Jak zrobić zielony dach? Konstrukcja i zakładanie zielonych dachów ekstensywnych i intensywnych

Jeśli nie zastosuje się kompletnego systemu dachu zielonego, to tego typu rozwiązania są dość skomplikowane w projektowaniu i wykonaniu, a także dość drogie, ale zyskują coraz większą popularność i mają wiele zalet. Roślinami mogą porastać również dachy skośne, choć zdecydowanie częściej zielony dach jest płaski.

Czym jest dach zielony?

Zielony dach to płaski dach z trawnikiem albo ogródkiem z niską roślinnością. Sposób wykonania zielonego dachu zależy od tego, jaką roślinność planujemy na nim uprawiać. W przypadku dachu ekstensywnego sadzimy niskie byliny z krótkimi korzeniami lub trawy na stropodachu umieszcza się izolację przeciwwodną, styropian, geowłókninę i warstwę wegetacyjno-drenażową o grubości 8-10 cm, która stanowi podłoże dla roślinności. Jeżeli zdecydujemy się na uprawianie wyższej roślinności (dach intensywny), potrzebna będzie dodatkowa warstwa gleby o grubości minimum 20 cm.

Czy warto zbudować zielony dach?

Zbudowanie zielonego dachu może być korzystne z kilku powodów i jest kilka sytuacji, kiedy warto rozważyć jego budowę. Po pierwsze zielony dach może poprawić izolację termiczną budynku, co przekłada się na mniejsze zużycie energii do ogrzewania i chłodzenia. Taki płaski dach porośnięty roślinnością może stać się miejscem rekreacji, odpoczynku lub ogrodem, co zwiększa wartość nieruchomości i poprawia jakość życia. Ponadto zielony dach pomaga zatrzymać wodę deszczową, ograniczając obciążenie kanalizacji miejskiej i redukując ryzyko powodzi. A warstwa roślin na dachu działa jak izolacja, chroniąc pokrycie dachu przed szkodliwymi czynnikami atmosferycznymi, takimi jak promieniowanie UV i ekstremalne temperatury.

Zalety zielonych dachów 

• Dobra izolacyjność termiczna - zielony dach chroni przed nadmiernym nagrzewaniem się pomieszczeń latem (w pokoju pod zielonym dachem przeważnie nie ma potrzeby montowania klimatyzacji) i wychładzaniem zimą;
• Dobra izolacyjność akustyczna - obniża poziom hałasu w pomieszczeniach;
• Odporność na uszkodzenia mechaniczne i działanie wiatru;
• Większe bezpieczeństwo przeciwpożarowe;
• Zmniejszenie o 50% ilości wody odprowadzanej z dachu do kanalizacji;
• Poprawa mikroklimatu w bliskim otoczeniu oraz w pomieszczeniach pod dachem - rośliny, wydzielając wilgoć w postaci pary, obniżają temperaturę powietrza w upalne dni, filtrują powietrze i produkują tlen;
• Dodatkowa powierzchnia biologicznie czynna - bez nakładów na grunt;
• Dodatkowa powierzchnia zielona - rekreacyjna.

Rodzaje zielonych dachów - roślinność na dach ekstensywny i intensywny

• Dach zielony intensywny (rośliny wysokie) - byliny, krzewy, trawniki, a nawet niewielkie drzewa. Roślinność może pokrywać całą płaszczyznę dachu zróżnicowaną pod względem wysokości lub tworzoną punktowo; układ musi być starannie dobrany odnośnie odprowadzenia nadmiaru wody, gromadzenia jej i ochrony izolacji przeciwwodnej przed wrastaniem korzeni;
• Dach zielony intensywny (rośliny niskie) - byliny, krzewy, trawniki bez drzew; mają one mniejsze wymagania odnośnie pielęgnacji oraz regularnego zaopatrzenia w wodę i substancje odżywcze;
• Dach zielony ekstensywny - mchy, rozchodniki, rojniki, trawy (kostrzewy), czyli rośliny w zasadzie nie wymagające pielęgnacji i dodatkowego nawadniania.

Przekrój: układ warstw dachu zielonego z roślinnością ekstensywną.

Przekrój: układ warstw dachu zielonego z roślinnością intensywną.

Jak zrobić zielony dach?

Budowa zielonego dachu jest złożonym procesem, który wymaga pomocy specjalistów. Zawsze zalecane jest skonsultowanie się z architektem krajobrazu, inżynierem lub ekspertem w dziedzinie dachów zielonych przed rozpoczęciem prac. Poniżej przedstawiamy kilka ważnych aspektów, które trzeba wziąć pod uwagę przed zielonym dachu.

Ocena nośności dachu

To pierwszy krok. Trzeba się upewnić, że dach jest wystarczająco wytrzymały, aby unieść wagę warstw dachu zielonego, wody, roślin i ludzi. Obciążenie więźby może wynosić od kilkudziesięciu aż do 1000 kg na metr kwadratowy dachu.

Projekt zielonego dachu

Skonsultuj się z profesjonalistą w zakresie architektury krajobrazu lub inżynierem, aby stworzyć projekt dachu zielonego uwzględniający aspekty techniczne, takie jak drenaż, izolacja i wybór roślin.

Izolacja zielonego dachu i drenaż

Montaż odpowiedniej izolacji na dachu, aby zapobiec utracie energii, a także systemu drenażu, który odprowadza nadmiar wody.

Warstwy konstrukcyjne

Trzeba wykonać odpowiednie warstwy w zielonym dachu, takie jak membrana ochronna przed korzeniami, warstwa filtrująca, warstwa substratu i warstwa roślinna.

Wybór roślin na zielony dach

Ważny jest też dobór rośliny, które najlepiej będą rosnąć na danym rodzaju zielonego dachu. Trzeba je wybrać, biorąc pod uwagę warunki klimatyczne, ekspozycję słoneczną i dostępność wody.

Pielęgnacja zielonego dachu

Konieczna jest regularna pielęgnację roślin, nawadnianie, usuwanie chwastów oraz regularne kontrole w celu utrzymania zielonego dachu w dobrej kondycji.

Konstrukcja - warstwy zielonego dachu

• warstwa wegetacyjna - podłoża (substraty), w których sadzi się rośliny. Zawiera składniki mineralne oraz organiczne. Najczęściej stanowi ją mieszanina gliny i mułu. Niekiedy sypki substrat zastępuje się matami lub płytami z modyfikowanej pianki poliuretanowej lub higroskopijnej wełny mineralnej. Rośliny uprawiane ekstensywnie (niskie byliny z krótkimi korzeniami) albo trawa najlepiej rosną na podłożu grubości 8-10 cm. Taką warstwę nakłada się na żwirową warstwę filtracyjną, przykrytą geowłókniną.

  Innym rozwiązaniem jest utworzenie warstwy glebowo-filtracyjnej przez zmieszanie ziemi uprawnej z keramzytem. Uprawianie wyższych roślin wymaga przygotowania osobnej warstwy gleby grubości powyżej 20 cm na filtrze ze żwiru;

• filtracyjna - głównie geotekstylia w postaci włóknin, które układa się między warstwą drenującą a wegetacyjną lub są częścią składową mat drenujących;

• warstwa drenująca - na ogół ze żwiru kopalnianego albo rzecznego, różnego rodzaju grysów albo mat i płyt drenujących z tworzyw sztucznych;

• pokrycie zielonego dachu odporne na przerastanie korzeni roślin - bitumiczne z wkładką z folii miedzianej lub specjalnym środkiem chemicznym (dodawanym do wierzchniej warstwy bitumu) lub z membraną (folią) z tworzyw sztucznych (HDPE lub PPV);

• izolacja termiczna na zielonym dachu - z płyt ze styropianu ekstrudowanego bądź płyty poliuretanowych;

• izolacja przeciwwilgociowa - folia albo papa, ułożone na sklejane zakłady.