Z czego zrobić cokół wokół domu? Tynk mozaikowy dobrze chroni dolną część elewacji

Z czego zrobić cokół wokół domu? Tynk mozaikowy dobrze chroni dolną część elewacji
Szczególnie narażony na zniszczenia jest cokół budynku, który ma kontakt z wodą rozbryzgującą się od podłoża oraz z zabrudzeniami, fot. Adobe Stock

Cokół budynku jest bardzo narażony na zabrudzenia, zawilgocenia i nawet uszkodzenia mechaniczne. Dlatego cokół musi być wykończony trwałym materiałem, odpornym na warunki atmosferyczne, a także pasować do elewacji domu.

Niezależnie od tego, czy elewacja wykończona jest tynkiem, drewnem czy okładziną, strefa cokołowa jest najbardziej narażona na uszkodzenia. Działa na nią bryzgająca woda, sól przenoszona z chodników, błoto, uderzenia kamieni spod kół lub odśnieżarki. Właśnie dlatego cokół warto traktować jako osobny element elewacji, do którego wykończenia powinno się wybrać materiały o wysokiej odporności mechanicznej i niewielkiej nasiąkliwości, a także poprawnie wykonać hydroizolację oraz szczelne połączenie z opaską wokół domu.

Co to jest cokół?

Cokół budynku to dolny pas ściany, który jest szczególnie narażony na uszkodzenia mechaniczne, zabrudzenie i zawilgocenie. Można także traktować go jako element konstrukcyjny, wchodzący w skład ściany zewnętrznej. Ma najczęściej wysokość od 30 do 100 cm. Cokół nie powinien być zbyt nisko, bo przy intensywnych opadach deszczu woda odbijając się od opaski wokół domu będzie moczyła ściany. 

W domach niepodpiwniczonych cokół sięga najczęściej do poziomu podłogi parteru, a w podpiwniczonych - do wysokości stropu nad piwnicą. W praktyce, dolną krawędź cokołu ustalamy na wysokości przynajmniej ok. 10 cm powyżej poziomu terenu, co pozwoli na utworzenie nieznacznej skarpy ze spadkiem od ściany domu. Ułatwi to spływ wody opadowej i zapobiegnie zawilgoceniu ścian.

cokół klinkier
Odpowiednie zabezpieczenie cokołu sprawi, że elewacja dłużej zachowa estetykę, bo większość zabrudzeń i uszkodzeń zaczyna się właśnie przy gruncie i stopniowo przesuwa wyżej, fot. Adobe Stock

Z czego zrobić cokół wokół domu?

Odpowiednie zabezpieczenie cokołu sprawi, że elewacja dłużej zachowa estetykę, bo większość zabrudzeń i uszkodzeń zaczyna się właśnie przy gruncie i stopniowo przesuwa wyżej.

Do wykończenia cokołowej części ścian zewnętrznych można zastosować:

  • tynk mozaikowy - zawiera drobne kruszywo średnicy od 0,5 do 3 mm i po ułożeniu przypomina tynk płukany.
  • płytki klinkierowe lub silikatowe - które imitują mur z cegieł klinkierowych bądź silikatowych; te drugie trzeba zabezpieczyć środkiem hydrofobizującym.
  • płytki i płyty kamienne - zazwyczaj wapienie i piaskowce, choć zdarzają się cokoły z granitu i marmuru.
  • sztuczny kamień - czyli płytki z betonu z dodatkami uszlachetniającymi i wypełniaczami, dzięki którym są mrozoodporne i mają wygląd kamienia naturalnego. Okładzina ze sztucznego kamienia wymaga spoinowania, można zabezpieczyć ją też środkiem hydrofobizującym.
  • płytki żywiczne - imitujące cegłę klinkierową lub piaskowiec. Są cienkie, zaledwie 3-milimetrowe i elastyczne (tzw. klinkier elastyczny), dlatego można nimi pokrywać nawet powierzchnie łukowe i zaginać je na narożnikach ściany. Nie wymagają zabezpieczania środkiem hydrofobizującym.
cokół beton
Cokół można wykonać również z betonu architektonicznego, fot. LEXUM

Okładziny na cokole z płytek ceramicznych, klinkierowych, betonowych mocuje się metodą klejenia bezpośrednio do muru lub na ociepleniu. Prace te wykonuje się najczęściej po wykończeniu wyższych partii domu, co zapobiega zachlapaniu gotowej okładziny cokołowej podczas tynkowania. Powinny to być płytki o gwarantowanej mrozoodporności i nasiąkliwości poniżej 3%. Grube elementy cokołowe wymagają zawsze oparcia na ścianie fundamentowej i często muruje się je równocześnie z warstwą nośną. Mogą one też przenosić obciążenia od wyższych części elewacji, a także być oparciem np. dla jednowarstwowej ściany nośnej. Cokoły murowane na gotowo wymagają osłonięcia ich powierzchni folią chroniącą przed zabrudzeniem podczas prowadzenia dalszych prac.

Tynk mozaikowy zewnętrzny - dobra ochrona cokołu

Tynk mozaikowy to gotowa masa z żywicy akrylowej i naturalnego lub barwionego kruszywa. Oferowany jest w bogatej gamie kolorystycznej oraz ma różną grubość ziaren. Najbardziej popularna na cokoły jest grubość od 1,2 do 2 mm. Trzeba pamiętać, że te najcieńsze tynki o ziarnach wielkości 0,5 mm mogą się w ogóle nie nadawać do stosowania na zewnątrz, dlatego przed zakupem trzeba sprawdzić czy dany produkt może być użyty na zewnętrzne cokoły budynków.

jaki kolor tynku na cokół
Cokół często wykańcza się bardziej odpornym materiałem niż samą elewację, np. tynkiem mozaikowym, fot. KNAUF

Tynk mozaikowy polecany jest do wykończenia cokołu domu, ponieważ jest:

  • odporny na warunki atmosferyczne, zwłaszcza wilgoć,
  • trwały i odporny na uszkodzenia mechaniczne,
  • dostępny w wielu kolorach, co umożliwia łatwe dopasowanie wykończenia cokołu z resztą elewacji domu.

Jaka jest wydajność tynku mozaikowego na 1 m2?

Tynk mozaikowy sprzedawany jest w wiadrach po 15 kg, w postaci masy gotowej do użycia. Średnie zużycie tynku mozaikowego na metr kwadratowy dobrze przygotowanego podłoża zależy od jego granulacji i wynosi około:

  • 2-3 kg tynku przy grubości ziaren od 05 do 1 mm na 1 m2,
  • 3-4 kg tynku przy grubości ziaren od 1 do 1,5 mm na 1 m2,
  • 4-5,5 kg tynku przy grubości ziaren od 1,5 do 2 mm na 1 m2,
  • 5-7 kg tynku przy grubości ziaren od 2 do 3 mm na 1m2.

Jak kłaść tynk mozaikowy?

Podstawową zaletą tynku mozaikowego jest jego trwałość i odporność na uszkodzenia, aby jednak osiągnąć takie właściwości, musi być on starannie ułożony. Zaczynamy od przygotowania ścian. Podłoże przed nałożeniem tynku trzeba wyrównać, ściana musi być też sucha i czysta. Nie może być na jej powierzchni nalotów, wykwitów, tłustych plam, czy nierówności w postaci grudek. Cokół przed nakładaniem tynku powinno się zagruntować - należy użyć preparatu głęboko penetrującego. Na tak przygotowane podłoże nakładamy tynk mozaikowy. Gotową masę trzeba wymieszać, np. używając do tego wiertarki z mieszadłem. Tynk mozaikowy nakłada się na ścianę pasami szerokości nie większej niż 1 m, można to robić ręcznie używając pacy ze stali nierdzewnej lub metodą natryskową, i wygładza tak, żeby nie było prześwitów pomiędzy ziarnami. Nakładamy tynk zawsze w jednym kierunku, po to by wyglądał jednolicie. Nie należy robić przestojów podczas pracy i unikać sytuacji, w których nowo nałożona zaprawa będzie się styka z już wyschniętą - ponieważ wtedy miejsce ich połączenia może być widoczne. Warto wiedzieć, że tynku mozaikowego nie należy nakładać na tynki wapienne, ciepłochronne oraz podłoża z tworzyw sztucznych. Nie wymaga zabezpieczania środkiem hydrofobizującym.

Ile schnie tynk mozaikowy?

Czas schnięcia tynku mozaikowego zależy od temperatury powietrza, wilgotności, grubości nałożonej warstwy oraz rodzaju podłoża. Przy sprzyjających warunkach, czyli temperaturze około 20°C i umiarkowanej wilgotności, warstwa tynku zwykle wysycha wstępnie w ciągu 12-24 godzin, jednak pełne utwardzenie może zająć nawet kilka dni. W tym czasie świeżo wykończoną powierzchnię trzeba chronić przed deszczem, silnym nasłonecznieniem i zbyt szybkim przesychaniem, bo może to pogorszyć wygląd i trwałość wyprawy. Dlatego przed rozpoczęciem prac zawsze warto sprawdzić zalecenia producenta podane na opakowaniu.

Redakcja Budujemy Dom
Redakcja Budujemy Dom
Od 1998 roku Redakcja "Budujemy Dom" tworzy społeczność pasjonatów budownictwa, którzy z chęcią dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem. Nasz zespół to wykwalifikowani redaktorzy, architekci, inżynierowie i specjaliści z różnych dziedzin budownictwa, którzy stale poszerzają swoją wiedzę i śledzą najnowsze trendy.
Komentarze

Najnowsze artykuły
Czytaj tak, jak lubisz
W wersji cyfrowej lub papierowej
Moduł czytaj tak jak lubisz