Planujemy ogród - teren, architektura, rośliny

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 17-22 minuty
Planujemy ogród - teren, architektura, rośliny

Kiedy należy zaplanować ogród? Czym kierować się podczas doboru roślin? Czy warto korzystać z pomocy architekta krajobrazu? Ile to kosztuje?

aktualizacja: 2018-07-24 07:45:40

IM WCZEŚNIEJ, TYM LEPIEJ

Najlepiej, jeśli projekt aranżacji działki powstaje równolegle z projektem domu, niektóre jego elementy, np. taras, można zaprojektować tak, by doskonale współgrały z otoczeniem.

Niestety, zwykle jednak zagospodarowanie ogrodu zostawiamy na potem i wracamy do tematu po przeprowadzce, a nierzadko dopiero po kilku latach. Jest to bowiem kosztowna inwestycja, zwłaszcza jeśli teren jest rozległy, a my chcemy od razu stworzyć okazały ogród z bujną roślinnością, atrakcyjnymi zakątkami, oczkiem wodnym oraz solidnymi nawierzchniami, i wszystkie te prace chcemy zlecić profesjonalnej firmie. Będzie ładnie, ale kosztownie.

Ogólnie można przyjąć, że za zaprojektowanie i wykonanie średnio skomplikowanego ogrodu zapłacimy 80–100 zł/m2. W cenę wliczona jest wstępna koncepcja, szczegółowy projekt z wizualizacjami, zakup roślin i materiałów (w tym nawierzchni) oraz wykonawstwo. Jeżeli zdecydujemy się na oczko wodne lub staw, zapłacimy za nie 700–1000 zł/m2. Niecierpliwi inwestorzy, którym zależy na szybkim efekcie kilkuletniego ogrodu, muszą się liczyć ze znacznie większymi wydatkami, bo duże krzewy i drzewa są bardzo drogie. Cena takiego ogrodu może wynieść nawet 200–300 zł/m2.

Oczko wodne, strumyk lub staw bardzo urozmaicą ogród. Wymagają jednak dużej przestrzeni i fachowego wykonania.
Oczko wodne, strumyk lub staw bardzo urozmaicą ogród. Wymagają jednak dużej przestrzeni i fachowego wykonania. fot. L. JAMPOLSKA

Nie bez znaczenia jest również wielkość działki, ukształtowanie terenu oraz to, czy jest w jakimś stopniu już zagospodarowana czy zupełnie pusta. W tym drugim przypadku będzie znacznie prościej, o ile teren jest równy (nie tworzą się na nim zastoiska wody) i uzbrojony w media (prąd, woda).

Inwestując w ogród warto mieć świadomość, że dobrze zaprojektowany i zadbany podniesie wartość nieruchomości nawet o 30%.

Nawet jeśli nie planujemy urządzać ogrodu równolegle z budową domu, to dobrze jeżeli większe prace ziemne – ułożenie instalacji oświetleniowej, nawadniającej oraz nawierzchnie ścieżek i podjazdów, zostaną wykonane w trakcie budowy domu, by na etapie jego wykańczania nie trzeba było brnąć w błocie.

PO PIERWSZE - PLAN

Działanie zgodne z planem pozwala uniknąć błędów i chaotycznego posadzenia przypadkowych roślin, które albo nie chcą rosnąć, albo zasłaniają inne rośliny i źle się komponują. Ponadto projekt umożliwia zoptymalizowanie działań – w miejscu, gdzie będą wykonywane wykopy, zawczasu można np. zdjąć żyzną warstwę ziemi, by wykorzystać ją potem do sadzenia krzewów.

Wielu inwestorów korzysta z usług architekta krajobrazu, który pomaga nadać ich wizjom realny kształt. Wybierając projektanta, przejrzyjmy w internecie jego portfolio i oceńmy, czy styl prac nam odpowiada. Warto również na żywo obejrzeć kilka ogrodów zaprojektowanych przez niego, by ocenić jak wyglądają po kilku latach. A z rozmowy z właścicielem możemy się dowiedzieć, jak dużo pracy wymaga codzienna pielęgnacja ogrodu.

Przed rozpoczęciem współpracy, warto zaopatrzyć się w mapę geodezyjną działki (najlepiej w wersji cyfrowej), która będzie bazą do sporządzenia projektu, oraz projekt domu i uzbrojenia terenu. Dobrze jest precyzyjnie określić oczekiwania co do funkcji ogrodu i jego aranżacji oraz stylu, jaki nam się podoba. Przyda się też lista ulubionych roślin oraz np. wycinki z gazet lub wydruki ze stron internetowych ze zdjęciami fragmentów ogrodów, które nam się podobają. Takie informacje bardzo pomogą architektowi poznać nasz gust i jak najlepiej dopasować projekt do naszym preferencji. Za samą dokumentację (projekt koncepcyjny, wykonawczy, wizualizacje, kosztorys, program pielęgnacji) zapłacimy 2000–6000 zł – zależnie od wielkości ogrodu i skomplikowania projektu, jeśli zlecimy tylko wykonanie projektu bez wykonawstwa.

Aby mieć pewność, że ogród będzie nie tylko piękny i łatwy w pielęgnacji, ale również funkcjonalny, warto jego zaprojektowanie zlecić architektowi zieleni.
Aby mieć pewność, że ogród będzie nie tylko piękny i łatwy w pielęgnacji, ale również funkcjonalny, warto jego zaprojektowanie zlecić architektowi zieleni. fot. DREAMSTIME

Przy odrobinie wyobraźni i wiedzy na temat roślin, samodzielnie tez można wykreować piękną i funkcjonalną przestrzeń. Trzeba przy tym wsłuchać się w sygnały płynące z natury. Dobrze jest poobserwować ptaki, rośliny rosnące w okolicy oraz obejrzeć te posadzone na działkach sąsiadów. Jeśli jakieś gatunki doskonale rosną w okolicy, jest duża szansa, że u nas też będą okazałe. Ponadto obserwacja uwarunkowań przyrodniczych ułatwi dopasowanie stylu ogrodu do otaczającego krajobrazu. Rzadko bowiem to, co doskonale pasuje na przykład do siedliska w górach, będzie równie dobrze wyglądało w miejskiej, w dużej mierze betonowej, płaskiej scenerii.

Planowanie zagospodarowania działki to bardzo dobra okazja, by ukryć jej mankamenty. Małą i wąską optycznie poszerzą elementy o przebiegu poprzecznym (np. poziomy wzór nawierzchni z kostki) i chłodne kolory – sprawdzą się więc rośliny o niebieskawym odcieniu liści i kwiatów. Na niewielkim terenie warto też postawić na prostotę kompozycji i dbałość o detale, natomiast na rozległym – zaleca się sadzić rośliny w luźnych grupach, tak by nie musiały konkurować o światło, wodę i substancje odżywcze. I najważniejsze – ogród musi spełniać oczekiwania wszystkich członków rodziny – niektórzy relaksują się leżąc w hamaku, inni pieląc grządki lub grając w piłkę.

Wszystkie prace związane z urządzeniem ogrodu najwygodniej zlecić wyspecjalizowanej firmie, np. tej, która stworzyła projekt. Można też działać samodzielnie – na efekt końcowy będziemy czekać dłużej, ale i tak najistotniejsze jest to, by trzymać się założeń projektu.

PO DRUGIE - PRACE W TERENIE

Zanim posadzimy nowe rośliny, powinniśmy przeprowadzić niezbędne prace ziemne i ułożyć w gruncie instalacje (elektryczną, nawadniającą). Właściwa kolejność robót zaoszczędzi nam pracy i wydatków.

Prace ziemne w ogrodzie związane są najczęściej ze zmianą ukształtowania terenu, jego wyrównania, w celu zapewnienia spływu wody deszczowej w odpowiednim kierunku lub stworzenia dekoracyjnych pagórków, urozmaicających rzeźbę terenu. Ciekawe ukształtowanie może wprowadzić charakterystyczny nastrój – trzeba jednak pamiętać, że wzniesienia muszą wyglądać naturalnie i płynnie łączyć się z otoczeniem. Prac ziemnych wymaga również budowa oczka wodnego, stawu lub basenu.

Ponadto w ogrodzie niezbędna jest instalacja elektryczna doprowadzająca prąd do lamp rozlokowanych w różnych zakątkach oraz umożliwiająca podłączenie napędu bramy wjazdowej, domofonu oraz piły, myjki ciśnieniowej czy innego sprzętu elektrycznego. Szczególnie w dużych ogrodach niezbędna jest też instalacja nawadniającą, najlepiej sterowana automatycznie, która bez naszego udziału zadba o odpowiednie podlewanie trawnika i wszystkich roślin.

Obje sieci przewodów trzeba ułożyć odpowiednio wcześnie – po zakończeniu robót ziemnych, ale przed utwardzeniem nawierzchni. Wykonanie instalacji elektrycznej należy zlecić elektrykowi z uprawnieniami. Kable prowadzi się w wykopie, na głębokości ok. 70 cm (by nie zostały uszkodzone podczas pielęgnacyjnych prac ogrodowych) i w bezpiecznej odległości od rur wodociągowych i dużych drzew.

Prace ziemne to pierwszy etap urządzania ogrodu.
Prace ziemne to pierwszy etap urządzania ogrodu. fot. www.sorted.waw.pl

PO TRZECIE - NAWIERZCHNIE, MAŁA ARCHITEKTURA I LAMPY

Przy planowaniu nawierzchni trzeba pamiętać, by zachować umiar – zarówno w ilości traktów, jak również w ich wykończeniu. Choć utwardzony podjazd, ścieżki i zakątek do grillowania są w ogrodzie niezbędne, nie powinny dominować nad zielenią. Szeroki wybór kostki brukowej o rozmaitych kształtach i kolorach zachęca do układania barwnych wzorów, które nie zawsze pasują do charakteru ogrodu. Projekt nawierzchni otrzymamy za darmo przy zakupie kostki, jednak najlepiej, gdy to architekt krajobrazu wkomponuje trakty w plan ogrodu.

Ułożenie nawierzchni podjazdu, schodów i ścieżek oraz zamontowanie oświetlenia to kolejny etap prac ogrodowych.
(fot. SEMMELROCK)
Ułożenie nawierzchni podjazdu, schodów i ścieżek oraz zamontowanie oświetlenia to kolejny etap prac ogrodowych.Ułożenie nawierzchni podjazdu, schodów i ścieżek oraz zamontowanie oświetlenia to kolejny etap prac ogrodowych.
(fot. BRUK-BET)
Ułożenie nawierzchni podjazdu, schodów i ścieżek oraz zamontowanie oświetlenia to kolejny etap prac ogrodowych.
Ułożenie nawierzchni podjazdu, schodów i ścieżek oraz zamontowanie oświetlenia to kolejny etap prac ogrodowych. fot. SEMMELROCK

Projektant zaplanuje również miejsce na altanę, pergolę czy trejaż, tak, aby budowle idealnie wpisywały się w ogród. W centrum ogrodniczym może kupić produkty gotowe do montażu. W zestawie otrzymamy wszystkie niezbędne akcesoria (gwoździe, wkręty, obejmy do mocowania drewnianych elementów w ziemi itd.). Pamiętajmy, że konstrukcje o minimalistycznej formie, np. ze stali, najlepiej pasują do ogrodów w stylu nowoczesnym, zaś te z drewna albo wikliny do tych w stylu wiejskim.

Oświetlony ogród zachęca do wieczornego relaksu na świeżym powietrzu. Wokół domu i wzdłuż ścieżek najczęściej montuje się lampy na słupkach o różnej wysokości i oprawy najazdowe. Do podświetlania ogrodowych rzeźb lub dekoracyjnych roślin o oryginalnym pokroju służą reflektorki ustawione na trawniku.

Pamiętajmy, że wszystkie urządzenia elektryczne w ogrodzie muszą być przystosowane do montażu na zewnątrz – dotyczy to nawet lamp znajdujących się pod zadaszeniem.

Reflektorki ustawione na trawie to doskonały sposób na podkreślenie światłem najbardziej atrakcyjnych zakątków ogrodu oraz elementów małej architektury.
Reflektorki ustawione na trawie to doskonały sposób na podkreślenie światłem najbardziej atrakcyjnych zakątków ogrodu oraz elementów małej architektury. fot. PAULMANN

PO CZWARTE - DOBÓR ROŚLIN

Zieleń wprowadza się do ogrodu na końcu. Trawnik stanowi neutralne tło dla roślin, jest również doskonały do relaksu np. na leżaku czy zabaw dzieci. Im ma większą powierzchnię, tym ogród wydaje się przestronniejszy. Choć wymaga sporo pielęgnacji, dobrze mieć chociaż niewielki trawnik. Ostatnio popularne stało się układanie darni z rolki, która daje natychmiastowy efekt. Nie jest ona jednak polecana do każdego ogrodu. Na dużych działkach, trawę zazwyczaj się wysiewa, bo to mniej kosztuje.

Najlepiej jeżeli doborem roślin w ogrodzie zajmie się architekt krajobrazu. Jeżeli jednak chcemy zrobić to samodzielnie, dobrze jeśli będziemy przestrzegać kilku zasad:

  • szkielet kompozycji roślin powinny stanowić drzewa albo większe krzewy;
  • rośliny dobrze wyglądają w dużych, jednorodnych grupach – wiele pojedynczych egzemplarzy sprawia wrażenie chaosu;
  • zieleń powinna stanowić układ wielopiętrowy – daleko w polu widzenia sadzi się większe drzewa i krzewy, przed nimi byliny, a najbliżej rośliny płożące;
  • liczy się również kontrast – można go uzyskać przez zestawianie ze sobą roślin o odmiennym pokroju – np. krzewów strzelistych z tymi o przewieszających się pędach;
  • wystarczą 2–3 kolory przewodnie (zwłaszcza w nowoczesnych ogrodach unika się różnorodności barw) – ważny jest zarówno kolor kwiatów, jak i liści, które nierzadko są w odcieniach szarości, czerwieni czy żółci;
  • należy dobierać gatunki o różnej porze kwitnienia i sadzić również te, które zimą nie tracą liści – ogród powinien być atrakcyjny przez cały rok;
  • nie ma sensu walczyć z trudnym podłożem (np. piaszczystą lub kwaśną glebą) – lepiej odpowiednio dobrać zieleń;
  • rośliny płożące mogą zastąpić trawnik – murawa zawsze wymaga sporo pielęgnacji;
  • warto posadzić krzewy zimozielone, które nie będą zaśmiecać ogrodu liśćmi, oraz karłowe odmiany drzew i krzewów, niewymagające przycinania.
Dobór odpowiednich gatunków roślin oraz właściwą ich lokalizację najlepiej zaprojektuje architekt zieleni. Dobrze też skorzystać z jego usług wykonawczych, choć będzie to dość kosztowne.
(fot. ©ALEXANDER RATHS / FOTOLIA)
Dobór odpowiednich gatunków roślin oraz właściwą ich lokalizację najlepiej zaprojektuje architekt zieleni. Dobrze też skorzystać z jego usług wykonawczych, choć będzie to dość kosztowne.
(fot. GARDENA)
Dobór odpowiednich gatunków roślin oraz właściwą ich lokalizację najlepiej zaprojektuje architekt zieleni. Dobrze też skorzystać z jego usług wykonawczych, choć będzie to dość kosztowne.
Dobór odpowiednich gatunków roślin oraz właściwą ich lokalizację najlepiej zaprojektuje architekt zieleni. Dobrze też skorzystać z jego usług wykonawczych, choć będzie to dość kosztowne. fot. FISKARS

Wybierając rośliny warto też wykorzystać je do zorganizowania zacienionych zakątków umożliwiających odpoczynek w ich cieniu (wysokie, rozłożyste drzewa), czy odgradzających od wzroku sąsiadów czy ruchliwej ulicy (pasem gęstych, piętrowych nasadzeń). Te drugie będą również doskonałą barierą przed silnymi podmuchami, kurzem, hałasem i spalinami. Średniej wielkości drzewa i krzewy zimozielone na granicy posesji zapewnią całoroczną osłonę (a wiatr najbardziej dokucza zimą).

Nieestetyczną ścianę budynku gospodarczego, oraz inne nieatrakcyjne obiekty w ogrodzie, można zasłonić szpalerem drzew, grupami drzew i krzewów o różnej wysokości lub pnączami (porastającymi mury, bądź wspartymi na kratownicach). Gdy miejsca jest mało, najlepiej sprawdzą się kolumnowe gatunki, żywopłoty formowane oraz pnącza na płaskich podporach.

Planując ogród dobrze jest uwzględnić w projekcie rosnące już drzewa, by uniknąć kosztownego ich wycinania, szczególnie że na nowe o podobnej wysokości, ale rosnące w innym miejscu, trzeba będzie czekać nawet kilkanaście lat. Szczególnie dobrze jest zostawić drzewa liściaste rosnące przy południowej elewacji budynku – ograniczają one bowiem nagrzewanie się wnętrz latem, a zimą (kiedy nie mają liści) nie ograniczają dopływu promieni słonecznych.

Joanna Dąbrowska
fot. otwierająca: ©KRAWCZYK-FOTO / FOTOLIA

Dodaj komentarz

time image
time image
Warto wiedzieć dodatkowo:
Zobacz inne artykuły
Jak dbać o trawnik po zimie?
Jak dbać o trawnik po zimie?
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
9,95 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego BudujemyDom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2019

Dom Energooszczędny Vademecum

Jak zbudować dom energooszczędny

ABC Budowania 2019

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Wnętrza 2019

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze grudzień 2019 - styczeń 2020

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom listopad - grudzień 2019

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2020

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2020

Nowoczesne Instalacje

Jak zbudować dom energooszczędny