Rozmowy o rekuperatorach. Działanie, rodzaje i koszty

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 6-9 minut
Rozmowy o rekuperatorach. Działanie, rodzaje i koszty

Inwestor dopytuje eksperta budowlanego o to, jak rekuperator wpływa na obniżenie kosztów eksploatacyjnych domu i o to na czym dokładnie polega działanie rekuperatora?

aktualizacja: 2018-03-02 12:43:25

Uwaga!Z artykułu dowiesz się:

  • Jak rekuperator wpływa na obniżenie kosztów eksploatacyjnych domu?
  • Na czym dokładnie polega działanie rekuperatora?
  • Jakie są rodzaje wymienników?
  • Na co zwracać uwagę przy wyborze centrali rekuperatora?
  • Jak wygląda kwestia hałasu podczas pracy rekuperatora?

Inwestor: To ostatnio bardzo modny temat. Na forach internetowych pełno jest dyskusji o tym, jak rekuperator wpływa na obniżenie kosztów eksploatacyjnych domu.

Ekspert budowlany: Tak, można wręcz powiedzieć, że rekuperator jest niezbędnym elementem każdego energooszczędnego domu. W przeciwieństwie do tradycyjnych systemów wentylacji, układ z rekuperatorem pozwala na skuteczną wymianę powietrza, przy ograniczeniu strat ciepła. I choć tego typu centrala nie jest tania (najtańszy rekuperator kupimy za ok. 4 tys. zł, ale w sprzedaży są też jednostki kosztujące ponad 20 tys. zł), poniesione koszty równoważą mniejsze rachunki za ogrzewanie.

Oczywiście pod warunkiem, że rekuperator będzie dobrze dopasowany do pozostałych elementów instalacji wentylacyjnej. Zanim więc udamy się na zakupy, powinniśmy zlecić wykonanie projektu instalacji w naszym domu. Parametry centrali muszą być bowiem dopasowane do konkretnego budynku – wymaganego wydatku powietrza, oporów przepływu, dopuszczalnego poziomu hałasu itd. Trzeba wiedzieć, z jakich pomieszczeń – i w jakiej ilości – powietrze będzie usuwane, a do jakich dostarczane.

Na czym dokładnie polega działanie rekuperatora?

To dość proste urządzenie. Jego najważniejszym elementem jest wymiennik ciepła (czyli właściwy rekuperator), dzięki któremu powietrze dostarczane do domu ogrzewa się od usuwanego. Rekuperator nie mógłby działać bez wentylatorów – nawiewnego i wywiewnego – które wymuszają przepływ powietrza przez wymiennik oraz w całej instalacji. Inne elementy składowe to filtry oczyszczające powietrze, sterownik pozwalający na regulację intensywności wymiany powietrza oraz oczywiście obudowa, w której schowane są wszystkie podzespoły. W zależności od modelu, centrala może być też wyposażona w różne urządzenia zwiększające jej możliwości i wpływające na komfort obsługi.

Schemat działania rekuperacji
Schemat działania rekuperacji – powietrze usuwane jest z pomieszczeń o najwyższej wilgotności i poziomie zanieczyszczenia powietrza (kuchnia, łazienka), natomiast do pozostałych trzeba dostarczyć świeże.

Czy ten wymiennik wygląda tak samo w każdym urządzeniu?

Nie, modele mogą mieć różną konstrukcję i wielkość. Najczęściej wykonane są z aluminium, tworzywa sztucznego, miedzi lub specjalnego impregnowanego papieru.

Ze względu na układ kanałów, wyróżnia się trzy typy wymienników. Najpopularniejsze są przeciwprądowe, w których strumienie powietrza płyną równolegle w przeciwnych kierunkach – stąd ich nazwa. Charakteryzują się wysoką sprawnością odzysku, dochodzącą do 90%. Ich wadą są duże opory przepływu oraz trudność czyszczenia.

W wymiennikach krzyżowych kanały z wywiewanym (ciepłym) i nawiewanym (zimnym) powietrzem są ustawione prostopadle. Ich zaletą jest prosta budowa, niższa w porównaniu do wymienników przeciwprądowych cena i łatwość czyszczenia. Niestety, mają też niższą sprawność, choć przy tym niskie opory przepływu. Aby ją podnieść, można zastosować centralę z dwoma ułożonymi szeregowo wymiennikami. Zarówno one, jak i wymienniki przeciwprądowe, są podatne na szronienie, co może skutkować brakiem przepływu przez wymiennik powietrza usuwanego z budynku. W związku z tym, wymienniki te wymagają zabezpieczenia przed szronieniem w postaci gruntowego wymiennika ciepła (GWC) i/lub układu odmrażania (np. grzałki elektrycznej).

Na zupełnie innej zasadzie działają wymienniki obrotowe. Mają kształt walca z kanałami biegnącymi równolegle do jego osi. Walec ten się obraca i tymi samymi kanałami przepływa naprzemiennie ciepłe powietrze usuwane i chłodne nawiewane. Wymienniki obrotowe charakteryzują się wysoką sprawnością odzysku ciepła, dochodzącą do 90% i możliwością odzysku wilgoci. Są odporne na szronienie, nawet w bardzo niskiej temperaturze. Mankamentem jest wyższa w porównaniu do pozostałych urządzeń cena oraz możliwość mieszania się strumieni powietrza nawiewanego i usuwanego.

Wymiennik krzyżowy
a) (fot. Went-Dom)
Wymiennik przeciwprądowy
b) (fot. Comair)
Wymiennik obrotowy
c) (fot. Iglotech)
Na naszym rynku dominują trzy typy wymienników: krzyżowe (a), przeciwprądowe (b) i obrotowe (c).

Na co jeszcze zwracać uwagę przy wyborze centrali?

Jak wspomniałem, jej ważnym elementem są wentylatory. Powinny być ciche i energooszczędne, najlepiej markowe. Istotne jest też to, aby urządzenie było wygodne w użytkowaniu. Najbardziej komfortowe w eksploatacji są centrale działające w pełni automatycznie. Same np. zwiększają intensywność wymiany powietrza w momencie, gdy nadmiernie wzrasta wilgotność powietrza wewnętrznego czy stężenie dwutlenku węgla. Tego typu rozwiązania mają jednak swoją cenę, dlatego niektórzy wybierają mniej zaawansowane urządzenia. Absolutnym minimum, z którego nie należy rezygnować, jest ręczna zmiana intensywności wentylacji.

Zaletą rekuperacji jest nie tylko odzysk ciepła, ale i poprawienie jakości powietrza w domu. Centrale wyposażone są bowiem w filtry, które eliminują zanieczyszczenia i pyłki z powietrza dostarczanego do budynku (ich drugą rolą jest zabezpieczenie wentylatorów i wymiennika przed brudem). Standardem są filtry o klasie EU 3 lub EU 4 (oznaczane też odpowiednio jako G3 i G4).

Jeżeli jednak w domu są alergicy, lepiej zdecydować się na dokładniejsze filtry (np. EU 7), które zatrzymują nawet bardzo drobne pyłki roślin. Wybierając centralę warto zapoznać się nie tylko z informacją na temat rodzaju zastosowanych filtrów, ale i częstotliwości ich wymieniania (zazwyczaj co 3 miesiące) oraz cenie. Te bowiem znacznie różnią się w zależności od modelu. Ceny niektórych dochodzą nawet do kilkuset złotych za komplet.

To sporo.

Niestety. Ale w sprzedaży jest też wiele modeli z filtrami za kilkadziesiąt zł. Rekuperator może być również wyposażony w rozmaite urządzenia dodatkowe, np. nagrzewnicę. Wstępna, umożliwiająca odszranianie wymiennika, jest w naszym klimacie właściwie niezbędna – chyba że mamy wymiennik obrotowy lub GWC. Nagrzewnica wtórna, która dogrzewa powietrze w pomieszczeniach, może być zaś uzupełnieniem tradycyjnej instalacji grzewczej (a w domach pasywnych nawet ją zastąpić). Innym niestandardowym elementem jest automatyczny lub ręczny bypass. Urządzenie to pozwala na ominięcie wymiennika przez strugi powietrza. Obniża to zużycie prądu przez wentylatory w sytuacji, gdy temperatura w domu i na zewnątrz jest zbliżona.

Zobacz, jak wymienić filtry w centrali wentylacyjnej

Czy centrale różnią się też pod względem energooszczędności?

Tak. Informację na ten temat znajdziemy w opisie każdego urządzenia. Energia jest potrzebna przede wszystkim do zasilania wentylatorów. Sprawdzając je pod tym kątem, należy wziąć pod uwagę to, ile energii zużywają przy pracy z pełną mocą.

A jak wygląda kwestia hałasu podczas pracy rekuperatora?

Cóż, nie są to urządzenia działające bezgłośnie. W dokumentacji centrali znajdziemy informację o poziomie powodowanego przez nią ciśnienia akustycznego – zazwyczaj w odległości 1 m od niej. Wartość podawana jest w decybelach (dB). Standardem jest ciśnienie w przedziale 30–50 dB. Właśnie ze względu na głośną pracę rekuperator umieszcza się z dala od pomieszczeń mieszkalnych – w piwnicy, pomieszczeniu gospodarczym, garażu lub na strychu.

Centrala wentylacyjna zamontowana w warsztacie
Centralę wentylacyjną montuje się z dala od pomieszczeń, w których chcemy zachować ciszę (fot. Rekuperatory.pl)

Wybierając miejsce lokalizacji trzeba wziąć pod uwagę nie tylko komfort mieszkańców, ale też to, by do centrali był wygodny dostęp. Umożliwi to łatwą wymianę filtrów, czyszczenie wymiennika itp. Ważne jest też, aby zapewnić możliwie krótką sieć kanałów, którymi centrala będzie połączona ze wszystkimi wentylowanymi pomieszczeniami oraz z czerpnią i wyrzutnią powietrza. Im rurociąg jest krótszy, a jego przebieg prostszy, tym mniejsze są opory powietrza i wyższa sprawność całej instalacji.

Kanały wentylacyjne systemu rekuperacji na poddaszu nieużytkowym
Wybierając miejsce na ustawienie rekuperatora należy pamiętać, że im krótszy i prostszy przebieg ma rurociąg, tym mniejsze są opory powietrza i wyższa jest sprawność całej instalacji (fot. Rekuperatory.pl)

Redakcja BD

Dodaj komentarz

time image
time image
Warto wiedzieć dodatkowo:
Zobacz inne artykuły
Oczyszczacz powietrza - jak dobrze wybrać?
Oczyszczacz powietrza - jak dobrze wybrać?
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
9,95 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego BudujemyDom! Całkowiecie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2018

Dom Energooszczędny Vademecum

Jak zbudować dom energooszczędny

ABC Budowania 2018

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Wnętrza 2019

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze maj 2019

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Twój Dom Twój Styl 2018

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom kwiecień 2019

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2019

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2019

Nowoczesne Instalacje

Jak zbudować dom energooszczędny