Sposób na upał w domu. Te osłony na okna schłodzą wnętrze bez klimatyzacji

Czego dowiesz się z artykułu?

Po rekordowych upałach wiele osób szuka sposobu, by obniżyć temperaturę w domu bez montowania klimatyzacji. Zasłony, wentylator czy nocne wietrzenie mogą pomóc tylko częściowo. Największą różnicę odczujemy, gdy słonce zostanie zatrzymanie jeszcze przed szybą, dlatego coraz większym zainteresowaniem cieszą się osłony zewnętrzne: rolety, żaluzje fasadowe, screeny i markizy. Takie osłony pozwalają kontrolować ilość wpadającego do domu światła słonecznego i zapobiegają przegrzewaniu się pomieszczeń. W niektórych sytuacjach może to uchronić nas przed kupnem klimatyzatora (np. gdy dom znajduje się wśród dających cień drzew i ma niewiele okien od strony południowej), w innych - zmniejszyć koszty chłodzenia wnętrz. Przy osłonach zewnętrznych, które są pod tym względem najbardziej skuteczne, zużycie energii przez klimatyzację może zmniejszyć się nawet o 50-70%. Dużo zależy tu jednak od rodzaju osłon oraz izolacji domu.

Dlaczego warto zamontować osłony przeciwsłoneczne na zewnątrz okien?

Zewnętrzne osłony przeciwsłoneczne zapewniają najskuteczniejszą ochronę przed przegrzaniem domu, ponieważ przechwytują i odbijają promienie słoneczne zanim te dostaną się do budynku. Dzięki temu, że ,,blokują’’ energię cieplną na zewnątrz, są w stanie obniżyć temperaturę w pomieszczeniach nawet o kilka stopni. Są w tym o wiele skuteczniejsze od osłon wewnętrznych, które tak naprawdę dają przyjemny cień i zapewniają intymność. W tym miejscu warto poruszyć kwestię współczynnika g (całkowita przepuszczalność energii słonecznej), który określa, jaka część tej energii przedostaje się przez szybę do wnętrza pomieszczenia. Wartość g najczęściej podawana jest w przedziale od 0 do 1 (czasami stosuje się 0-100%). Im jest ona niższa, tym lepsza jest ochrona przed nagrzewaniem. Szyby w oknach zwykle mają g na poziomie 0,40-0,60, natomiast osłony przeciwsłoneczne charakteryzuje inny współczynnik przepuszczalności (optyczny). Dopiero na jego podstawie wyznacza się o ile osłona przeciwsłoneczna zmniejsza wartość g. Ostatecznie redukcja może być nawet 10-krotna.

Ale osłony zewnętrzne mają też inne zalety:

nie ograniczają przestrzeni w pomieszczeniach,
zapewniają dodatkową ochronę przed zimnem w mroźne dni,
stanowią barierę akustyczną,
bywają poważną przeszkodą dla włamywaczy.

Ile kosztują osłony przeciwsłoneczne na okna?

Markiza kasetowa 4 × 3 m - cena 4000–9000 zł z napędem
Roleta zewnętrzna nadstawna 1,5 × 1,5 m - 1500-3500 zł/szt. z napędem
Screen 2 × 2,5 m - cena 2500–5500 zł/szt. z napędem
Pergola bioklimatyczna 4 × 3 m z napędem - koszt 25 000-60 000 zł

Rolety zewnętrzne zatrzymują słońce, zanim nagrzeje szyby

Jedną z najpopularniejszych osłon zewnętrznych są rolety. Dobrze uwzględnić je na etapie projektowania budynku bądź adaptacji gotowego projektu, bo często skrzynki i prowadnice, w których chowają się przesłony, montowane są przed wykonaniem elewacji (chodzi o to, aby potem nie trzeba było w nią ingerować). W przypadku okien dachowych sytuacja jest nieco inna, bo wszystkie przeznaczone do nich osłony przeciwsłoneczne są sprzedawane oddzielnie i z powodzeniem można je zamontować na już obsadzonych oknach.

Wróćmy jednak do rolet zewnętrznych na oknach fasadowych. Pierwsza grupa to rolety podtynkowe. Kasetę takiej rolety osadza się na etapie stanu surowego na wysokości nadproża, odpowiednio izoluje, a następnie pokrywa warstwą tynku, dzięki czemu jest ona praktycznie niewidoczna. Prowadnice znajdują się po bokach wnęki okiennej.

Osłony przeciwsłoneczne pozwalają zaoszczędzić energię elektryczną wykorzystywaną przez klimatyzację do chłodzenia domu, fot. Drutex

Gdy dom dopiero powstaje, można zdecydować się także na rolety nadprożowe. Ich skrzynki są skonstruowane w taki sposób, że stanowią gotowe nadproże okna. Montuje się je dwuetapowo, najpierw osadzając kasetę, a po montażu okna - prowadnice.

Z kolei kasetę rolety naokiennej przytwierdza się do górnej części okna i razem z nim montuje w otworze okiennym. Następnie izoluje się ją i tynkuje. Przy tego typu roletach wysokość okien powinna zostać obniżona o wymiar kasety.

Najmniej zachodu wymagają rolety elewacyjne, które można założyć w dowolnym momencie, np. podczas remontu domu, i dopasować praktycznie do każdego okna fasadowego. Rolety można przymocować do ramy okna lub do ściany. Rolety zewnętrzne przeważnie wykonane są z aluminium, stali, PVC, rzadziej z drewna, które wymaga okresowych zabiegów pielęgnacyjnych. Złożony z poziomych profili pancerz porusza się w prowadnicach bocznych, przytwierdzonych do ościeża lub ramy okna. Przy podnoszeniu rolety płaszcz nawija się na umieszczoną w kasecie rurę nawojową. Szerokość paneli może być bardzo różna. Niekiedy są one wypełnione pianką poliuretanową, co podnosi ich izolacyjność cieplną i akustyczną. Rolety zewnętrzne dostępne są w szerokiej gamie kolorów i wzorów. Dzięki temu łatwo dopasować je do każdej elewacji.

Żaluzje fasadowe pomagają kontrolować światło i temperaturę

Kolejną grupę osłon zewnętrznych stanowią żaluzje. Te zewnętrzne są grubsze i cięższe od wewnętrznych. Przeważnie są zrobione z odpornego na działanie niekorzystnych warunków atmosferycznych aluminium. Żaluzje zewnętrzne chronią wnętrza przed słońcem, przegrzewaniem się i hałasem. Zmieniając kąt ustawienia lameli można decydować o stopniu naświetlenia poszczególnych pomieszczeń. Stabilność żaluzji zapewniają sztywne prowadnice boczne lub stalowe linki. Jako że są znacznie lżejsze od rolet, można mocować je zarówno do fasady domu, jak i bezpośrednio do okna.

żaluzje na zewnątrz okna ochrona przed upałem

Podtynkowe żaluzje fasadowe umożliwiają regulację dopływu światła i tym samym ciepła do pomieszczenia. Dzięki temu, że mają proste i nowoczesne wzornictwo, stanowią także ozdobę budynku, fot. Aluprof

Przeczytaj

Może cię zainteresować

Jakie rozwiązania zabezpieczające przed włamaniem są... Wybieramy drzwi szklane. Czym się kierować i ile kosztują? Dlaczego szkło hartowane pęka – fakty, o których rzadko...

Dowiedz się więcej

Zobacz więcej Zobacz mniej

Screeny pasują do różnych okien

Ciekawym rozwiązaniem polecanym do okien różnego typu i wielkości są tzw. screeny. Są one wykonane z wytrzymałej tkaniny technicznej o strukturze mikrosiatki, składającej się z poliestru lub włókien szklanych pokrytych PVC. Elementy konstrukcyjne zwykle zrobione są z aluminium. Screen chroni pomieszczenia przed przegrzaniem, zapewnia domownikom intymność, a jednocześnie nie zasłania widoku z okna (nie daje pełnego zaciemnienia). Może też pełnić funkcję moskitiery. Screeny mogą być obsługiwane manualnie bądź automatycznie. Ich montaż jest stosunkowo prosty. Do ściany budynku lub górnej połaci wnęki okiennej montuje się kasetę, a wzdłuż okna zakłada aluminiowe prowadnice ZIP. Do tych prowadnic wkłada się następnie tkaninę techniczną i zaczepia ją w mechanizmie napinającym. Tego typu osłona jest lekka, estetyczna i stosunkowo tania. Często stosuje się ją w nowoczesnych domach z dużymi przeszkleniami.

Okiennice wracają do łask. Chronią przed słońcem i zdobią elewację

Z kolei do budynków zabytkowych, o rezydencjalnym czy dworkowym charakterze będą pasowały tradycyjne okiennice. Kiedyś były bardziej popularne, bo chroniły domowników nie tylko przed słońcem, wiatrem i chłodem, ale też nieproszonymi gośćmi. Dziś występują w większej palecie kolorów, wzorów i materiałów, pełniąc także funkcję ozdobną. Mogą być albo pełne, albo wykonane z ułożonych pod kątem lameli, które nie tylko nadają im lekkości, ale także wpuszczają do środka nieco światła i powietrza. Zwykle robi się je z drewna (dąb, olcha, modrzew, meranti, mahoń), rzadziej z niewymagających zabiegów pielęgnacyjnych aluminium czy tworzywa sztucznego. Rozmiar, kolor i fakturę dobiera się do kształtu okien i charakteru budynku. Dobrze dopasowane okiennice mogą być ozdobą elewacji. Szerokość skrzydła okiennicy zwykle dochodzi do 90 cm. Przy większych przeszkleniach producenci stosują zwykle elementy łamane. Zawiasy mogą być mocowane w ścianie, ramie okna lub na otaczającej je, specjalnej opasce.

Markizy to świetna osłona przed ostrym słońcem

Osłonę przed ostrym, letnim słońcem zapewniają także mocowane przeważnie od strony południowej i zachodniej markizy oraz pergole. Dają one cień nie tylko w pokojach, do których przylegają, ale też na tarasie czy balkonie. Markizy można montować na oknach fasadowych i dachowych, ale też na elewacji. W wersji markizy naokiennej zaczynamy od montażu kasety, z której wysuwa się sztywny pancerz z poszyciem z włókna szklanego powlekanego PVC. Osłona taka może być jednoczęściowa lub występować w odmianie łamanej, umożliwiającej utworzenia mini daszku (tzw. markizoleta). Markizy naokienne nie pełnią funkcji antywłamaniowej czy termoizolacyjnej, dają natomiast przyjemny cień, nie ograniczając widoku z okna. Można obsługiwać je ręcznie lub automatycznie. Nieco inną konstrukcję mają markizy tarasowe. Składają się z rury nawojowej, tkaniny rozpiętej na wysięgniku oraz mechanizmu umożliwiającego sterowanie. Najprostsze konstrukcje rozkłada się i zwija za pomocą ręcznego mechanizmu korbowego. Markizy zewnętrzne mogą być montowane także od spodu do balkonu lub nadproża oraz do krokwi dachowych. Jeśli zdecydujemy się doposażyć je w automatykę, warto skonfigurować ją z czujnikiem wiatru.

Prawdziwym hitem są pergole bioklimatyczne

Z kolei pergola to rodzaj budowli ogrodowej, która składa się z pionowych słupów, połączonych u góry poziomymi belkami, lamelami lub kratownicą. Na dachu i po bokach może dodatkowo znajdować się materiał zacieniający, który w zależności od pory dnia i pogody można odsłaniać lub zasłaniać. Prawdziwym hitem są pergole bioklimatyczne. Są one wyposażone w ruchome lamele dachowe, które pozwalają regulować ilość wpadającego do środka słońca i dzięki temu tworzyć pożądany przez domowników mikroklimat. Pergola może być wolnostojąca lub przylegać bokiem do budynku. Wówczas nie tylko zacienia taras, ale też sąsiadujące z nim pomieszczenie, najczęściej salon. Poza tym pełni funkcję dekoracyjną i może być podporą dla rosnących w ogrodzie roślin. Przeważnie pergole wykonane są z aluminium lub z drewna, które naturalnie i elegancko wygląda, świetnie prezentując się w otoczeniu zieleni. Trzeba jednak pamiętać, że konstrukcje drewniane wymagają okresowych zabiegów pielęgnacyjnych.

Pergola bioklimatyczna ma ruchome aluminiowe lamele, których kąt obrotu wynosi od 0 do 110 stopni. Pozwala to precyzyjnie sterować nasłonecznieniem oraz przewiewem. Po zamknięciu dach pergoli NUUN ECO szczelnie przylega do ramy, tworząc szczelne zadaszenie, fot. Aliplast

Jakie osłony przed słońcem i upałem w domu na duże okna?

Pomieszczenia wewnątrz domu najbardziej rozgrzewają się od dużych przeszkleń. Dlatego warto mieć to na uwadze, planując kupno osłon. W tym wypadku najlepiej sprawdzą się rozwiązania stosowane na zewnątrz domu, czyli rolety, screeny i żaluzje fasadowe. Alternatywnym rozwiązaniem mogą być też zadaszenia tarasowe. Osłony te mogą nawet kilkukrotnie obniżyć przepuszczalność promieniowania słonecznego. Dla najbardziej skutecznych rolet wynosi ono 0,05-01, dla żaluzji 0,05-0,20, a dla screenów - 0,03–0,15.

Uwaga! Współczynnik przepuszczalności osłon nie jest tym samym co współczynnik g szyb i nie można ich traktować zamiennie.