Jak wykonać napowietrzenie kanalizacji?

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 6-9 minut
Jak wykonać napowietrzenie kanalizacji?

Odpowiednie odprowadzanie ścieków z budynku jest niezbędne dla komfortu i higieny jego mieszkańców. Aby system kanalizacyjny funkcjonował bez zarzutu, konieczne jest prawidłowe zaprojektowanie i wykonanie instalacji. Podstawą systemu kanalizacyjnego jest sieć rur tworzących piony oraz podejścia – nachylone odcinki podłączeniowe odprowadzające ścieki z poszczególnych urządzeń sanitarnych. Choć budowa instalacji wydaje się prosta, w praktyce może ona przysparzać problemów, takich jak zapchania czy nieprzyjemne zapachy. Można im skutecznie zapobiec, dbając o kilka kluczowych aspektów.

aktualizacja: 2024-05-15 08:53:04
Czego dowiesz się z artykułu?
  • Jakie są warunki prawidłowego działania wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej?
  • Po co jest napływ powietrza do kanalizacji?
  • Jak chronić się przed nieprzyjemnymi zapachami z kanalizacji?
  • Jakie są praktyczne rozwiązania instalacji kanalizacyjnej?

Warunki prawidłowego działania wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej

Zasady działania

Wewnętrzna instalacja kanalizacyjna opiera się na grawitacyjnym spływie ścieków z poszczególnych punktów użytkowych (przyborów) rurami podejściowymi do pionu odprowadzającego je do instalacji zewnętrznej.

Czynniki wpływające na prawidłowe działanie

Istotnymi elementami warunkującymi bezproblemowe funkcjonowanie instalacji są:

  • Odpowiedni przekrój rur: Zapewniający swobodny przepływ ścieków bez ryzyka zatorów.
  • Nachylenie rur w kierunku odpływu: Umożliwiające grawitacyjne spływanie ścieków.
  • Napowietrzenie instalacji: Zapobiegające powstawaniu podciśnienia i powstawaniu nieprzyjemnych zapachów.

Wyjątki od grawitacyjnego odprowadzania ścieków

W sytuacjach, gdy ze względu na odległość lub przeszkody niemożliwe jest uzyskanie odpowiedniego spadku rur, konieczne staje się zastosowanie systemu kanalizacji ciśnieniowej.

Wentylacja pionów kanalizacyjnych

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, piony kanalizacji grawitacyjnej należy wyprowadzić ponad dach budynku. Służy to ich wentylacji i zapobiega powstawaniu podciśnienia. W szczególnych przypadkach, po spełnieniu określonych warunków, dopuszczalne jest zamontowanie zaworów napowietrzających na niektórych pionach.

Budowa rury w systemie niskoszumowym MASTER 3 PLUS. (fot. Pipelife)
Budowa rury w systemie niskoszumowym MASTER 3 PLUS. (fot. Pipelife)

Konieczne jest również odpowiednie dostosowanie instalacji kanalizacyjnej w pomieszczeniach zagrożonych podtopieniem ściekami z zewnętrznej sieci. Dotyczy to w szczególności pomieszczeń położonych poniżej poziomu gruntu, wyposażonych w urządzenia sanitarne lub wpusty podłogowe podłączone do grawitacyjnego odpływu ścieków.

Przyjmuje się, że stopień wypełnienia rury ściekowej nie powinien przekraczać 50% jej przekroju. Zabezpiecza to m.in. przed wypompowywaniem wody z syfonów przy urządzeniach sanitarnych. Nachylenie rur odpływowych nie powinno być mniejsze niż 2%.

W zależności od wielkości i intensywności użytkowania pomieszczeń stosuje się różne rozwiązania napowietrzania instalacji. W typowych warunkach najczęściej montuje się układ z napowietrzaniem głównego pionu, który można uzupełnić o dodatkowy dopływ powietrza na podejściach.

W tym rozwiązaniu co najmniej jeden pion kanalizacyjny wyprowadza się ponad dach budynku. W przypadku konieczności budowy dodatkowych pionów dopuszczalne jest zamknięcie ich zaworami napowietrzającymi. W takiej sytuacji pion główny lokalizuje się najdalej od miejsca podłączenia do zewnętrznej sieci kanalizacyjnej.

Po co napływ powietrza do kanalizacji?

Choć teoretycznie wewnętrzna instalacja kanalizacyjna nie wymaga połączenia z powietrzem atmosferycznym do odprowadzania ścieków (otwarty odpływ w wannie czy umywalce zapewnia swobodny spływ), to orurowanie tworzy sieć powiązanych ze sobą elementów, które podczas przepływu ścieków oddziałują na siebie wzajemnie.

W instalacji mogą powstawać chwilowe zatory wodne wypełniające cały przekrój rury. Powoduje to zjawisko "tłoka wodnego", które po stronie przeciwnej do spływu wywołuje podciśnienie w innej odnodze instalacji, zasysając wodę z syfonu któregoś z przyborów.

Powstawaniu tego zjawiska sprzyja m.in.:

  • Podłączenie wielu przyborów do jednego odgałęzienia pionu
  • Brak stopniowania przekroju rur
  • Małe nachylenie rur
  • Liczne załamania ich przebiegu

Napowietrzenie pionu kanalizacyjnego z reguły zapobiega tego typu problemom. W rozbudowanych instalacjach montuje się dodatkowo zawory napowietrzające. Otwarcie pionu kanalizacyjnego do atmosfery zapewnia też odpowietrzenie instalacji zewnętrznej, co ma szczególne znaczenie w przypadku szamba.

W zbiorniku tym zachodzą beztlenowe procesy gnilne, prowadzące do wydzielania gazów i fetoru. Otwarty pion w kanalizacji wewnętrznej, wyprowadzony ok. 0,5 m ponad płaszczyznę dachu i zakończony wywiewką, zapewnia odprowadzenie tych gazów ponad dach budynku. Lokalizacja wywiewki musi uniemożliwiać przedostawanie się odprowadzanych zapachów do wnętrza domu, np. przez czerpnię wentylacyjną.

Napowietrzacz kanalizacji wewnętrznej Pipelife 75 mm

Napowietrzacz kanalizacji wewnętrznej Pipelife 75 mm (fot. Pipelife)

Pozostałe piony, jak i instalacje wymagające dodatkowego napowietrzenia, wyposażone są w zawory napowietrzające o odpowiedniej średnicy. Zawory te powinny być łatwo dostępne w celu demontażu i wymiany, a ich montaż należy przeprowadzić powyżej 30 cm od najwyższego odpływu, po stronie przeciwnej do spływu ścieków z przyboru.

Zawór napowietrzjący na jednym z pionów kanalizacji. fot. DALLMER
Zawór napowietrzający na jednym z pionów kanalizacji. (fot. Dallmer)

Ochrona przed nieprzyjemnymi zapachami z kanalizacji

Każde urządzenie podłączone do instalacji kanalizacyjnej powinno posiadać zamknięcie wodne, znane również jako syfon. Wypełniony wodą syfon tworzy swoisty automatyczny korek, który skutecznie blokuje przedostawanie się nieprzyjemnych zapachów z kanalizacji do wewnątrz budynku.

Syfon Prevex Flexloc. fot. Prevex
Syfon Prevex Flexloc. (fot. Prevex)

W prawidłowo zamontowanej i eksploatowanej instalacji kanalizacyjnej nie powinno dochodzić do problemów z przedostawaniem się zapachów do pomieszczeń ani z drożnością odpływu. Jednakże podczas dłuższej przerwy w korzystaniu z urządzeń sanitarnych może dojść do wysychania wody w syfonach.

Szczególnie narażone na wysychanie są wpusty podłogowe, dlatego warto wyposażyć je w tzw. suche zamknięcia, np. w postaci pływaków kulowych. W przypadku odparowania wody pływak taki zakryje wlot do rury kanalizacyjnej, uniemożliwiając przedostawanie się nieprzyjemnych zapachów.

Odparowanie wody w syfonach przyspiesza również ogrzewanie podłogowe, dlatego nie powinno się go układać pod syfonami brodzików i wanien.

Praktyczne rozwiązania instalacji kanalizacyjnej

Przy projektowaniu wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej należy wziąć pod uwagę szereg wymagań zarówno technicznych, jak i estetycznych. Wynika to z faktu, że stosowane są rury o dużej średnicy, a ich układ musi zapewniać sprawny przepływ ścieków grawitacyjny.

W przypadku niekorzystnego rozmieszczenia urządzeń sanitarnych, może być konieczne zastosowanie zestawu pompowego, jeśli grawitacyjny odpływ ścieków nie jest możliwy. Dlatego też, podczas planowania rozmieszczenia urządzeń sanitarnych, należy uwzględnić trasę prowadzenia rur kanalizacyjnych do nich oraz lokalizację pionów kanalizacyjnych.

Cichy system kanalizacji wewnętrznej COMFORT PLUS poprawia komfort użytkowania instalacji w budynkach mieszkalnych. fot. Pipelife
Cichy system kanalizacji wewnętrznej COMFORT PLUS poprawia komfort użytkowania instalacji w budynkach mieszkalnych. (fot. Pipelife)

Wewnętrzne instalacje kanalizacyjne z tworzyw sztucznych

Współczesne wewnętrzne instalacje kanalizacyjne bazują na rurach plastikowych wykonanych z polichlorku winylu (PCW) lub polipropylenu (PP). Poszczególne odcinki rur i kształtki łączy się kielichowo za pomocą uszczelki wargowej. Średnica rur musi być dostosowana do rodzaju podłączanych do nich przyborów sanitarnych oraz ilości odprowadzanych ścieków.

Podstawowy asortyment elementów orurowania kanalizacyjnego tworzą rury i kształtki o średnicy 110 mm. Stosowane są one jako piony i podejścia do misek ustępowych. W niektórych przypadkach, jako elementy pomocnicze, mogą być używane rury o średnicy 75 mm. Pozostałe odgałęzienia instalacji montuje się z elementów o średnicy 50 mm, a do podłączeń stosuje się redukcje o średnicach 32 mm i 40 mm.

Planowanie przebiegu instalacji kanalizacyjnej w praktyce rozpoczyna się od prowizorycznego rozstawienia przyborów sanitarnych – przede wszystkim sedesu, wanny i brodzika. Pozwala to na ustalenie miejsc podłączenia syfonów i odpływów, przeprowadzenie wstępnego montażu oraz dobór potrzebnych elementów, takich jak kolanka, trójniki, redukcje itp.

Rury kanalizacyjne o dużej średnicy najczęściej prowadzi się po wierzchu ścian, za ekranami maskującymi lub w ściankach instalacyjnych. Jedynie cieńsze rury odprowadzające ścieki z umywalek montuje się w bruzdach przykrytych tynkiem.

Niekiedy rozmieszczenie przyborów sanitarnych uniemożliwia zapewnienie grawitacyjnego odpływu ścieków. Problem ten można rozwiązać poprzez zainstalowanie rozdrabniającej pompy sanitarnej. Do pompy bezpośrednio podłącza się odprowadzenia z urządzeń takich jak sedes, umywalka czy wanna, a ścieki pod ciśnieniem można przesłać nawet na wyższy poziom rurą o średnicy 30-40 mm.

Pomporozdrabniacze: Wilo-HiDrainlift i Wilo-HiSewlif. fot. Wilo Polska
Pomporozdrabniacze: Wilo-HiDrainlift i Wilo-HiSewlif. (fot. Wilo Polska)

Autor: Redakcja BudujemyDom
Opracowanie: Aleksander Rembisz
Zdjęcie otwierające: Pipelife

Dodaj komentarz

Skomentuj artykuł
time image
time image
Zobacz inne artykuły
Zmiękczacz do wody: 5 argumentów, dlaczego warto go mieć w domu
Zmiękczacz do wody: 5 argumentów, dlaczego warto go mieć w domu
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!