Upał albo deszcz na budowie? Przy ocieplaniu domu łatwo o kosztowny błąd
Upał albo deszcz na budowie? Przy ocieplaniu domu łatwo o kosztowny błąd
Styropian ma bardzo szerokie zastosowanie. Ociepla się nim nie tylko elewacje, ale także fundamenty, podłogi i dachy, fot. swisspor
Upał, deszcz albo silny wiatr mogą zepsuć nawet dobrze zaplanowane ocieplanie domu. W systemie ETICS liczy się nie tylko odpowiedni dobór materiałów, ale też pogoda podczas robót i staranność wykonawcy. Niestety, presja terminów często prowadzi do prac w złych warunkach - ze szkodą dla trwałości systemu ETICS.
W Polsce większość budowanych domów ma ściany w technologii dwuwarstwowej ocieplonej metodą lekką mokrą, określaną też jako ETICS (External Thermal Insulation Composite System, czyli zintegrowany system zewnętrznej izolacji cieplnej) lub BSO (bezspoinowy system ociepleń). Nazewnictwo to wskazuje, że do wykonania ocieplenia potrzebny jest kompletny zestaw produktów, a warstwa wykończeniowa nie ma spoin czy mechanicznych łączeń widocznych na zewnątrz. Dobrze wykonane ocieplenie metodą ETICS to inwestycja na trzydzieści do pięćdziesięciu lat lub nawet dłużej. Źle wykonane - problem już po roku czy dwóch. Różnica tkwi w szczegółach, których niestety nie widać po zakończeniu prac. Dlatego tak ważny jest wybór sprawdzonego wykonawcy i systematyczna kontrola na każdym etapie budowy.
Systemowe podejście oznacza, że do ocieplenia metodą ETICS wykorzystuje się zestaw produktów, które są ze sobą kompatybilne. Dlatego zaleca się, by kleje, siatki zbrojące i tynki pochodziły od jednego producenta. Zyskamy w ten sposób pewność, że ich właściwości chemiczne i mechaniczne będą wzajemnie dopasowane, co wpłynie na trwałość systemu. Ma to też wpływ na gwarancję - w przypadku użycia wyrobów różnych marek każdy producent może wskazywać na niezgodność z własną specyfikacją i odmówić uznania reklamacji. W systemie ETICS do ocieplania używa się głównie styropianu i wełny mineralnej.
Najpopularniejsza w naszym kraju metoda ocieplania ścian - lekka mokra. Izolację cieplną przykleja się do muru i pokrywa tynkiem cienkowarstwowym, fot. TERMO ORGANIKA
Przy jakiej temperaturze nie wolno ocieplać?
Równie ważne jak technika wykonania ocieplenia domu są warunki atmosferyczne podczas prac. Prace ociepleniowe z użyciem klejów, zapraw i tynków należy prowadzić w temperaturze od +5°C do +25°C - zarówno powietrza, jak i podłoża. Zbyt niska temperatura spowalnia wiązanie zapraw i może prowadzić do ich zamarzania. Zbyt wysoka temperatura powoduje zbyt szybkie odparowanie wody, przez co materiały nie osiągają pełnej wytrzymałości. Szczególnie ryzykowne jest ocieplanie domu w dni z dużymi wahaniami temperatury między dniem a nocą. Ponadto bezpośrednie nasłonecznienie nagrzewa ścianę i przyspiesza schnięcie zapraw - często zbyt szybko. Efektem są mikropęknięcia i osłabienie warstwy klejowej. Z kolei silny wiatr wysusza powierzchnię nierównomiernie. Dlatego podczas upałów zaleca się ocieplanie od strony zacienionej lub osłanianie rusztowania siatką.
Podczas ocieplania domu ważna jest też wilgotność. Podłoże musi być suche. Ocieplanie mokrej ściany (np. zaraz po opadach) zamyka wilgoć wewnątrz przegrody, co prowadzi do rozwoju pleśni i grzybów oraz odspajania warstw. Również sam materiał izolacyjny nie może być wilgotny - dotyczy to zwłaszcza wełny mineralnej, którą należy chronić przed deszczem aż do momentu położenia warstwy zbrojonej.
Najczęstsze błędy wykonawcze przy ocieplaniu domu metodą ETIC - jak ich uniknąć?
System ETICS działa prawidłowo tylko wtedy, gdy wszystkie jego warstwy są wykonane poprawnie. Niestety, błędy na budowie zdarzają się często - a ich skutki ujawniają się dopiero po kilku sezonach, gdy mija gwarancja wykonawcy. Warto więc wiedzieć, na co zwrócić uwagę zarówno podczas prac, jak i przy odbiorze.
Źle dobrane materiały
Jednym z najczęstszych problemów jest łączenie produktów różnych producentów. Klej jednej marki, siatka drugiej i tynk trzeciej - to przepis na kłopoty podczas ocieplania domu. Każdy producent projektuje swój system ETICS jako całość, dobierając składniki pod względem chemicznym i mechanicznym. Mieszanie marek oznacza ryzyko odspajania warstw, pęknięć tynku i utraty gwarancji systemowej. Nawet jeśli wykonawca zapewnia, że „zawsze tak robi i działa", to w razie reklamacji każdy producent wskaże na niezgodność ze specyfikacją.
Zbyt cienka warstwa kleju
Płyty izolacyjne powinny być przyklejone tak, aby klej pokrywał co najmniej 60% ich powierzchni - zarówno w środku, jak i na obwodzie. W praktyce wykonawcy często nakładają kilka placków kleju w środku płyty, pomijając krawędzie. Efekt? Płyta trzyma się słabiej, a między izolacją a murem powstają szczeliny, w których może krążyć zimne powietrze. To obniża skuteczność ocieplenia i może prowadzić do wykraplania się wilgoci wewnątrz przegrody.
Szpary między płytami
Płyty styropianu lub wełny mineralnej należy układać szczelnie, na tzw. mijankę - podobnie jak cegły w murze. Pionowe spoiny w kolejnych rzędach nie mogą się pokrywać. Jeśli między płytami pozostaną szpary szersze niż 2-3 mm, trzeba je wypełnić paskami tego samego materiału izolacyjnego, a nie pianką montażową czy zaprawą. Piana ma gorsze parametry cieplne i z czasem może się skurczyć, tworząc liniowe mostki termiczne widoczne zimą jako ciemniejsze smugi na elewacji.
Największą zaletą ścian ocieplonych w systemie ETICS jest niskie ryzyko powstania mostków termicznych. Poprawie wykonanie ocieplenie to mur szczelnie otulony izolacją, fot. ISOVER
Niedostateczne kołkowanie
Łączniki mechaniczne (kołki) są niezbędnym uzupełnieniem kleju - szczególnie przy grubszych warstwach izolacji i w strefach narażonych na ssanie wiatru (narożniki budynku, okolice dachu). Standardowo stosuje się 4-6 kołków na metr kwadratowy, a przy krawędziach nawet 6-8. Zbyt mała liczba kołków lub ich niewłaściwe rozmieszczenie może skutkować oderwaniem fragmentów ocieplenia podczas silnych wiatrów.
Niestaranne zatopienie siatki
Siatka zbrojąca z włókna szklanego powinna być całkowicie zatopiona w warstwie kleju - nie może leżeć na powierzchni ani wystawać spod zaprawy. Jeśli siatka zbrojąca jest widoczna, to znak, że warstwa klejowa jest za cienka. W takim miejscu tynk pęknie, a siatka z czasem zacznie rdzewieć i przebarwiać elewację.
W technologii dwuwarstwowej o właściwościach termoizolacyjnych ściany decyduje nie jej materiał konstrukcyjny, a warstwa ocieplenia. Standardowa grubość ocieplenia to 15-25 cm, co pozwala uzyskać przegrodę, której - zgodnie z obecnymi normami - wartość współczynnika przenikania ciepła U ścian zewnętrznych nie może być wyższa niż 0,2 W/(m2·K). Z pewnością u niektórych inwestorów pojawi się pokusa, aby mimo wszystko zastosować lepszy izolacyjnie materiał na warstwę nośną albo pogrubić ocieplenie. Pierwsze rozwiązanie jest nieopłacalne, ale również zwiększenie grubości ocieplenia powyżej określonego pułapu nie przyniesie istotnych korzyści. Poprawi parametry cieplne ściany jedynie w niewielkim stopniu, a jednocześnie utrudni mocowanie izolacji - konieczne będą specjalne bardzo długie łączniki, które są drogie. Co więcej, głębsze osadzenie okien w ścianie oznacza, że do pomieszczeń dociera wyraźnie mniej naturalnego światła - wnęki okienne stają się tak głębokie, że skutecznie ograniczają kąt padania promieni słonecznych. Na marginesie należy dodać, że energooszczędność domu zależy nie tylko od ocieplenia przegród. Bardzo ważna jest też jego forma - im bryła budynku jest prostsza i bardziej zwarta, tym mniejsza jest łączna powierzchnia przegród zewnętrznych, przez które ucieka ciepło. Znaczenie ma też orientacja budynku względem stron świata, rodzaj stolarki, system grzewczy czy system wymiany powietrza.
Kontrola jakości i odbiór robót ociepleniowych
Przed odbiorem ocieplenia warto samodzielnie sprawdzić kilka kluczowych elementów - lub zlecić to niezależnemu inspektorowi. Po pierwsze, należy ocenić płaskość elewacji. Można to zrobić za pomocą długiej łaty lub poziomicy - odstępy od idealnej płaszczyzny nie powinny przekraczać 3-4 mm na metr. Nierówności będą szczególnie widoczne po położeniu tynku, zwłaszcza na dużych, jednolitych powierzchniach. Po drugie, trzeba sprawdzić wykończenie detali - ościeży okiennych, narożników, styku z cokołem. To miejsca, gdzie najczęściej dochodzi do błędów i gdzie najszybciej pojawiają się pęknięcia. Narożniki powinny być wzmocnione kątownikami, a ościeża wykończone listwami przyokiennymi z uszczelką. Po trzecie, warto zażądać dokumentacji - kart technicznych użytych materiałów, deklaracji zgodności i pisemnej gwarancji systemowej producenta. Bez nich w razie problemów trudno będzie dochodzić roszczeń. Dobrze wykonane ocieplenie służy przez dziesiątki lat bez konieczności napraw. Źle wykonane - zaczyna sprawiać kłopoty już po pierwszej zimie. Różnica tkwi nie w cenie materiałów, lecz w staranności wykonania i przestrzeganiu zasad sztuki budowlanej.
Od 1998 roku Redakcja "Budujemy Dom" tworzy społeczność pasjonatów budownictwa, którzy z chęcią dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem. Nasz zespół to wykwalifikowani redaktorzy, architekci, inżynierowie i specjaliści z różnych dziedzin budownictwa, którzy stale poszerzają swoją wiedzę i śledzą najnowsze trendy.
Skomentuj
