Co na taras na gruncie: 4 sposoby dopasowane do budżetu i warunków

Co na taras na gruncie: 4 sposoby dopasowane do budżetu i warunków
Drewno, kamień, a może kompozyt: co naprawdę najlepiej sprawdza się na tarasie, fot. Adobe Stock

Wybór materiałów do wykończenia tarasu jest bardzo szeroki, zaś w odniesieniu do technologii budowy można wybrać jedną z dwóch - na sucho albo na mokro. Taras to specyficzne miejsce - ciągle jest poddawane naprężeniom gruntu i zmieniającym się czynnikom atmosferycznym. Technologia jego budowy jest zatem kluczowa. To do niej dobiera się później materiały na nawierzchnię.

Taras przy domu to strefa, która umożliwia wypoczynek na dworze. Nowoczesne materiały pozwalają stworzyć taras dopasowany do naszego budżetu, oczekiwań i architektury domu.

Jak dobrać materiał na taras na gruncie?

Przy planowaniu materiałów na tarasu uwzględnia się też inne istotne parametry, m.in. lokalizację, optymalną wielkość i kształt, stałe lub ruchome zadaszenie, wyposażenie i umeblowanie. Wszystkie wymienione elementy wpływają na komfort użytkowania tarasu. Odkąd opracowano technologię na sucho i producenci przygotowali nowoczesne materiały wykończeniowe, starą metodę na mokro wykorzystuje się coraz rzadziej.

Budowanie tarasu na sucho jest mniej pracochłonne i usterkowe, szybsze i tańsza, łatwiejsze są też ewentualne naprawy. Dla przeciętnego użytkownika największe znaczenie ma jednak nawierzchnia tarasu, ponieważ to właśnie na niej się wypoczywa, ustawia meble i spożywa posiłki, po niej biegną główne trakty komunikacyjne na linii dom-ogród. Ci, którzy nie chcą zastosować płytek tarasowych z ceramiki, betonu, kamienia, mają do dyspozycji wyroby z drewna (tradycyjnego, w wersji termo, egzotycznego) oraz kompozytu, który dobrze naśladuje klasyczne deski tarasowe, lecz jest pozbawiony wad tego naturalnego surowca.

Taras na gruncie w technologii suchej

Technologię na sucho, z przepuszczalnym ale utwardzonym podłożem, wykorzystuje się przy budowie tarasu z nawierzchnią z kostki albo płyt betonowych, bądź kamiennych. Najpierw usuwa się wierzchnią warstwę gruntu, następnie formuje wykop, na dnie którego rozściela się geowłókninę (chroni ona przed zmieszaniem się dosypanego kruszywa z rodzimym gruntem). Na brzegach przytwierdza się krawężniki, palisadę itp., w wykopie układa się podbudowę z kruszywa o frakcji 4-31 mm (klińca, grysu) i piasku. Zalecana jej grubość to 20 cm. Potem formuje się warstwę o grubości 5 cm, z podsypki cementowo–piaskowej. Jeden worek cementu i 5 m3 piasku miesza się na sucho, zagęszcza mechanicznie i profiluje niewielki spadek od budynku do ogrodu. Taką podbudowę - stabilną i przesiąkliwą na całej powierzchni tarasu - wykańcza się kształtkami z betonu lub kamienia.

taras na gruncie
Budowa tarasu posadowionego bezpośrednio na gruncie pozwala uniknąć problemów związanych z zabezpieczeniem przeciwwilgociowym Nawierzchnia może być wykonana z kostek brukowych lub płyt, fot. BRUK-BET

W przypadku nawierzchni tarasu z drewna i kompozytu, roboty są na ogół proste i szybkie. Można oprzeć taki podest na istniejącej płycie betonowej, z gotową izolacją przeciwwilgociową, spadkiem 1-2% w stronę ogrodu, dylatacją (takie rozwiązanie często stosuje się przy remoncie zewnętrznej strefy wypoczynku).

Jednak zwykle wykonuje się nowy podest. Najpierw usuwa się wierzchnią warstwę żyznej ziemi (do głębokości około 20 cm). Następnie wykonuje się fundament (o głębokości co najmniej 50 cm), mogą to być słupki betonowe (fundament punktowy), albo ścianka obwodowa z bloczków betonowych. Wykop wypełnia się tłuczniem, żwirem. Z uwagi na to, że drewno nie może stykać się z betonem, legary z kantówki drewnianej mocuje się w metalowych obejmach, albo izoluje papą. Nie trzeba tego robić, jeżeli wykorzystuje się legary z tworzywa sztucznego i systemowe podkładki (również wykonane z tworzywa sztucznego, przeznaczone do umieszczenia pod deskami z drewna lub kompozytu). Legary układa się ze spadkiem 1-2% w stronę ogrodu. Im więcej jest podpór fundamentowych, tym mogą mieć one mniejszy przekrój. Na tarasach nie układa się desek szerszych niż 15 cm, a w celu zapewnienia prawidłowej wentylacji i odprowadzania wody, zachowuje się szczeliny o szerokości co najmniej 5 mm. Do mocowania, używa się wkrętów do drewna, bądź akcesoriów, przeznaczonych do montażu pod spodem desek. Ten drugi sposób, oprócz ochrony nawierzchni, ułatwia jej bieżące sprzątanie, także cyklinowanie.

1. Beton na taras na gruncie: kostki, płytki i płyty

Proponowane są w przebogatej gamie kształtów, kolorów, faktur. Producenci oferują rozmaite kostki betonowe, płytki, płyty, które wytwarzają według nowoczesnych technologii obróbki oraz impregnowania betonu. Wiele modeli świetnie imituje kamień, a są od niego tańsze. Kostki betonowe, z powodu małych rozmiarów, szczególnie dobrze nadają się na tarasy o nieregularnym kształcie.

płytki betonowe na taras
Na nawierzchnię tarasu najczęściej wybiera się płyty betonowe w większym formacie, np. 60 x 60 cm i 80 x 40 cm, fot. VESTONE

Oprócz elementów z gładką powierzchnią, dostępne są odmiany z domieszką miału granitowego lub bazaltowego, mechanicznie postarzane, z fazowanymi lub zaokrąglonymi brzegami, z powierzchnią ryflowaną. Z takich można układać na tarasie np. kolorowe i ozdobne kamienne dywany, albo wręcz przeciwnie - przyjąć monochromatyczną stylistykę, np. z różnorodną fakturą. Z płyt mało- lub wielkoformatowych (w kształcie kwadratów, prostokątów) łatwo realizuje się, bez dużej ilości odpadów, nawierzchnię tarasu w podobnym do nich kształcie. W sprzedaży dostępne są również elementy o zarysie trapezu, przeznaczone do układania łuków na tarasie.

2. Kamień na taras na gruncie

Taras wykończony kamiennymi kostkami lub płytami cechuje ponadczasowy, elegancki wygląd, przy czym dobrze harmonizuje zarówno z tradycyjną, jak i nowoczesną architekturą domu, otoczenia. Oprócz tego kamienny taras to doskonała trwałość - przy odpowiedniej pielęgnacji (impregnacji, myciu myjką ciśnieniową), w dobrym stanie takie nawierzchnie przetrwają co najmniej kilkadziesiąt lat. Kostki i płyty wycina się z najtwardszych i najtrwalszych skał, takich jak granit, bazalt, serpentynit, sjenit (ewentualnie z bardziej miękkiego i mniej trwałego piaskowca). Ich atrakcyjność polega na niepowtarzalności żyłowania i niejednolitej kolorystyce. Producenci nadają wyrobom fakturę polerowaną, szczotkowaną, łamaną, płomieniowaną. Oferują mało- i wielkoformatowe kostki i płyty, co umożliwia uzyskanie dowolnej nawierzchni tarasu i wzoru na niej.

taras płytki beżowe
Minimalizm w aranżacji tarasów zyskuje na popularności. Liczy się przestronność, proste formy i kolory inspirowana ziemią - beże, szarości i oliwkowa zieleń. Płyty koraTER Lavish świetnie wpisują się w tę estetykę, oferując wzory inspirowane betonem i kamieniem, które podkreślają nowoczesny charakter tarasu, fot. Tubądzin

3. Drewno na taras na gruncie

Nie ma co ukrywać, miłośnicy drewna nie skuszą się na żaden inny wyrób na tarasie - kompozyt, kostki i płyty betonowe, elementy wycięte z kamienia. Kochają drewno na tarasie za wyjątkowy wygląd, fakturę, łatwość wkomponowania w zieleń i dopasowania do stylu architektury domu (często stosuje się na elewacji oblicówki drewniane), ogólną dostępność, poza tym za to, że pod wpływem słońca staje się ono ciepłe, ale nie gorące. Drewno jest przyjemne w dotyku, natomiast te inne, wyżej wymienione materiały, w trakcie upału bardzo się nagrzewają, trudno się zatem po takich tarasach chodzi boso.

Termodrewno na taras

Oprócz gatunków krajowych, producenci oferują znacznie bardziej trwałe i wytrzymałe deski tarasowe poddane obróbce termicznej w temperaturze 150-260°C. Te wykonane z termojesionu, termomodrzewia itp. charakteryzują zwiększona odporność na niesprzyjające czynniki otoczenia, niska nasiąkliwość. Pod względem trwałości oraz odporności mechanicznej i biologicznej, zbliżają się do desek tarasowych z egzotycznych gatunków drewna. Nie trzeba ich zatem impregnować, np. środkami grzybobójczymi. Ewentualnie nasącza się je specjalnym olejem, w celu utrzymania świeżego wyglądu, gdyż szybko się patynują (czyli szarzeją), jednak niektórzy użytkownicy bardziej cenią właśnie ten odcień. Elementy w wersji termo są, niestety, podatne na pękanie, dlatego zaleca się uważność, np. przy przesuwaniu mebli tarasowych. Z tego samego powodu nie przeznacza się ich do przygotowania konstrukcji tarasu (wykorzystuje się legary z innego drewna). Wadą jest też wysoka cena.

Drewno egzotyczne na tarasy

Wysokie koszty wykonania charakteryzują również realizację tarasu z egzotycznych odmian drewna. Jednak taki budulec ma wiele zalet, które przyczyniają się do jego sporej popularności. Zalicza się do nich wysoką odporność na ścieranie (wyrobów nie porysuje naniesiony na butach piasek), uszkodzenia mechaniczne, korozję biologiczną. Wysoka trwałość takich elementów wynika z zawartości w drewnie dużej ilości substancji oleistych (dlatego nie chłoną one wody, impregnacja nie jest konieczna). Najbardziej odporne i trwałe na taras są tek, bangkirai, tatajuba, ipe, badi, cumaru, modrzew syberyjski. Trudno nie wspomnieć o oryginalnym i odmiennym wyglądzie poszczególnych „egzotyków” - różnią się one między sobą układem słoi, kolorystyką, nie tylko właściwościami technicznymi.

Taras z drewna krajowego

Nie ma żadnej wątpliwości, że drewno rodzime, oferowane w wersji klasycznej, jest najtańsze. Najtańszy będzie taras wykonany z desek sosnowych, droższy i bardziej trwały - z desek modrzewiowych, dębowych, bądź wyciętych z robinii akacjowej. Do zastosowania na zewnątrz przeznacza się, oczywiście, elementy zaimpregnowane (najlepiej ciśnieniowo). Po ułożeniu, deski tarasowe należy nasączyć olejem, niektórzy użytkownicy wolą je pomalować zabarwioną bejcą (np. w kolorze harmonizującym z elewacją, dachem, małą architektura ogrodową). Zaleca się regularnie przeprowadzanie konserwacji drewnianego tarasu, co bywa uciążliwe.

Deski tarasowe gładkie czy ryflowane?

Dawniej stosowano na tarasach elementy bez podłużnych rowków. Obecnie popularne są wersje desek tarasowych z ryflowaniem. To dlatego, że taka obróbka zapobiega paczeniu się desek (może być jedno- lub dwustronna). Poza tym tak ukształtowana powierzchnia tarasu jest mniej śliska, np. po deszczu. Uwaga - jak łatwo się domyślić, w zagłębieniach zbiera się piasek, brud, wilgoć. Z tego powodu niektórzy użytkownicy wolą wersję gładką desek tarasowych. Inny to taki, że można je wielokrotnie odnowić przez zeszlifowanie, a następnie zaaplikowanie oleju, farby, bejcy (transparentnej bądź fabrycznie zabarwionej).

deski na taras
Do wykończenia tarasu dobrze sprawdzą się deski drewniane lub z kompozytu, dopasowane kolorystycznie do tych zastosowanych na elewacji, fot. JAF POLSKA

4. Kompozyt na taras na gruncie: zalety i wady

Główną zachętą do zastosowania desek kompozytowych na taras jest, niewątpliwie, uniknięcie konserwacji (impregnacji, malowania, olejowania, cyklinowania). Pielęgnacja tarasu z kompozytu polega tylko na umyciu go wodą z węża, myjki ciśnieniowej (na ogół dobrze spłukuje deski kompozytowe deszcz). Kompozyt to mieszanina PVC oraz wybranego naturalnego surowca. Profile WPC (Wood Plastic Composite) wytwarza się z PVC i trocin, zaś profile RMC (Resin Mineral Composite) z żywicy poliuretanowej, mieszanki mineralnej i włókien szklanych. Z obu odmian materiału wyrabia się deski tarasowe i panele w kształcie kwadratu, prostokąta. Elementy te są trwałe, odporne mechanicznie i biologicznie, ich obróbka jest łatwa. Poza tym łudząco naśladują drewno, chociaż są pozbawione jego wad.

deski na taras kompozyt
Taras kompozytowy jest trwały i łatwy w utrzymaniu czystości, to coraz częściej wybierana alternatywa zamiast drewna, fot. DECEUNINCK

Nic dziwnego, że budulec o takich właściwościach wypiera zwykłe deski tarasowe (drewniane). W odpowiedzi na rosnące zainteresowanie klientów, producenci wciąż urozmaicają jego kolorów i faktur tarasów kompozytowych. Warto wiedzieć, że w fabryce poddają wierzch niektórych modeli szczotkowaniu, dzięki czemu uzyskują się lekko chropowatą, antypoślizgową fakturę.

Wady tarasów kompozytowych

Do wad kompozytu zalicza się:

  • brak widocznych sęków (to wyjątkowa cecha drewna),
  • zbyt jednolity kolor (osiągany przez barwienie masy na etapie produkcji),
  • odcień desek kompozytowych na słońcu może wyblaknąć, po deszczu zaś mogą wystąpić na elementach zacieki,
  • nagrzewanie się tarasu kompozytowego.

Modele tarasowych desek kompozytowych o niskiej jakości dość szybko ulegają zarysowaniu, nie są odporne na wysoką temperaturę - zaleca się zatem wybrać te ze średniej albo wyższej półki jakościowej. Trwałość poszczególnych wersji jest zróżnicowana - okres gwarancji może wynosić od 10 do 25 lat. Nie do przecenienia jest fakt, że elementy przeznaczone na nawierzchnię tarasu (można wybrać te z profilem pełnym lub komorowym, szczotkowane, ryflowane lub gładkie) kupuje się wraz z zestawem akcesoriów do montażu (łatwe, szybkie roboty też są walorem tej technologii). Każdy zestaw zawiera legary, spinki, zaślepki, listwy wykończeniowe i maskujące, wkręty itp. Jest to zatem gotowy system tarasowy do szybkiego montażu, który przeprowadza się bez okaleczania desek i widocznych zamocowań.

Lilianna Jampolska
Lilianna Jampolska
Od ponad dwudziestu lat w przystępny sposób opisuje domy i ogrody Czytelników. Współpracowała z kilkoma znanymi poradnikami budowlanymi. Jest autorką tekstów i zdjęć. W wolnych chwilach z przyjemnością zajmuje się własnym ogrodem. Metodą permakulturową uprawia w nim zarówno rośliny ozdobne, jak i zioła, warzywa itp. Amatorsko interesuje się architekturą, ogrodnictwem, ornitologią, sportem, filmem. Uwielbia podróżować, poznawać nowych ludzi i miejsca. Jeżeli potrzebuje wypocząć, najchętniej wyjeżdża nad morze, poza sezonem wakacyjnym.
Komentarze

Najnowsze artykuły
Czytaj tak, jak lubisz
W wersji cyfrowej lub papierowej
Moduł czytaj tak jak lubisz