Własna oczyszczalnia ścieków zamiast szamba

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 9-16 minut
Własna oczyszczalnia ścieków zamiast szamba

Planuję budowę domu i zastanawiam się nad sposobem odprowadzania ścieków. Niestety, moja działka nie jest skanalizowana, dlatego muszę pomyśleć o innym rozwiązaniu. Większość sąsiadów ma szambo, ale ostatnio natknąłem się na informację o przydomowych oczyszczalniach ścieków. Czy takie przedsięwzięcie to dobry pomysł?

Sposób odprowadzania ścieków to jeden z dylematów, jaki musi rozstrzygnąć każdy inwestor budujący dom. Najkorzystniejszy wariant to przekazywanie ich do kanalizacji zbiorczej, ale w naszym kraju nie każdy może z tego skorzystać. Problem jest zwłaszcza na terenach wiejskich, na których dostęp do kanalizacji ma zaledwie niecałe 40% budynków. Pozostali muszą wybrać jeden z wariantów - szambo albo przydomową oczyszczalnię ścieków. Warto sprawdzić, które rozwiązanie ma więcej zalet.

Uciążliwe szambo

Szambo to szczelny, bezodpływowy zbiornik na ścieki. Najpopularniejsze są prefabrykowane zbiorniki z betonu, które umieszcza się w przygotowanym wcześniej wykopie. Są ciężkie, więc nie wymagają dodatkowego kotwienia ani dociążania. Trzeba jednak pamiętać, że aby przetransportować szambo na działkę, trzeba użyć ciężkiego sprzętu. Nie na każdej posesji da się to zrobić.

Inna opcja to prefabrykowany zbiornik z tworzywa sztucznego. Jest znacznie lżejszy od betonowego, co ułatwia transport i montaż. Podczas prac trzeba jednak zachować ostrożność, bo plastik jest podatny na uszkodzenia mechaniczne. Inną wadą jest to, że opróżniony zbiornik może zostać wypchnięty na powierzchnię przez wody gruntowe. Co prawda można go zakotwić w gruncie, ale i tak lepiej nie planować go na działce, na której poziom wód gruntowych jest wysoki.

Szambo można umieścić w każdym miejscu posesji, ale trzeba zachować odpowiednie odległości - 15 m od studni, 5 m okien i drzwi do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i 2 m od granicy działki. Ta ostatnia odległość może być mniejsza, o ile zainteresowani sąsiedzi uzgodnią usytuowanie swoich zbiorników bezpośrednio przy granicy. Szamba nie wolno lokalizować w zagłębieniu terenu, gdzie byłoby narażone na zalanie przez wody opadowe. Najlepiej zaplanować je tak, aby wóz asenizacyjny nie musiał wjeżdżać na posesję. Najwygodniejsze rozwiązanie to wykonanie przyłącza do opróżniania zakończonego odpowiednim złączem zainstalowanym w ogrodzeniu.

Właśnie konieczność regularnego opróżniania jest największą wadą szamba. Jak często trzeba to robić, zależy od pojemności zbiornika (a ta od liczby domowników). Im większy, tym rzadziej, aczkolwiek trzeba mieć na uwadze, że nagromadzone nieczystości po pewnym czasie zaczynają fermentować, co skutkuje wydobywaniem się nieprzyjemnych zapachów. To drugi poważnym mankament szamba.

Wóz asenizacyjny
Szambo jest uciążliwe w eksploatacji - przede wszystkim dlatego, że wymaga regularnego opróżniania. (fot. KAPARULIN/PL.DEPOSITPHOTOS.COM)

Najlepszy wybór to zbiornik o pojemności 8-10 m³ - większe podlegają bardziej restrykcyjnym przepisom odnośnie lokalizacji. Koszt usługi opróżniania zależy od wielkości szamba i regionu kraju - może sięgać nawet kilkuset złotych. Wziąwszy pod uwagę, że zbiornik zaleca się opróżniać co kilka tygodni, daje to rocznie poważną sumę. To kolejny mankament tego rozwiązania. Na jego zakup trzeba przeznaczyć od ok. 2 tys. (za szambo betonowe) do ok. 6 tys. (zbiornik z laminatu). Transport i montaż to wydatek od kilkuset zł.

Bezproblemowa oczyszczalnia

Z przydomową oczyszczalnią ścieków jest odwrotnie - większe wydatki trzeba ponieść na początku, za to jej eksploatacja jest mniej kosztowna. Przy czym aby użytkowanie było niekłopotliwe, trzeba znaleźć sprawdzoną firmę, która solidnie wykona prace.

Można ją wykonać wtedy, gdy spełnione zostaną dwa warunki:

  • oczyszczalnia jest dopuszczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a jeśli tego planu nie przyjęto - w decyzji o warunkach zabudowy;
  • działka ma odpowiednie rozmiary - miejsce odprowadzania ścieków nie może się znajdować bliżej, niż 30 m od studni.
Schemat: Minimalne odległości, jakie trzeba zachować lokując na działce przydomową oczyszczalnię ścieków. Na rysunku wariant z drenażem rozsączającym
Minimalne odległości, jakie trzeba zachować lokując na działce przydomową oczyszczalnię ścieków. Na rysunku wariant z drenażem rozsączającym.

Jest kilka typów przydomowych oczyszczalni ścieków, najpopularniejsze to oczyszczalnia z drenażem rozsączającym albo kompaktowa.

W pierwszym wariancie spływające z domu ścieki trafiają najpierw do osadnika gnilnego. Po oddzieleniu się zanieczyszczeń stałych nieczystości przepływają przez studzienkę rozdzielczą do perforowanych rur drenażowych, które są ułożone w warstwie żwiru bądź tłucznia na głębokości 0,6-1,2 m poniżej poziomu gruntu, ale co najmniej 1,5 m powyżej najwyższego poziomu wód gruntowych.

Niestety, taka konstrukcja oczyszczalni ścieków sprawia, że nie jest ona całkowicie bezwonna. Osadnik gnilny przypomina bowiem zwykłe szambo. Poza tym instalacja zajmuje sporo miejsca - ok. 100 m² w przypadku 4-osobowej rodziny. Na tym terenie, i w odległości 3 m wokół niego, można uprawiać tylko płytko korzeniącą się roślinność. Dodatkowo system drenażowy wymaga oczyszczenia i przełożenia rur (zwykle po 10-15 latach). W praktyce oznacza to wykonanie go od nowa.

Schemat: Oczyszczalnia z drenażem rozsączającym (a). Przekrój przez dren (b) i sposób ułożenia tych elementów (c)
Oczyszczalnia z drenażem rozsączającym (a). Przekrój przez dren (b) i sposób ułożenia tych elementów (c).

Wad tych pozbawione są oczyszczalnie kompaktowe. Proces oczyszczania ścieków może się w nich odbywać na różne sposoby, najpopularniejszy wariant to oczyszczalnie ze złożem biologicznym. Wszystkie konstrukcje tego typu łączy jednak to, że zajmują niewiele miejsca, bo oczyszczanie odbywa się nie w gruncie, ale w szczelnych zbiornikach (ewentualnie w wydzielonych komorach jednego zbiornika). Ścieki przepływają przez nie do momentu, kiedy ich stan pozwala na odprowadzenie do studni chłonnej albo wód powierzchniowych, np. rowu melioracyjnego. Jakość oczyszczonych ścieków pozwala też przeważnie używać ich bez problemu do podlewania ogrodu.

Schemat oczyszczalni kompaktowej ze złożem biologicznym
Schemat oczyszczalni kompaktowej ze złożem biologicznym.
Oczyszczalnia kompaktowa
Dużą zaletą oczyszczalni kompaktowych jest to, że zajmują na posesji niewiele miejsca. (fot. Eko House)

Jak wspomniano, zakup i zainstalowanie przydomowej oczyszczalni ścieków oznacza wyższe wydatki, niż w przypadku szamba. Koszty (z montażem) wahają się od 6 tys. do kilkunastu tys. zł (droższe są oczyszczalnie kompaktowe). Przy czym wiele gmin oferuje dofinansowanie tego typu przedsięwzięć, które może wynieść nawet kilka tys. zł.

Koszty eksploatacyjne są znacznie niższe, niż w przypadku szamba. Nie trzeba ich opróżniać, niezbędne jest tylko ich serwisowanie (koszt zależy od zasady działania i stopnia skomplikowania ich budowy) i usuwanie stałych osadów (1-2 razy do roku, koszt ok. 200 zł). Należy też uwzględnić koszt preparatów biologicznych oraz zapotrzebowanie na energię elektryczną komponentów mechanicznych, takich jak pompy czy napowietrzacze (kilkaset zł rocznie).

Budowa oczyszczalni kompaktowej - elementy oczyszczalni
Oczyszczalnia kompaktowa jest bezwonna, bo proces oczyszczania ścieków odbywa się w szczelnym zbiorniku. (fot. Eko House)

Redaktor: Norbert Skupiński

Zdaniem naszych Czytelników

time image

Gość Marek

03 Cze 2022, 14:15

Mam oczyszczalnie z ostatniego zdjęcia to vh6 premium eko house, zero smrodu, woda wypływająca z oczyszczalni bezwonna i czysta. Jak pokazuje sąsiadom to nie mogą uwierzyć, że coś takiego istnieje.

time image

Gość Jan

03 Lis 2018, 20:14

Ile metrów od pola uprawnego?

time image

20 Gru 2011, 17:08

Dziękuję za odpowiedż.Testuję to na działce rekreacyjnej.Na razie nic się nie zapada ani nie zapycha,a minęły trzy lata.

time image

18 Gru 2011, 14:31

Cytat Poziom wody gruntowej to ok.4m.Grunt piaskowy bardzo dobrze przepuszczalny.Rodzina czteroosobowa.Moje pytanie,to jakiej powierzchni powinno być złoże i czy na takie rozwiązanie potrzeba pozwolenia od gminy.Zastanawiam się również ...

time image

11 Gru 2011, 09:27

Poziom wody gruntowej to ok.4m.Grunt piaskowy bardzo dobrze przepuszczalny.Rodzina czteroosobowa.Moje pytanie,to jakiej powierzchni powinno być złoże i czy na takie rozwiązanie potrzeba pozwolenia od gminy.Zastanawiam się również nad skutecznością oczyszczania ścieków,czy jest porównywalna ...

time image

09 Gru 2011, 16:39

Cytat Czy waszym zdaniem takie rozwiązanie jest skuteczne?Czy można by było zastosować w domu całorocznym? Oczyszczalnia zbudowana w opisany przez Ciebie sposób może działać w domku całorocznym wszakże pod kilkoma warunkami:1. ...

time image

27 Lis 2011, 12:05

Idea dbania o miejsce w Którym żyje jest mi bliska.Ale co zrobić ,gdy nie ma miejsca na przydomową oczyszczalnię.Mam domek za miastem,na malutkiej działce.Mieszkam tam tylko w lecie od kwietnia do pażdziernika. Problem rozwiązałem w następujący sposób.Scieki bytowe odpływają ...

time image

Gość piot

27 Lis 2011, 06:05

Czytając o oczyszczalniach przydomowych różnego typu zastanawia mnie opinia dlaczego to wszystko jest tylko alternatywą dla sieci kan.???Przecież analizując rozwiązanie pod względem ekologicznym, czyli OSIĄGNIĘCIEM ZAMIERZONEGO EFEKTU (w tym przypadku oczyszczenia) NAJMNIEJSZYM ZUŻYCIEM ...

Wiecej na Forum BudujemyDom.pl
Pokaż wszystkie komentarze

Dodaj komentarz

time image
time image
Zobacz inne artykuły
Zmiękczacz do wody: 5 argumentów, dlaczego warto go mieć w domu
Zmiękczacz do wody: 5 argumentów, dlaczego warto go mieć w domu
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!