

Badanie wody ze studni jest niezbędne do właściwego dobrania urządzeń do jej uzdatniania, fot. KFA ARMATURA

Czy instalacja wody z sieci i ze studni jest taka sama?

Przy wodzie z sieci korzysta się z wody dostarczanej przez przedsiębiorstwo wodociągowe, które odpowiada za jej parametry. Nie oznacza to jednak, że można zupełnie zrezygnować z ochrony instalacji. W wodzie mogą pojawiać się drobiny piasku, osadów lub produkty korozji z rurociągów. Mogą też występować wahania ciśnienia. Dlatego na wejściu do budynku warto zamontować mechaniczny filtr siatkowy oraz reduktor ciśnienia. Taki komplet kosztuje 200-400 zł, a chroni baterie, zawory, spłuczki, pralkę, zmywarkę i inne urządzenia. Korzystanie z wody ze studni wymaga większej odpowiedzialności. Właściciel domu musi sam kontrolować jakość wody. Warto wykonać badania wody bakteriologiczne i chemiczne. Należy je powtórzyć także po zalaniu studni, dłuższej przerwie w użytkowaniu albo gdy woda zmieni zapach, smak lub barwę. Instalacja ze studnią wymaga hydroforu, filtracji dobranej do wyników badań, a przy obecności bakterii również lampy UV. Koszt lampy UV do dezynfekcji wody ze studni wynosi zazwyczaj 1000-3000 zł.

Ile kosztuje instalacja wodna w domu 150 m2?

Cena pełnej instalacji wodnej w domu jednorodzinnym o powierzchni około 150 m2 wynosi 12 000-25 000 zł z robocizną. Rozpiętość ceny jest duża, ponieważ wiele zależy od liczby łazienek, długości tras, liczby punktów poboru, wybranego materiału rur, zastosowania rozdzielaczy, cyrkulacji i zakresu uzdatniania wody.

Orientacyjne ceny wybranych elementów instalacji wodnej:

rura PEX/Al/PEX 16 mm – 3-12 zł/mb
rura miedziana 15 mm – od 35 zł/mb
rozdzielacz na 6 obwodów z szafką – 600-1200 zł
pompa cyrkulacyjna z timerem – 200-600 zł
filtr siatkowy – od 35 zł
reduktorem ciśnienia – od 250 zł
zmiękczacz wody – 3000-6000 zł
lampa UV do wody ze studni – 1000-3000 zł
zawór mieszający termostatyczny – 50-400 zł
naczynie wzbiorcze c.w.u. – 100-200 zł

Najtańsza będzie prosta instalacja wodna w zwartym domu z wodą z sieci, jedną łazienką i krótkimi podejściami. Najdroższa będzie instalacja w budynku z kilkoma łazienkami, rozbudowaną cyrkulacją, wodą ze studni i pełnym uzdatnianiem wody.

Przeczytaj

Może cię zainteresować

Jakie są kluczowe innowacje i zalety Bio Easy Flow w... Twoja oczyszczalnia może działać bez zarzutu - pod... Czy jakość tabletek soli używanych w zmiękczaczach wody ma...

Dowiedz się więcej

Zobacz więcej Zobacz mniej

Czy wycena instalacji wodnej za punkt jest dobra?

Wycena instalacji wodnej za punkt może być pomocna do porównania ofert, ale nie powinna być jedynym kryterium. Punkt poboru oddalony o 2 m od rozdzielacza i punkt znajdujący się na drugim końcu domu nie oznaczają tego samego nakładu pracy i materiału. Podobnie łazienka przy kotłowni i ta na poddaszu. Wycena wykonania instalacji wodnej w domu powinna uwzględniać liczbę punktów, materiał rur, rodzaj układu, izolację, rozdzielacze, cyrkulację, zabezpieczenia, filtrację i próby szczelności.

Rury w instalacji wodnej z tworzyw sztucznych są lekkie, elastyczne, odporne na korozję i łatwo się je montuje, fot. UPONOR

Jakie rury w instalacji wodnej w domu?

Najczęściej stosuje się w instalacji wodnej rury z tworzyw sztucznych i rury wielowarstwowe - PEX/Al/PE. Są lekkie, elastyczne, odporne na korozję i wygodne w montażu. Warstwa aluminium ogranicza rozszerzalność cieplną, a tworzywo zapewnia gładką powierzchnię wewnętrzną. Rura PEX/Al/PE 16 mm kosztuje 6-12 zł/mb. Stosuje się także PE-RT, specjalny rodzaj polietylenu o podwyższonej odporności termicznej. Rury polipropylenowe (PP) to materiał znany i popularny. Jego wadą jest stosunkowo duża rozszerzalność cieplna. Długie odcinki bez kolan i załamań wymagają stosowania kompensatorów. Rozszerzalność cieplna jest ograniczona w przypadku rur zbrojonych włóknami (PP-Stabi). Rury polipropylenowe łączy się metodą zgrzewania.

Miedź nadal ma swoich zwolenników. Jest trwała, odporna na wysoką temperaturę i dobrze znana wykonawcom. Jej wadą jest cena - rura miedziana 15 mm kosztuje 25-40 zł/mb. Trzeba też pamiętać, że miedzi nie należy łączyć ze stalą bez odpowiedniej separacji, bo może to stworzyć ognisko korozji elektrochemicznej. Stal nierdzewna jest trwała i higieniczna, ale w domach jednorodzinnych pojawia się rzadko. Powodem jest wyższy koszt oraz większe wymagania montażowe dotyczące takich rur w instalacji.

Rury miedziane są trwałe i odporne na wysoką temperaturę. Trzeba jednak pamiętać, że nie należy ich łączyć w instalacji wodnej ze stalą bez odpowiedniej separacji, bo może to stworzyć ognisko korozji, fot. RWC

Instalacja wodna rozdzielaczowa czy trójnikowa - czym się różnią?

W układzie trójnikowym woda płynie przewodem głównym, od którego odchodzą kolejne odgałęzienia do punktów poboru. To rozwiązanie proste, znane wykonawcom i zwykle tańsze na etapie montażu. Dobrze sprawdza się w małych domach lub tam, gdzie kuchnia, łazienka i kotłownia znajdują się blisko siebie. Słabą stroną układu trójnikowego jest liczba połączeń ukrytych w ścianach i podłogach. Przy awarii trudniej znaleźć problem, a odcięcie jednego punktu często oznacza wyłączenie większej części instalacji. Przy jednoczesnym korzystaniu z kilku odbiorników łatwiej też odczuć spadki ciśnienia (jeżeli przewód główny ma zbyt małą średnicę). W układzie rozdzielaczowym z rozdzielacza prowadzi się osobną linię do każdego odbiornika albo do wybranych grup odbiorników. Oznacza to więcej rur, ale mniej połączeń ukrytych w przegrodach. Każdy obwód można opisać i odciąć osobnym zaworem. Przy naprawie baterii przy umywalce, nie trzeba zakręcać wody w całym domu.

Instalacja wodna rozdzielaczowa jest droższa od trójnikowej, ale nie zawsze różnica jest tak duża, jak wydaje się na początku. Rozdzielacz na 6 obwodów z szafką kosztuje 600–1200 zł. Do tego dochodzi większa liczba metrów rur i nieco więcej pracy. W zamian zyskujemy lepszą kontrolę nad instalacją, łatwiejszy serwis i większy porządek techniczny. Warto patrzeć na ten koszt w perspektywie wielu lat. W instalacji trójnikowej po czasie często wiadomo tylko, że „gdzieś pod płytkami przecieka woda”. W instalacji rozdzielaczowej w szafce są opisane obwody i zawory. Można na przykład odciąć pralkę, zostawiając działającą kuchnię.

Kiedy potrzebna jest cyrkulacja ciepłej wody i czy się to opłaca?

Cyrkulacja ciepłej wody użytkowej to dodatkowy obieg, dzięki któremu ciepła woda krąży między zasobnikiem a punktami poboru. Jej zadaniem jest skrócenie czasu oczekiwania na ciepłą wodę po odkręceniu baterii. W domu bez cyrkulacji woda stojąca w rurze między zasobnikiem a kranem stygnie. Zanim popłynie ciepła, trzeba spuścić tę wychłodzoną. Jeżeli łazienka znajduje się blisko kotłowni, cyrkulacja może być zbędna. Jeżeli jednak najdalszy punkt poboru jest oddalony od zasobnika o więcej niż około 3 m, brak cyrkulacji zaczyna być odczuwalny. Czekanie 30-60 sekund na ciepłą wodę oznacza nie tylko dyskomfort, ale też realne straty. Nie tylko marnujemy wodę, ale zwiększamy również ilość ścieków, co szczególnie odczuwają właściciele szamb.

Cyrkulacja ciepłej wody nie jest darmowa w eksploatacji. Pompa zużywa energię, a krążąca w rurach ciepła woda oddaje ciepło do przegród. Jeśli instalacja jest źle zaizolowana i pompa pracuje całą dobę, cyrkulacja może stać się ukrytym źródłem strat. Dlatego cyrkulację trzeba dobrze zaprojektować. Przewody powinny być możliwie krótkie, rury ciepłej wody i cyrkulacji odpowiednio zaizolowane, a pompa sterowana czasowo lub temperaturowo. Pompa cyrkulacyjna z timerem kosztuje 400-800 zł i umożliwia ustawienie pracy instalacji zgodnie z rytmem domowników. Inaczej może działać rano, inaczej wieczorem, a w nocy nie musi pracować wcale.

Jak chronić instalację ciepłej wody przed wzrostem ciśnienia?

W instalacji c.w.u. z zasobnikiem należy pamiętać o naczyniu wzbiorczym. W zamkniętym układzie z zasobnikiem podgrzana woda zwiększa objętość - bez naczynia wzbiorczego nadmiar ciśnienia może uszkodzić zawory, wężyki lub sam zasobnik. Naczynie wzbiorcze c.w.u. to koszt 100-200 zł. Niezbędne jest jeszcze założenie zaworu bezpieczeństwa. Chroni on instalację przed rozszczelnieniem i zniszczeniem w wyniku nagłego wzrostu ciśnienia. Działa automatycznie, wypuszczając nadmiar wody, gdy ciśnienie przekroczy dopuszczalną wartość - np. 6 barów dla zbiorników ciepłej wody. Gdy ciśnienie spadnie do bezpiecznego poziomu, zawór samoczynnie się zamyka.

Czujniki zalania i zawory odcinające wodę nie zastępują poprawnego montażu, ale mogą ograniczyć skutki awarii. W razie wykrycia wody rozlega się alarm, a na telefon trafia powiadomienie, fot. EZWIZ

Jakie zabezpieczenia na wejściu wody do domu?

Na wejściu wody do budynku powinno się przewidzieć zamontowanie zaworu głównego, filtra siatkowego, zaworu antyskażeniowego oraz reduktora ciśnienia. Filtr siatkowy zatrzymuje drobiny piasku, rdzy i osadów, które mogłyby uszkodzić baterie, zawory, spłuczki i urządzenia AGD. Zawór antyskażeniowy chroni wodę pitną przed przepływem zwrotnym, czyli cofnięciem się wody z instalacji lub urządzenia do przewodów wody pitnej i do wodociągu. Zabezpieczenie przed przepływem zwrotnym, a w efekcie wtórnym zanieczyszczeniem wody pitnej jest obecnie standardowo wymagane w przypadku podłączenia do wodociągu. Jednak w domu z własną studnią także należy je wykonać. Reduktor stabilizuje ciśnienie i chroni instalację przed nadmiernym obciążeniem. Zbyt niskie ciśnienie, poniżej 2 bar, pogarsza komfort korzystania z prysznica i może utrudniać pracę urządzeń. Silniejszy strumień z kranu nie oznacza lepszej instalacji. Często oznacza tylko szybsze zużycie elementów i hałas podczas odkręcania wody.

Dlaczego warto zrobić zdjęcia instalacji wodnej?

Zdjęcia wykonane przed zakryciem instalacji wodnej mogą uchronić przed zniszczeniem ścian i posadzki. Najlepiej fotografować rury z miarką, przy widocznych punktach odniesienia - narożnikach, otworach drzwiowych, pionach, podejściach i rozdzielaczach. Taka dokumentacja musi być czytelna i dobrze zwymiarowana. Warto zachować też opis rozdzielaczy i informacje o zastosowanych materiałach.

Jakie błędy w wykonywaniu instalacji wodnej są najczęstsze?

Brak filtra na zasilaniu. Skutkiem może być szybsze zużycie baterii, zaworów i armatury.
Niewłaściwe ciśnienie. Zbyt niskie (poniżej 2 bar) pogarsza komfort, a zbyt wysokie (powyżej 5 bar) przyspiesza awarie.
Brak cyrkulacji ciepłej wody. W domach, gdzie odległość między zasobnikiem a najdalszą baterią przekracza 3 m - bez cyrkulacji na ciepłą wodę czeka się długo.
Łączenie miedzi i stali ocynkowanej bez separacji. Takie działanie prowadzi do szybkiej korozji elektrochemicznej stali.
Prowadzenie rur bez izolacji. Dotyczy to zwłaszcza przewodów ciepłej wody i cyrkulacji.
Błędy montażowe. Stosowanie przypadkowych złączek, braku kalibracji rur, połączenia ukryte w trudno dostępnych miejscach i brak próby szczelności przed zakryciem instalacji.