Zostań w domu, zamów taniej!
Nie wychodź z domu i zamów online swoje ulubione pisma 20% taniej. Skorzystaj z kodu rabatowego: czytajwdomu

Oczyszczacze powietrza - co warto wiedzieć?

Artykuł sponsorowany
Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 9-16 minut
Oczyszczacze powietrza - co warto wiedzieć?

Niniejszy artykuł stanowi syntezę wybranych sposobów oczyszczania powietrza w budynkach w oparciu o czasopisma naukowe w tym również o zasięgu międzynarodowym jak i bogate doświadczenie firmy Pro-Vent w zakresie wentylacji i oczyszczania powietrza.

aktualizacja: 2020-08-19 11:05:59

Większość osób żyje, pracuje i spędza czas wolny w gęsto zaludnionym otoczeniu, przez co stajemy się bardziej narażeni na różne patogeny. Ryzyko zakażenia krzyżowego może wzmagać stres psychologiczny, ale jest także realnym problemem zdrowotnym.

Salthammer [1] w swojej pracy z 2004 roku komunikowała, że duża ilość materiałów znajdujących się w naszych domach, miejscach pracy, szkołach, itp. jak na przykład meble, materiały budowlane, emituje LZO (lotne związki organiczne) praktycznie przez cały czas. Dodatkowo, materiały dekoracyjne mogą być źródłem związków reaktywnych, prowadzących do zanieczyszczenia powietrza.

Należy pamiętać, że część związków chemicznych może między sobą reagować tworząc wtórne zanieczyszczenia. Dla przykładu, niektóre terpenoidy (składnik odświeżaczy powietrza i środków czyszczących) mogą reagować z ozonem tworząc wtórne zanieczyszczenia powietrza [2]! Co więcej, małe zmiany w jakości powietrza wewnętrznego są trudne do zidentyfikowania. Pamiętajmy, że pogarszającą się jakość powietrza możemy odbierać tylko poprzez nasze zmysły (takie jak dokuczliwe zapachy, podrażnienie dróg oddechowych czy oczu) oraz poprzez wpływ na ośrodkowy układ nerwowy (np. bóle głowy).

Między innymi te czynniki motywują do poszukiwania sposobów na skuteczną dezynfekcję powietrza, która jednocześnie nie zaszkodzi użytkownikom.

Sposoby na oczyszczanie powietrza

Na rynku dostępne są różnorodne oczyszczacze powietrza, jednak większość z nich można skategoryzować wg poniższych punktów:

1. Oczyszczacze współpracujące z systemem wentylacji mechanicznej to m.in.:

1.1. Filtry elektrostatyczne (elektro-jonizacyjne, elektrofiltry)
1.2 Filtry mechaniczne włókninowe, np. HEPA
1.3 Promienniki UV-C

2. Oczyszczacze stacjonarne to m.in.:

1.1 Filtry elektrostatyczne
1.2 Filtry mechaniczne włókninowe
1.3 Promienniki UV-C

Wysokoskuteczne filtry elektrostatyczne - najważniejsze informacje

Filtry elektrostatyczne wykorzystują proces polegający na separacji wszelkich zjonizowanych zanieczyszczeń pod wpływem silnego pola elektrostatycznego. W wyniku wyładowań koronowych pojawiają się ładunki elektryczne, stanowiące mieszaninę cząstek zjonizowanych i niezjonizowanych, atomów w stanie podstawowym i wzbudzonych, wolnych rodników tlenu i azotu, ozonu oraz elektronów i promieniowania UV.

Elektrostatyczny filtr powietrza PRO-VENT CLEAN R
Elektrostatyczny filtr powietrza PRO-VENT CLEAN R

Skąd wynika ich tak wysoka skuteczność?

Jony dodatnie (H+) i jony ujemne (O-) generowane przez wyładowania koronowe mają tę właściwość, że tworzą skupiska wokół mikrocząsteczek. Otaczają one szkodliwe substancje, jak na przykład unoszące się w powietrzu grzyby, wirusy, bakterie czy alergeny roztoczy. W wyniku reakcji chemicznej jonów wodoru i tlenu tworzy się reaktywna grupa OH- zwana rodnikami hydroksylowymi. Rodnik hydroksylowy jest niestabilną i silnie aktywną substancją.

Aby się ustabilizować pozbawia (kradnie) wodór (H) wszelkich napotkanych szkodliwych cząstek (np. wirusów) przepływających przez oczyszczacz. W ten sposób patogeny (np. wirusy) są dezaktywowane (uszkadzane). Stają się one niegroźne nawet jeżeli znajdą się w organizmie gospodarza. W wyniku dezaktywacji patogenów tworzy się para wodna (H2O), która jest zawracana do powietrza [3].

Schemat procesu dezaktywacji (uszkodzenia) wirusa na przykładzie wirusa z grupy korona
Schemat procesu dezaktywacji (uszkodzenia) wirusa na przykładzie wirusa z grupy korona

W tym miejscu warto zaznaczyć, ze jony dodatnie (H+) i jony ujemne (O-) to są te same jony, które występują w obfitości w naturze - na przykład w lesie - i są całkowicie nieszkodliwe dla ludzi.

Ograniczenia w stosowaniu filtrów elektrostatycznych

Aby filtr elektrostatyczny był skuteczny niezbędna jest względnie silna jonizacja cząstek podczas wyładowań koronowych. Wyładowaniom koronowym zawsze towarzyszy znaczna emisja ozonu (O3) i tlenków azotu (NOx) oraz zakłócenia elektromagnetyczne. Należy pamiętać, że zarówno tlenki azotu, jak i ozon należą do głównych zanieczyszczeń powietrza, zgodnie z klasyfikacją WHO (World Health Organization) oraz EEA (European Environment Agency).

Podwyższone stężenie ozonu w powietrzu może prowadzić do reakcji zapalnych oczu czy chorób dróg oddechowych. Może on dodatkowo powodować senność, bóle głowy i znużenie oraz spadek ciśnienia tętniczego krwi.

Bezpieczna technologia STOPFIELD® w filtrze elektrostatycznym PRO-VENT CLEAN R

Cechą szczególną procesu filtracji w elektrofiltrze PRO-VENT CLEAN R jest to, że do skutecznej filtracji wystarczy tylko niewielkie wyładowanie koronowe. Skuteczność filtracji powietrza z cząstek stałych z zakresu 0,3 µm ÷ 100µm wynosi aż 99,95% przy jednoczesnej niskiej emisji ozonu.

Filtr antysmogowy PRO-VENT CLEAN R - wykres
Filtr antysmogowy PRO-VENT CLEAN R - wykres
Więcej na temat filtrów elektrostatycznych PRO-VENT CLEAN R znajduje się tutaj: https://www.pro-vent.pl/filtr-antysmogowy-clean-r/
Rekuperator PRO-VENT MISTRAL PRO 450 z zamontowanym na kanale elektrofiltrem PRO-VENT CLEAN R
Rekuperator PRO-VENT MISTRAL PRO 450 z zamontowanym na kanale elektrofiltrem PRO-VENT CLEAN R.

Filtry mechaniczne włókninowe

Duża część oczyszczaczy powietrza opiera swoją skuteczność na mechanicznym zatrzymywaniu zanieczyszczeń na wysokoskutecznych filtrach HEPA (High Efficiency Particulate Air) i ULPA (Ultra-Low Particulate Air). Filtry HEPA zyskały na popularności między innymi dzięki wykorzystaniu ich w przenośnych, pomieszczeniowych oczyszczaczach jako sposób na usunięcie z powietrza cząstek smogu (np. PM2,5). Pod względem walki z zanieczyszczeniami mikrobiologicznymi zaletą filtrów HEPA jest usuwanie zarodników pleśni oraz większości bakterii.

Ograniczenia w stosowaniu filtrów mechanicznych

Problemem dla filtrów mechanicznych HEPA są natomiast cząstki najdrobniejsze (np. wirusy). Drugim problemem jest możliwość dalszego rozwoju niektórych mikroorganizmów osadzonych na filtrze. Filtry mechaniczne charakteryzują również niestety bardzo wysokie opory przepływu mające bezpośredni wpływ na podwyższone koszty eksploatacyjne. Żeby filtr mechaniczny miał cały czas wysoką skuteczność musi być regularnie wymieniany na nowy, co dodatkowo podnosi koszty eksploatacyjne (filtry HEPA o odpowiedniej jakości są stosunkowo drogie).

Promienie UV-C

Promieniowanie UV (ultrafioletowe) jest promieniowaniem elektromagnetycznym, niewidzialnym. Długość fali zawiera się w zakresie od 100 nm do 400 nm.

Dociera do Ziemi głównie w postaci promieniowania UV-A oraz (w dużo mniejszym stopniu) UV-B. Promieniowanie UV-A jest odpowiedzialne w około 80% za starzenie się skóry czy plamy starcze. Promieniowanie UV-B może uszkodzić DNA w naszej skórze. Większość kremów przeciwsłonecznych blokuje zarówno promieniowanie UV-A jak i UV-B.

Trzecim typem promieniowania jest promieniowanie UV-C. Skutecznie niszczy materiał genetyczny zarówno u ludzi jak i wirusów. Promieniowanie UV-C jest filtrowane przez ozon w atmosferze, długo zanim dotrze na powierzchnię ziemi.

Spektrum światła. Źródło rys. uvguard.com
Spektrum światła. Źródło rys. uvguard.com

Promieniowanie UV-C zabija bakterie i grzyby oraz dezaktywuje wirusy. Dzieje się tak ponieważ w komórce mikroorganizmu czy nici RNA/DNA wirusa zachodzi reakcja fotochemiczna, która uniemożliwia metabolizm i podział komórki lub namnażanie się wirusa. Własności dezynfekcyjne i odkażające promieni UV-C są znane od ponad 100 lat! Natomiast od ponad 40 lat promieniowanie UV-C jest szeroko stosowane w dezynfekcji wody pitnej, ścieków, powietrza, produktów farmaceutycznych czy powierzchni.

Skuteczność do usuwania patogenów została zatwierdzona jako technika uzupełniająca filtrację w zwalczaniu ryzyka gruźlicy przez Centre of Diesease Control and Prevention (USA). Promieniowanie UV-C przechodzi również pozytywnie próby dezaktywacji wirusa SARS-CoV-2 - skuteczność ponad 99%.

Lampy UV-C mogą być montowane zarówno w instalacji wentylacyjnej (ciągła dezynfekcja powietrza), jako moduły montowane bezpośrednio w pomieszczeniu (zapewniające dezynfekcję powietrza w górnej części pomieszczenia, ze wsparciem konwekcji) lub jako przenośne urządzenia różnej wielkości.

Promieniowanie UV-C zabija bakterie i grzyby oraz dezaktywuje wirusy.

Ograniczenia w stosowaniu promieniowania UV-C

Największym wyzwaniem, jakie wiąże się ze stosowaniem promieniowania UV-C jest bezpieczeństwo ludzi oraz konstrukcji budowlanych czy wyposażenia wnętrz. Wiadomo również, że zawieszone w powietrzu krople zawierające wirusy w pewnym stopniu absorbują promieniowanie UV co osłabia biobójcze działanie promieniowania. Dodatkowo, promieniowanie UV-C może negatywnie oddziaływać na oczy i skórę.

Należy również jeszcze zweryfikować ewentualny negatywny wpływ promieniowania na elementy wyposażenia wnętrz. Skuteczność stosowania promieniowana UV-C zależy również od odpowiedniej dawki. Istnieje prawdopodobieństwo, że zbyt niskie dawki oraz za krótki czas działania lampy może doprowadzić do nasilonych mutacji w komórkach, a tym samym wywołać odwrotny skutek.

Bogata oferta oczyszczaczy powietrza

W miarę wzrostu zainteresowania kwestią jakości powietrza, zarówno ze względu na jesienno-zimowy smog jak i sytuację epidemiczną na świecie, w szybkim tempie poszerzyła się oferta producentów i dystrybutorów na różnego rodzaju oczyszczacze powietrza. Trend dbania o powietrze, którym oddychamy należy uznać za jak najbardziej pozytywny.

Przed zakupem warto zwrócić uwagę na następujące kwestie:

  • Zasada działania (czy działanie oczyszczacza nie powoduje powstania ubocznych niebezpiecznych związków- jeżeli tak to w jakiej ilości)
  • Koszty eksploatacyjne (jak często należy wymieniać filtr, separator. Ile on kosztuje)
  • Ile prądu pobiera oczyszczacz i jakie będzie to miało przełożenie na rachunki
  • Jeżeli oczyszczacz wykorzystuje promieniowanie UV-C to w jaki sposób zapewniono ochronę dla osób przebywających w obszarze jego działania
  • Czy oczyszczacz posiada Atest Państwowego Zakładu Higieny do zastosowania w budynkach mieszkalnych czy użyteczności publicznej
  • Oraz ewentualnie czy został wyróżniony, nagrodzony w niezależnych badaniach

Bibliografia:

[1] Salthammer T. (2004) Emissions of Volatile Organic Compounds from Products and Materials in Indoor Environments. In: Pluschke P. (eds) Air Pollution. The Handbook of Environmental Chemistry, vol 4F. Springer, Berlin, Heidelberg. https://doi.org/10.1007/b94830

[2] Guoliang Liu, Manxuan Xiao, Xingxing Zhang, Csilla Gal, Xiangjie Chen, Lin Liu, Song Pan, Jinshun Wu, Llewellyn Tang, Derek Clements-Croome. A review of air filtration technologies for sustainable and healthy building ventilation

[3] Plasmacluster Ions™*1 Inactivate an Airborne Corona Virus-A World First*2 Verification Research Conducted Jointly with the Kitasato Institute

Dodaj komentarz

time image
time image
Warto wiedzieć dodatkowo:
Zobacz inne artykuły
Montaż rekuperatora OnyX PRIDE 400
Montaż rekuperatora OnyX PRIDE 400
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Budujemy Dom
9,95 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego Budujemy Dom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2020

Dom Energooszczędny Vademecum

ABC Budowania 2020

ABC Budowania

Jak budować bez błędów

Wnętrza 2020

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze luty 2021

Czas na Wnętrze

Magazyn wnętrzarski pełen inspiracji

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom listopad - grudzień 2020

Budujemy Dom

Czasopismo budowlane dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2021

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2021

Nowoczesne Instalacje