Instalacja wodna w domu - jakie wybrać rury i jak je układać?
Instalacja wodna w domu - jakie wybrać rury i jak je układać?
Układając instalację wodną w domu należy unikać ostrych załamań rur oraz nie wykonywać odcinków, w których woda nie jest wymieniana, fot. GEBERIT
Instalacja wodna w domu wydaje się prosta do wykonania, ale błędy popełnione podczas montażu mszczą się latami. Zastała woda w rurach to raj dla bakterii Legionella. Wyjaśniamy, jak prawidłowo wykonać instalację wodną, jakie wybrać rury i systemy rozprowadzania wody.
O instalacji wodnej i kanalizacji należy pomyśleć już podczas wyboru działki, na której zostanie wybudowany dom. Najbardziej pożądane są parcele z dostępem do publicznej infrastruktury - wodociągu i sieci kanalizacyjnej. Jeżeli takich udogodnień nie ma, trzeba wybrać mniej wygodny wariant - budowę studni oraz szamba albo oczyszczalni ścieków. Choć wewnętrzne części instalacji wodnej, na których skoncentrujemy się poniżej, wykonuje się po wzniesieniu konstrukcji domu, to już na etapie stanu surowego należy przewidzieć miejsca w fundamentach, stropach i w ścianach, przez które będą przechodzić rury. Gdy na plac budowy wejdzie hydraulik, musi być już określone rozmieszczenie takich pomieszczeń, jak kuchnia, łazienki i toalety, ale także dokładna lokalizacja wszystkich punktów poboru ciepłej i zimnej wody oraz przyborów sanitarnych. Na tym etapie trzeba zdecydować, jakich materiałów instalacyjnych użyć oraz jak poprowadzić rurociągi. Rozstrzygając te dylematy należy mieć na uwadze nie tylko komfort mieszkania i względy estetyczne, ale też funkcjonalność instalacji wodnej w domu - dlatego muszą być one układane zgodnie ze sztuką.
Jakie rury do instalacji wodnej w domu?
Przez długie lata jedynym dostępnym materiałem była stal. Największą słabością rur stalowych okazała się jednak podatność na korozję, która stopniowo niszczyła rurociągi od wewnątrz.
Współczesne instalacje wodne wykonuje się niemal wyłącznie z rur z tworzyw sztucznych lub miedzi, których ten problem nie dotyczy.
Instalację wodną w domu wykonuje się po ukończeniu stanu surowego, przed ułożeniem tynków i podkładów podłogowych, fot. RWC
Rury z tworzyw sztucznych
Tworzywa sztuczne to bardzo szeroki asortyment rur, które różnią się między sobą właściwościami, sposobem montażu i ceną. Wszystkie są lekkie, dobrze tłumią drgania i stosunkowo łatwo się je obrabia. Ich mankamentem jest natomiast ograniczona odporność na temperatury - zarówno bardzo wysokie, jak i bardzo niskie. Ta właściwość ma bezpośrednie przełożenie na zakres zastosowań: rury ze zwykłego PVC i polietylenu (PE) - nadają się wyłącznie do instalacji zimnej wody. Natomiast do rozprowadzania zarówno zimnej, jak i ciepłej wody można stosować rury z polietylenu sieciowanego (PE-X), polibutylenu (PB), polipropylenu (PP), polipropylenu z wkładką aluminiową, chlorowanego polichlorku winylu (CPVC) oraz rury wielowarstwowe PE-X/Al/PE.
Duże zalety rur z tworzyw sztucznych to całkowita odporność na korozję i łatwość obróbki, fot. TOYA
Rury miedzianie
Miedź jest materiałem z górnej półki - droższym, ale o wyjątkowych właściwościach. Rury miedziane tolerują zarówno wysokie, jak i niskie temperatury. Ponadto miedź działa bakteriostatycznie i bakteriobójczo, co jest istotną zaletą w instalacjach wody pitnej. Jedynym środowiskiem, które niszczy miedź, jest woda o kwaśnym odczynie, czyli o pH poniżej 7.
Jeżeli chodzi o koszty instalacji wodnej w domu, to podczas szacowania nie należy ograniczać się do ceny samych rur - trzeba uwzględnić również koszt wszystkich łączników, kolanek i trójników, który może być znaczący.
Rury z miedzi można stosować zarówno w instalacjach zimnej, jak i ciepłej wody, ponieważ są odporne i na niską, i na wysoką temperaturę, fot. COMAP
Jak łączyć rury w instalacji wodnej?
Sposób łączenia rur w instalacji wodnej zależy od materiału, z jakiego zostały wykonane:
rury polipropylenowe oraz ich odmiana z wkładką aluminiową - wymagają zgrzewania,
rury z PVC i CPVC - łączy się na klej,
rury PE-X/Al/PE, PB i PE - montuje się przy użyciu złączek skręcanych lub zaprasowywanych.
Dla osób samodzielnie wykonujących instalację wodną w domu najwygodniejsze są rury wielowarstwowe PE-X/Al/PE - są elastyczne, dzięki czemu można je prowadzić po łukach bez konieczności stosowania wielu kolanek i kształtek, a łączenie złączkami skręcanymi nie wymaga ani specjalistycznego sprzętu, ani szczególnych umiejętności.
Rury polipropylenowe z wkładką aluminiową to solidny i trwały wybór, jednak ich montaż wymaga specjalistycznej zgrzewarki i doświadczenia, więc poleca się je raczej fachowcom. Rury miedziane łączy się najczęściej przez lutowanie, co również wymaga odpowiednich narzędzi i wprawy. Znacznie rzadziej stosuje się złączki skręcane.
Jak wykonać instalację wodną w domu
Rury instalacji wodnej mają małą średnicę - zazwyczaj nie więcej niż 25 mm - a woda płynie w nich pod ciśnieniem. Dzięki temu zaplanowanie ich przebiegu nie powinno stanowić problemu. Rury instalacji wodnej można prowadzić w bruzdach ściennych, zatopić w wylewce podłogowej, a w miejscach zasłoniętych przez wannę lub szafki kuchenne dopuszczalne jest prowadzenie ich po wierzchu ściany.
Najczęstsze błędy podczas układania instalacji wodnej
Niezależnie od wybranego wariantu trzeba unikać kilku typowych błędów podczas układania instalacji wodnej. Pierwszy to ostre załamania rur, które zaburzają przepływ.
Drugi błąd - znacznie groźniejszy - to tzw. ślepe odgałęzienia, czyli odcinki, w których woda nie cyrkuluje i nie jest wymieniana. W zastałej wodzie doskonale rozwijają się bakterie Legionella, wywołujące groźną chorobę układu oddechowego.
Trzeci błąd to wykonanie fragmentów rurociągu, z których nie można usunąć powietrza. Takie worki powietrzne powodują uciążliwe szumy i zaburzenia przepływu podczas korzystania z instalacji. Rury z tworzyw sztucznych rozszerzają się i kurczą pod wpływem zmian temperatury, co na długich, prostych odcinkach może prowadzić do naprężeń i uszkodzeń. W takich przypadkach stosuje się specjalne kształtki kompensacyjne. Na krótkich odcinkach problem rozwiązują same naturalne załamania rurociągu, które niwelują odkształcenia.
Trzeba pamiętać o izolacji termicznej rur. Jest ona wymagana przez prawo w przypadku rur z ciepłą wodą i służy ograniczaniu strat ciepła. Natomiast rury z zimną wodą osłania się po to, aby zapobiec wykraplaniu się wilgoci na ich powierzchni lub na tynku, jeżeli umieszczono je w bruzdach ściennych.
W domach wielokondygnacyjnych instalację prowadzi się zwykle pionami, od których na poszczególnych piętrach wykonuje się odgałęzienia. W domach parterowych cała instalacja wodna biegnie natomiast w poziomie. Rurociągi można rozplanować na dwa sposoby.
Schemat instalacji wodnej - rury ułożone w systemie trójnikowym
Pierwszy to system trójnikowy, w którym przez pomieszczenie - np. łazienkę - prowadzi się jeden przewód główny o większej średnicy, a do każdego punktu poboru wody doprowadza się osobne odgałęzienie. Odgałęzienia te podłącza się do przewodu głównego za pomocą trójników, co dało nazwę całemu systemowi. Rozwiązanie jest stosunkowo proste w wykonaniu i wymaga mniejszej ilości rur, jednak jego słabością jest to, że otwarcie kilku punktów poboru jednocześnie może spowodować odczuwalny spadek ciśnienia i przepływu wody, jeżeli przewód główny nie ma wystarczająco dużej średnicy. Ponadto w razie uszkodzenia przewodu głównego (albo któregoś z trójników) trzeba odciąć dopływ wody do wszystkich zasilanych z niego sanitariatów.
Schemat instalacji wodnej w domu - rozprowadzenie rur w systemie rozdzielaczowym
Drugi wariant to system rozdzielaczowy. Polega on na doprowadzeniu wody do rozdzielacza (np. jednego w każdej łazience), od którego do każdego punktu poboru biegnie osobna, dedykowana rura. Wariant ten jest droższy i wymaga więcej rur, ale ryzyko rozszczelnienia się instalacji wodnej jest mniejsze (mniej złączek). Ponadto łatwo jest odciąć dopływ wody (na rozdzielaczu) w razie uszkodzenia jednej baterii lub rozgałęzienia.
Z mediami jestem związany od 20 lat. Bardzo lubię pisać i redagować, starając się dopasować przekaz do konkretnej grupy odbiorców. W AVT Korporacja pracuję od dekady. Początkowo zajmowałem się infrastrukturą sportową, potem budownictwem - w miesięczniku „Budujemy Dom” i w tematycznych dodatkach specjalnych.
Moją największą pasją jest zwiedzanie bliższych i dalszych miejsc, o których piszę na swoim blogu podróżniczym. Poza tym interesuję się tematyką międzynarodową i geografią polityczną. W wolnych chwilach jeżdżę na rowerze, pływam i gram w koszykówkę.
Skomentuj
