Błędy przy instalacji domofonu i wideodomofonu w domu jednorodzinnym

Błędy przy instalacji domofonu i wideodomofonu w domu jednorodzinnym
fot. Canva

Domofon działa bez problemów, gdy kable, zasilanie i miejsce montażu zaplanowano przed zasypaniem rowu i postawieniem słupków. Poniżej opisujemy trzy rodzaje instalacji: klasyczny domofon z unifonem (słuchawką), wideodomofon dwuprzewodowy i wideodomofon z Wi-Fi. Wartości podajemy za instrukcjami konkretnych urządzeń, więc przy każdej zaznaczamy, którego systemu dotyczy.

Zły przewód i zła trasa

Przewód między panelem zewnętrznym a wewnętrznym musi spełniać wymagania danego modelu: liczba żył, minimalny przekrój, czasem ekran. Często stosuje się wielożyłowy przewód telefoniczny, ale ma niską wytrzymałość mechaniczną, więc nie należy go układać bezpośrednio w ziemi. Prowadzi się go w rurce ochronnej. Zwykła skrętka komputerowa w powłoce do wnętrz też się nie nadaje, bo niszczą ją wilgoć i mróz. Do ziemi wybiera się kabel ziemny, najlepiej żelowany, czyli z wypełnieniem blokującym wodę. Alternatywą dla przewodu telefonicznego w rurce, choć droższą, jest kabel energetyczny YKY, na przykład 3 × 1,5 mm².

Kabla nie prowadzi się tam, gdzie później powstanie utwardzona nawierzchnia. Połączenia robi się w hermetycznych puszkach, na wysokości, której nie sięga woda. Warto od razu ułożyć zapasową rurę lub kabel na późniejsze potrzeby, np. bramę, przycisk wyjścia czy podświetlenie numeru domu.

Za cienki przewód do zaczepu i odległości

Dobór przekroju zależy od odległości i od poboru prądu przez zaczep. Im mocniejszy zaczep, tym grubszy przewód albo krótsza dopuszczalna trasa. Poniżej przykład z instrukcji jednego producenta domofonu z unifonem, dla zaczepu 12 V AC:

Przekrój przewodu Zaczep 700 mA, maks. odległość Zaczep 1 A, maks. odległość
0,5 mm² 40 m 15 m
1 mm² 80 m 30 m
1,5 mm² 120 m 60 m
3 mm² 240 m 120 m
4 mm² 400 m 240 m

Do samego zaczepu poprowadź przewód 2 × 0,75 mm², nie dłuższy niż 10 m. Cały odcinek nie powinien przekraczać 400 m.

W wideodomofonie dwuprzewodowym dwa przewody 0,75 mm² wystarczają do 80 m, a dwa przewody 1,5 mm² do 120 m. Producent zabrania łączenia dwóch cienkich przewodów w jeden, żeby uzyskać grubszy przekrój. Trzeba użyć przewodu o właściwym przekroju. Wartości dla swojego modelu zawsze sprawdź w jego instrukcji.

Przewody razem z instalacją 230 V

Przewody domofonu nie mogą biec w jednej osłonie z przewodami zasilającymi ani oświetleniowymi, bo pojawiają się zakłócenia. Instrukcja jednego z producentów podaje odstęp co najmniej 20 cm od kabli 230 V. Odległość dla swojego modelu trzeba sprawdzić w jego instrukcji. W praktyce oznacza to osobną rurę albo osobny kanał, także w domu, nie tylko w rowie.

Zaczep i zasilanie dobrane na oko

Zaczep elektromagnetyczny to elektryczny rygiel w furtce. Jego pobór prądu musi mieścić się w wydajności wyjścia panelu lub zasilacza. W jednym z opisanych wideodomofonów zaczep podłącza się wprost do zacisków panelu, a jego pobór prądu nie może przekraczać 1,1 A. Przy większym poborze potrzebny jest osobny zasilacz, a panel ma wtedy tylko zwierać styk.

Do domu najlepiej sprawdza się zaczep standardowy: bez prądu jest zamknięty, impuls go zwalnia, więc po zaniku zasilania furtka zostaje zamknięta. Zaczep rewersyjny działa odwrotnie, bo pod prądem jest zablokowany, a bez prądu otwarty. Musi mieć pracę ciągłą, a przy awarii zasilania furtka stoi otworem. Ma sens tylko z zasilaniem awaryjnym albo tam, gdzie tego wymaga ewakuacja.

Instrukcja jednego z wideodomofonów wymaga zaczepu z pamięcią mechaniczną. Po zwolnieniu zostaje on odblokowany do momentu pchnięcia furtki. Wygodny jest też zaczep z blokadą mechaniczną, który można zostawić otwarty, np. przy pracach w ogrodzie.

Zaczep na prąd stały działa jak cewka i przy wyłączeniu wytwarza przepięcie. Z czasem wypala ono styki przekaźnika, dlatego instalator wpina równolegle diodę zabezpieczającą.

Zasilacz domofonowy jest przeznaczony do pomieszczeń suchych. Montuje się go na szynie w rozdzielnicy albo przykręca do ściany. Instrukcje zasilaczy opisują układ, który podtrzymuje zaczep przez ok. 4 s, żeby zdążyć otworzyć furtkę (włącza się go zworą). W jednym modelu podświetlenie panelu może pobierać najwyżej 250 mA. W innym, przy żarówkach podświetlenia o mocy ponad 6 W, potrzebny jest dodatkowy transformator. Jedna z instrukcji wymaga montażu przez elektryka z uprawnieniami SEP i odłączenia obwodu przed podłączeniem 230 V.

Brak ochrony przed przepięciami

Kabel leżący w ziemi na odcinku kilkudziesięciu metrów zbiera przepięcia indukowane podczas burzy. Według ogólnych zasad instalacyjnych ograniczniki przepięć montuje się na torze sygnałowym przy wejściu do budynku, z poprawnym uziemieniem, a także w rozdzielnicy 230 V. Ekran kabla uziemia się zwykle z jednej strony. To zadanie dla elektryka. Jeden z producentów wideodomofonu wyklucza z gwarancji uszkodzenia od zjawisk atmosferycznych i niepoprawnego montażu.

Brama wjazdowa podłączona bez planu

Panel ma styk bezpotencjałowy, czyli suchy styk, który tylko zwiera obwód i nie podaje napięcia. Podłącza się go do wejścia sterującego w centrali napędu bramy, tam gdzie zwykle podłącza się przycisk, a nie do silnika. Polaryzacja nie ma znaczenia. Przed zakupem napędu sprawdź w instrukcji panelu, jakie obciążenie wytrzyma styk. W instrukcjach spotyka się 24 V / 5 A (unifon) i 12 V / 2 A (wideodomofon). W jednym z wideodomofonów brama otwiera się tylko wtedy, gdy na monitorze widać obraz z danego panelu.

Panel wewnętrzny w wiatrołapie

Z wiatrołapu korzystamy głównie zimą, co wiąże się z wychładzaniem domu, dlatego umieszczenie tam panelu bywa niepraktyczne. Wygodniej jest w przedpokoju albo w pokoju, w którym spędza się najwięcej czasu. Monitor powinien wisieć na wysokości dobrej dla wszystkich domowników, bo ekran LCD oglądany pod dużym kątem traci wyrazistość. Jeden z producentów podaje ok. 1,60 m od podłoża. W opisanym zestawie monitor ma osobny zasilacz wtyczkowy, więc warto zaplanować obok gniazdo 230 V.

Wi-Fi tam, gdzie go nie ma

Panel w systemie „bezprzewodowym” też potrzebuje zasilania, a modele na baterie tracą w mrozie pojemność (to wiedza ogólna, nie z instrukcji). Sygnał Wi-Fi mogą osłabiać metalowe elementy, beton zbrojony i grube ściany. Objawia się to opóźnionym dzwonieniem albo zrywanym podglądem. Najlepiej połączyć panel kablem, a Wi-Fi zostawić monitorowi i aplikacji.

Instrukcja jednego z wideodomofonów zaleca sprawdzenie zasięgu w miejscu montażu monitora. Monitor działa tylko w sieci 2,4 GHz, dlatego podczas parowania telefon też musi być w tej sieci. Producent każe też wyłączyć w telefonie tryb inteligentnej sieci Wi-Fi, czyli funkcję, która sama wybiera sieć. Jeśli aplikacja nie widzi sieci, telefon może być w sieci komórkowej.

Aplikacja pokazuje obraz tylko z paneli przy furtce, a nie z dodatkowych kamer, które można dołączyć do systemu. Przy otwieraniu zaczepu lub bramy pyta o hasło. Przy słabym łączu producent pozwala zmienić w aplikacji liczbę klatek na sekundę. Tryb oszczędzania energii wyłącza odbiór połączeń, więc przy normalnym używaniu nie powinien być włączony.

Ogrodzenie bez miejsca na panel

Nisze na panel i zaczep wykonuje się przy murowaniu słupków, żeby później nie rozkuwać cegieł. Przewody w słupkach są potrzebne nawet przy systemach bezprzewodowych sterujących zaczepem. Jeśli kabli jeszcze nie ma, zostawia się w nich peszle, czyli karbowane rury osłonowe, którymi łatwo je później przeciągnąć.

Instrukcja jednego z domofonów zabrania montażu panelu poziomo lub do góry nogami. Ten panel ma stopień ochrony IP34, niższy niż IP44 w opisanym wideodomofonie. Wideodomofon z IP44 ma daszek, a szczelinę między nim a ścianą uszczelnia się silikonem, ale nie octowym (kwasowym, o zapachu octu).

Brak awaryjnego otwarcia furtki

Zaczep sterowany z domu bywa kłopotliwy, gdy furtka zatrzaśnie się bez kluczy, a nikogo nie ma w domu. Awaryjne wejście może zapewnić ukryty przycisk dostępny z zewnątrz albo panel z kodem lub czytnikiem breloków. W jednym z systemów krótkie przyłożenie breloka otwiera zaczep, a przytrzymanie przez 3 s otwiera bramę. Kod i brelok działają tylko przy zasilaniu, więc na wypadek awarii prądu warto mieć też klucz do furtki.

Ciemno przed furtką

Diody podświetlające w wideofonach mają ograniczony zasięg. Gdy nie ma latarni, nad furtką warto zamontować lampę włączaną przyciskiem wywoławczym. Obiektyw nie może być wystawiony na bezpośrednie słońce ani na powierzchnie odbijające światło, bo twarz gościa będzie tylko zarysem.

Ciemno na dojściu do domu

Gdy furtka stoi daleko od domu, system można rozszerzyć o automatyczne włączanie oświetlenia po jej otwarciu. Potrzebny jest czujnik zmierzchowy, żeby światło zapalało się tylko po zmroku, oraz wyłącznik czasowy, który po pewnym czasie je gasi.

Brak testu przed montażem i błędna diagnoza usterek

Instrukcja jednego z wideodomofonów zaleca ustawić i sprawdzić panel przed zamontowaniem (RFID, tryb jednej lub dwóch rodzin, głośność), podłączając urządzenie na stole. Panelu i monitora nie należy przy tym stawiać w jednym pokoju, bo pojawią się piski (sprzężenie, efekt Larsena). Zasilania 230 V nie podłącza się przed ukończeniem okablowania. Po błędzie podłączenia, odwróceniu polaryzacji lub zwarciu odłącza się zasilanie na co najmniej minutę i usuwa przyczynę. Podłączenie urządzenia bezpośrednio do sieci 230 V, z pominięciem dołączonego zasilacza, nie jest objęte gwarancją.

Typowe objawy i przyczyny według instrukcji:

  • Zła jakość obrazu lub dźwięku - za mały przekrój przewodów albo wspólny kanał z 230 V.
  • Fioletowy obraz - splątany przewód łączący.
  • Zbyt jasny obraz - obiektyw skierowany na słońce lub odbijające powierzchnie.
  • Zaczep nie działa - instrukcja każe sprawdzić podłączenie wprost do zacisków panelu i to, czy pobór prądu nie przekracza 1,1 A.
  • Monitor nie dzwoni - jedną z możliwych przyczyn jest włączony tryb oszczędzania energii.

Aby sprawdzić, czy winne jest urządzenie, podłącza się je na krótkim odcinku, ok. 3 m przewodu. Jeśli objawy są te same, usterka leży w urządzeniu. Jeśli nie, trzeba sprawdzić montaż i kabel.

Do ustalenia z elektrykiem przed zasypaniem rowu

  • Jaki zaczep wybieracie, ile prądu pobiera i z czego będzie zasilany?
  • Jaki kabel i przekrój pasują do tego zaczepu i długości trasy?
  • Kto wykona ograniczniki przepięć i uziemienie?
  • Jak podłączyć napęd bramy do styku w panelu?
Chcesz częściej widzieć nasze artykuły w Google? Dodaj BudujemyDom.pl do ulubionych źródeł
Redakcja Budujemy Dom
Redakcja Budujemy Dom
Od 1998 roku Redakcja "Budujemy Dom" tworzy społeczność pasjonatów budownictwa, którzy z chęcią dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem. Nasz zespół to wykwalifikowani redaktorzy, architekci, inżynierowie i specjaliści z różnych dziedzin budownictwa, którzy stale poszerzają swoją wiedzę i śledzą najnowsze trendy.
Komentarze

Najnowsze artykuły
Czytaj tak, jak lubisz
W wersji cyfrowej lub papierowej
Moduł czytaj tak jak lubisz