Nowoczesne kotły na paliwa stałe

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 9-16 minut
Nowoczesne kotły na paliwa stałe

Zakup nowego kotła na paliwa stałe to obecnie duży wydatek. Najtańsze kosztują od ok. 4000 zł aż po kilkanaście tysięcy. Jest to więc poważna decyzja i zanim ją podejmiemy, powinniśmy odpowiedzieć sobie na kilka istotnych pytań. Wtedy kupimy rzeczywiście taki sprzęt, jakiego potrzebujemy.

aktualizacja: 2019-07-30 13:28:28

Obecnie rynek kotłów na węgiel, drewno i pelety wygląda zupełnie inaczej, niż jeszcze kilka lat temu. Przede wszystkim nie kupimy już najprostszych, bardzo tanich kotłów "na wszystko". 1 października 2017 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe. Zgodnie z nim od 1 lipca 2018 r. nie wolno już wprowadzać do obrotu kotłów o klasie czystości emisji niższej niż 5. Wymagania określa norma PN-EN 303- 5:2012. Rozporządzenie nie zobowiązuje przy tym do zastępowania już zainstalowanych kotłów nowymi.

Ponadto nie ma zakazu produkcji kotłów niższej klasy. Można to robić i przeznaczyć je na eksport. Pozostała też furtka, nieco z pogranicza prawa. Rozporządzenie nie obejmuje kotłów przeznaczonych tylko do przygotowywania c.w.u. lub opalanych mało popularnymi rodzajami biomasy, np. słomą, pestkami owoców. W serwisach ogłoszeniowych takich ofert sprzedaży nie brakuje. Zdecydowanie odradzamy jednak ich zakup. Sprawność i jakość spalania może być w nich fatalna.

Maksymalna emisja pyłów z kotłów węglowych - infografika

JAKIE PALIWO DO KOTŁA NA PALIWO STAŁE?

Znane powiedzenie mówi, że jak coś jest do wszystkiego to jest do niczego. Warto o nim pamiętać wybierając kocioł. Przede wszystkim powinniśmy zdecydować, jaki opał chcemy spalać. Do wyboru mamy przede wszystkim:

  • węgiel-groszek (tzw. ekogroszek) do kotłów z podajnikiem;
  • gruby węgiel (sortymentu orzech lub kostka) do kotłów zasypowych;
  • pelety do kotłów z podajnikiem; drewno kawałkowane do kotłów zasypowych lub bardzo wyspecjalizowanych tzw. zgazowujących;
  • różne mniej typowe rodzaje biomasy, jak słoma, wióry, zrębki, pestki owoców itd.

Te ostatnie paliwa warto rozważać właściwie tylko, jeżeli mamy w pobliżu ich źródło i pewność, że będą dostępne przez wiele lat. Inaczej trudno je kupić, a transport na dalsze odległości się nie opłaca. Pozostałe rodzaje są dostępne praktycznie wszędzie.

Budowa i zasada działania kotła zagazowującego
Budowa i zasada działania kotła zagazowującego

Do każdego kotła jakieś paliwo przewidziano jako podstawowe. Tylko na nim można osiągnąć deklarowaną sprawność i czystość spalania. Czasem można wprawdzie stosować paliwo zastępcze, ale osiągi będą gorsze. Przykładowo, w kotle na węgiel-groszek Nie dlatego, że to słabszej jakości opał. Tej samej klasy kocioł z palnikiem peletowym wcale nie będzie gorszy. Po prostu każdy rodzaj opału ma inny skład chemiczny, wymaga więc odmiennych warunków spalania - specjalnie dopasowanego palnika, szczególnego sposobu doprowadzenia powietrza itd. Specjalizacja dotyczy też kotłów zasypowych. Nie są to już urządzenia do których można załadować wszystko co tylko się pali.

Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!

KOCIOŁ Z PODAJNIKIEM CZY ZASYPOWY?

Rodzaj paliwa determinuje też czy będziemy mogli kupić urządzenie z podajnikiem, czy też będzie to musiał być model z ręcznym załadunkiem paliwa. Zautomatyzowane są kotły na węgiel-groszek, pelety, drobną biomasę (zrębki, pestki), oznacza to dużą wygodę. Opał uzupełniamy raz na kilka dni, a nie kilka razy dziennie. Niektóre modele mają nawet funkcję automatycznego rozpalania. Dotyczy to głównie kotłów na pelety, bo w ich przypadku trudniej utrzymać minimalny żar. Pamiętajmy jednak koniecznie, że nie oznacza to możliwości błyskawicznego zapalania i gaszenia palnika, jak w kotłach gazowych! Chodzi raczej o możliwość uruchomienia po kilkugodzinnej przerwie.

W praktyce sprawność też jest zwykle wyższa, bo nad dozowaniem i spalaniem paliwa czuwa zaawansowana automatyka. Kotły zasypowe, nawet ze sterownikiem elektronicznym i wentylatorem nadmuchowym, mają mniejsze możliwości. Nie ma tu przecież kontroli nad ilością paliwa, a to podstawowy czynnik.

Dlatego przede wszystkim dobrze zastanówmy się, ręczny załadunek paliwa jest dla nas do zaakceptowania. Dla wielu osób okazuje się zbyt uciążliwy i niejednokrotnie po paru sezonach szukają innego sposobu ogrzewania.

Kocioł na pelety
Kocioł na ekogroszek
Nawet na względnie nieduży kocioł z podajnikiem będziemy potrzebowali więcej miejsca niż na zasypowy. To ważne szczególnie w małych kotłowniach. (fot. NIBE-BIAWAR, ZĘBIEC)

JAKA MOC KOTŁA?

Najczęściej popełniany błąd to kupno kotła o zbyt wysokiej mocy, tzw. przewymiarowanego. Ma to fatalne skutki, bo kocioł nigdy nie ma szans pracować z mocą nominalną, a jego wysoka sprawność pozostaje wyłącznie liczbą na papierze. Chodzi o to, że kotły na paliwa stałe bardzo tracą na sprawności pracując z mocą znacznie niższą niż nominalna. A trzeba sobie zdawać sprawę, że podaną w projekcie budynku wymaganą moc cieplna liczy się zakładając maksymalne zapotrzebowanie budynku na ciepło, występujące przy temperaturze zewnętrznej ok. -20°C. Ile zaś mamy aż takiego mrozu w sezonie? Niekiedy wcale lub kilkadziesiąt godzin.

Najczęściej jest potrzebna najwyżej połowa tej mocy. Kocioł o zbyt wysokiej mocy działa więc w szczególnie złych warunkach, z bardzo niską sprawnością. My możemy tego specjalnie nie zauważyć. Chociaż rachunki będą duże, z racji wysokiego spalania, to skąd mamy wówczas wiedzieć, że przy prawidłowym doborze kotła byłyby mniejsze? A praktyka kupowania kotłów o dużej mocy, na zapas, jest bardzo rozpowszechniona.

Najgorzej jest w przypadku kotłów z podajnikiem, które z założenia mają przecież pracować w sposób ciągły. Działać będą zawsze grubo poniżej swoich możliwości. Nieco paradoksalnie - już lepiej jeżeli mamy przewymiarowany kocioł zasypowy. Pod warunkiem jednak, że nie działa on w sposób ciągły lecz z przerwami. Budynek pełni wówczas funkcję akumulatora ciepła, ogrzewanego wprawdzie z większą mocą, ale tylko przez część doby.

Jedyna sytuacja, kiedy zwiększenie mocy jest naprawdę uzasadnione to ogrzewanie kotłem zasypowym na węgiel lub drewno zasilającym instalację c.o. nie bezpośrednio, lecz nagrzewającym duży zbiornik akumulacyjny wody grzewczej. Wówczas założenie jest takie, że kocioł o ile w ogóle pracuje to robi to zawsze z pełną mocą. Nagrzewa wówczas wodę w dużym zbiorniku (zwykle powyżej 500 l), nie tylko na bieżące potrzeby, ale i na zapas. Ciepło można wykorzystać wiele godzin po wygaszeniu kotła. Właśnie w ten sposób działają choćby kotły zgazowujące drewno. Żeby ten proces przebiegał prawidłowo, konieczne jest właśnie intensywne palenie i wysoka temperatura wody w obiegu. Rolę akumulatora ciepła może też skutecznie pełnić wylewka podłogowa jeżeli mamy ogrzewanie podłogowe. Jastrych nie może być wprawdzie zbytnio rozgrzany, ale jego masa to wiele ton.

CO W KOTŁOWNI I KOMINIE?

Nowoczesne kotły to w znakomitej większości urządzenia z podajnikiem i zasobnikiem paliwa. Potrzeba więc na nie więcej miejsca niż na modele zasypowe. Powinni o tym pamiętać zarówno właściciele remontowanych domów jak i budujący nowe. Bardzo często w projektach kotłownie są po prostu maleńkie.

Trzeba jeszcze uwzględnić fakt, że wszystkie kotły na paliwa stałe są jednofunkcyjne. To znaczy, że ciepłą wodę użytkową mogą podgrzewać tylko w zbiorniku, nie zaś przepływowo. Spory zbiornik, najczęściej o pojemności ponad 100 l, trzeba ustawić na podłodze lub powiesić na ścianie. Najwięcej miejsca trzeba jednak przeznaczyć na zbiornik akumulacyjny wody grzewczej, jeżeli się na niego decydujemy. Przy typowych proporcjach jest to wraz z izolacją walec szeroki na 1 m i wysoki na ponad 2 m. To wszystko musimy pomieścić w kotłowni, zachowując wygodny dostęp do wyczystek kotła i komina oraz wymaganą przepisami odległość przynajmniej 1 m od frontu kotła do przeciwległej ściany.

Co bardzo ważne, kotłownia z kotłem na paliwo stałe musi być dobrze wentylowana i mieć koniecznie wentylację grawitacyjną, a nie mechaniczną. W związku z tym najlepiej jest odseparować kotłownię szczelnymi drzwiami od reszty domu, zapewniając dopływ powietrza do niej osobnym kanałem poprowadzonym wprost z zewnątrz.

Bardzo ważny jest komin. Jeśli nie będzie on miał wystarczającego pola przekroju i wysokości to ciąg będzie zbyt słaby i kocioł nie będzie działać dobrze. To tym ważniejsze, że nowoczesne kotły - z racji bardziej rozbudowanych wymienników ciepła - potrzebują zwykle silniejszego ciągu kominowego niż stare. Wymagane podciśnienie w kominie (może je zmierzyć kominiarz) zwykle znajdziemy w dokumentacji kotła. Często zamieszcza się też wykresy ułatwiające wyznaczenie koniecznej średnicy i wysokości komina. Pamiętajmy przy tym, że najtrudniejszy jest moment rozpalania, gdy komin jest jeszcze zimny, co osłabia ciąg.

Ponadto wiele nowoczesnych kotłów często pracuje wyrzucając dym o temperaturze znacznie poniżej 100°C, co grozi wytrącaniem się z niego wilgoci, czyli kondensatu. Dlatego coraz częściej producenci kominów zalecają budowę kominów w wersji odpornej na kondensat lub wyposażanie starszych we wkłady o takich właściwościach.

Komin odporny na kondensat
Producenci kotłów coraz częściej zalecają wyposażenie komina we wkład odporny na działanie kondensatu. (fot. KOMIN-FLEX)

JAKIE STEROWANIE KOTŁEM NA PALIWO STAŁE?

Bez dobrego sterowania zepsujemy potencjał każdego kotła. Pamiętajmy, że nie chodzi tylko o sterownik samego urządzenia. Zasadniczo on sam dba jedynie o utrzymanie jak najlepszych warunków spalania. Konieczna jest jeszcze współpraca z czujnikiem temperatury, umieszczonym wewnątrz ogrzewanego budynku (pokojowy) lub na zewnątrz (pogodowy). Oba rozwiązania mają zarówno zwolenników jak i przeciwników.

Są też układy wykorzystujące oba rodzaje czujników. Ważne jest ich dobre rozmieszczenie, tak żeby wskazań nie fałszowało bezpośrednie działanie słońca, ale także przeciąg lub nadmierne osłonięcie.

Po prostu mierzona temperatura ma być reprezentatywna. Dlatego np. czujnik wewnętrzny nie może znajdować się zbyt blisko grzejnika lub kominka, a zewnętrzny na silnie nasłonecznionej ścianie. Dopiero dobry sterownik współpracując z czujnikiem temperatury jest w stanie odpowiednio dopasować temperaturę wody w obiegu i czas działania ogrzewania do faktycznych potrzeb. Inaczej zawsze będziemy mieć albo przegrzewanie wnętrz - co jest marnowaniem paliwa - albo zbyt niską temperaturę w domu, czyli brak komfortu.

Jarosław Antkiewicz
fot. otwierająca: SAS

Zdaniem naszych Czytelników

time image

Gość rysio

18 Paź 2018, 07:52

Smog to mgłą i spaliny samochodów ,zwłaszcza na olej napędowy,nie wprowadzajcie ludzi w koszty a sprzedajcie węgiel prawdziwy z tych pozamykanych kopalń

time image

Gość Tomasz

21 Wrz 2017, 17:05

Od dłuższego już czasu szykuję się do wymiany kotła. Zrobiłem jako takie rozeznanie rynku nie będę wymieniał firm a raczej skupię się na własnych wnioskach. bardzo dużo mówi się o czystości powietrza choć przy zakupie kotła to pewnie będzie kwestią dużo dalszą. Powstaję ...

time image

Gość Atos

26 Mar 2014, 09:58

Próbowałem mój kocioł tradycyjny 20 letni przestawić na dolne palenie, ale nic to nie dało do wymiany był i teraz mam dolniaka od stal max 20kw, który pali prawie dwa razy mniej i można groszek w nim spalać, tylko weź tu znajdź dobry. inna sprawa że technologia już zupełnie inna ...

time image

Gość marecki pł

16 Kwi 2012, 15:30

Kupując piec pamiętajcie że to co dobre dla jednego to nie musi być dobre dla drugiego.Z własnego doświadczenia wiem że gdyby nie piwnica to z moim piecem (retor)miałbym problem; dlatego miejsce na piec i gdzie będziesz zaopatrywał sie w przyszłe paliwo i za ile będziesz je kupować ...

time image

Gość pila

16 Kwi 2012, 15:13

Pamiętajcie jak kupujecie.

time image

23 Lut 2012, 20:22

A co powiecie na taki Weber Reto Duo w wersji 15kW (domek 120m parterówka ocieplona ponad standartowo)

time image

02 Lut 2012, 18:20

Dotąd nie, ale są na rynku około 10 lat a kompleksowe instalacje wykonują od około 7 lat.

time image

30 Sty 2012, 19:44

Dlaczego SAS ?1. Solidna uznana firma z tradycjami2. Pozytywne opinie użytkowników (w moim przypadku znajomi)3. Popularność na rynku - solidny, łatwo dostępny serwis, również internetowy4. Wykonany z solidnego materiału (blacha kotłowa z certyfikatem)5. Jakość wykonania6. Waga kotła ...

time image

29 Sty 2012, 21:21

Cytat Po przeglądzie rynku kotłów mi spodobał się SAS Multi, 17 Kw. Będę ogrzewał 120 m2. Trochę przewymiarowany ale nie szkodzi. Posiada ruszt automatyczny oraz tradycyjny do pracy w systemie grawitacyjnym. Dom będzie podpiwniczony więc ...

time image

29 Sty 2012, 20:47

Cytat Dobrze dopasowane górniaki z instalacją kominową trzymają po przeszło 20 godzin. Nie piszę już o wynalazku z Litwy, bo nie miałem jeszcze okazji widzieć go w działaniu. Mój 'dolniak' 16kw odpalony od góry pyknie ...

time image

29 Sty 2012, 20:19

Po przeglądzie rynku kotłów mi spodobał się SAS Multi, 17 Kw. Będę ogrzewał 120 m2. Trochę przewymiarowany ale nie szkodzi. Posiada ruszt automatyczny oraz tradycyjny do pracy w systemie grawitacyjnym. Dom będzie podpiwniczony więc spełni swoje funkcje.

time image

19 Sty 2012, 13:19

Cytat cudowne te piece,nie dość, że chałupa nieogacona, to jeszcze pali się w nim raz na dobęrozumiem, że przy zamkniętych zaworach Barbossa jeśli to do mnie, to palę na grawitacji z kierownicą powietrza wtórnego. Przy ...

time image

17 Sty 2012, 14:20

cudowne te piece,nie dość, że chałupa nieogacona, to jeszcze pali się w nim raz na dobęrozumiem, że przy zamkniętych zaworach

time image

17 Sty 2012, 14:14

Cytat Pierwsza rzecz - co to znaczy uzupełniać? Bo to dla mnie brzmi jak dosypywać a to można robić ale w kotle dolnego spalania. Jeśli chodzi o cały nowy załadunek to zgoda - przy czym da się palić "górniakiem" i tak, że trzyma 14-16h. ...

time image

16 Sty 2012, 21:33

Pierwsza rzecz - co to znaczy uzupełniać? Bo to dla mnie brzmi jak dosypywać a to można robić ale w kotle dolnego spalania. Jeśli chodzi o cały nowy załadunek to zgoda - przy czym da się palić "górniakiem" i tak, że trzyma 14-16h.

time image

15 Sty 2012, 20:39

Cytat "Pamiętajmy, że kupując kocioł ze spalaniem górnym, będziemy musieli kilka razy na dobę uzupełniać paliwo i codziennie go rozpalać"Uzupełniać paliwo przy spalaniu górnym? To jakiś żart? Przy dobrym wyborze górniaka ...

time image

15 Sty 2012, 20:28

"Pamiętajmy, że kupując kocioł ze spalaniem górnym, będziemy musieli kilka razy na dobę uzupełniać paliwo i codziennie go rozpalać"Uzupełniać paliwo przy spalaniu górnym? To jakiś żart?

time image

21 Cze 2010, 16:05

Jestem jeszcze przed wyborem kotła co....Wiem jedynie że to będzie piec na paliwa stałe....I zależałoby mi by w takim piecu można było palić węglem,miałem,drewnem,wierzbą energetyczną czy polanami z trocin ......

time image

Gość darek

20 Cze 2010, 11:55

Jak widac wszystko jest tak teraz zrobione zeby ogrzewanie było najmniej kłopotliwa instalacja.To tak jak w przypadku np. pompy ciepła,proste i dobre rozwiazanie na ogrzewnie domu..

time image

Gość domator

18 Maj 2010, 09:55

mam z Koszęcina nazwa logiterm. Od dziewieciu lat bez problemu..

time image

16 Kwi 2009, 10:27

Cytat no juz niemal wszystko wiem ale jaki piec wybrac o mocy ok 18 kw, no jaki!? a z jakiego regionu jesteś? Jeśli ze Śląska to polecam kotły Wojciechowskiego ze Sławkowa. Sprawdzone. Polecam!

time image

Gość zagubiona

16 Kwi 2009, 07:59

no juz niemal wszystko wiem ale jaki piec wybrac o mocy ok 18 kw, no jaki!?

Wiecej na Forum BudujemyDom.pl
Pokaż wszystkie komentarze

Dodaj komentarz

time image
time image
Warto wiedzieć dodatkowo:
Zobacz inne artykuły
Nowe kotły kondensacyjne jednofunkcyjne Onnline Mono i dwufunkcyjne Onnline Duo
Nowe kotły kondensacyjne jednofunkcyjne Onnline Mono i dwufunkcyjne Onnline Duo
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
9,95 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego BudujemyDom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2019

Dom Energooszczędny Vademecum

Jak zbudować dom energooszczędny

ABC Budowania 2019

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Wnętrza 2019

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze październik 2019

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom wrzesień 2019

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2020

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2019

Nowoczesne Instalacje

Jak zbudować dom energooszczędny