Jak rozpoznać materiał izolacyjny dobrej jakości?

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 29-37 minut
Jak rozpoznać materiał izolacyjny dobrej jakości?

Współczesny dom ma być energooszczędny, co w naszym klimacie oznacza konieczność zatrzymania w jego wnętrzu wytworzonego ciepła. Umożliwiają to materiały ociepleniowe - styropian, wełna skalna i szklana, piany i płyty poliuretanowe, keramzyt. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu na budowach domów jednorodzinnych w zasadzie się nie pojawiały (te najpopularniejsze weszły do powszechnego użycia w drugiej połowie XX w.), dziś są absolutnie kluczowym materiałem budowlanym. Równie ważnym jak pustaki na ściany, czy pokrycie dachowe. I równie kosztownym.

Dlaczego materiały ociepleniowe są na współczesnej budowie niezbędne? Ponieważ izolacja termiczna przegród zmniejsza straty ciepła, a co za tym idzie wydatki na ogrzewanie oraz emisję zanieczyszczeń.

Zgodnie z prawem budowlanym (Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) współczynnik przenikania ciepła U w odniesieniu do ścian zewnętrznych nie może w nowym domu przekraczać 0,20 W/(m2·K). Dwa lata temu było to 0,23, w starszych budynkach jest on zwykle kilkakrotnie wyższy. Dopuszczalny poziom współczynnika przenikania ciepła U dla dachów i stropodachów wynosi dziś 0,15 W/(m2·K), dla podłóg na gruncie 0,3.

Ocieplanie domu jednorodzinnego
Ocieplenie to mniejsze straty ciepła, a zatem niższe rachunki za ogrzewanie. (fot. Paroc)

Co do czego?

Przegrody zewnętrzne ociepla się przeważnie styropianem (ściany, podłogi, dachy płaskie) bądź wełną mineralną (ściany, dachy). Tam, gdzie styropian (polistyren ekspandowany EPS) może mieć kontakt z wodą, np. przy fundamentach, lepiej zastosować jego odmianę hydrofobową (o obniżonej nasiąkliwości) albo styrodur, czyli polistyren ekstrudowany XPS. Do izolacji poddaszy i dachów poza wełną stosowana jest piana poliuretanowa - nanoszona natryskowo (PUR) albo w postaci gotowych płyt (PUR i PIR). Pianki odpowiednich odmian można stosować także do ocieplenia innych części budynku (podłogi, ściany, nawet fundamenty), ale jak na razie to rzadkość w domach jednorodzinnych.

Podstawowe materiały ociepleniowe, tj. styropian i wełna mineralna, wykazują podobne właściwości izolacyjne, jednak poza tym istotnie się różnią - nasiąkliwością, elastycznością, izolacyjnością akustyczną, wytrzymałością na obciążenia i odpornością na chemikalia.

Dwa najpopularniejsze materiały ociepleniowe: styropian, tu w wersji grafitowej, czyli cieplejszy (a fot. Styropmin) i wełna mineralna, tu układana na elewacji (b fot. Ursa).

Co opisuje współczynnik przewodności cieplnej λ?

Podstawowym parametrem określającym termoizolacyjność materiałów budowlanych i izolacyjnych jest współczynnik przewodności cieplnej λ (lambda). Jego jednostką jest W/(m·K). Współczynnik informuje, jak intensywnie ciepło przepływa przez materiał w wyniku różnicy temperatury. Im jest niższy, tym materiał słabiej przewodzi ciepło, czyli lepiej izoluje termicznie.

Wartość współczynnika przewodności cieplnej λ jest charakterystyczna dla danego materiału i nie ma związku z jego grubością. Dla przykładu, współczynnik przewodzenia ciepła pełnej cegły wynosi 0,7, zaś grafitowego styropianu 0,031-0,033.

Co to jest współczynnik przenikania ciepła U?

Współczynnik przenikania ciepła U informuje o izolacyjności cieplnej przegrody (ściany, podłogi, dachu) o określonej budowie i grubości. Jego jednostką jest W/(m2·K). Tu też im niższa wartość parametru, tym lepsze właściwości izolacyjne przegrody. Przy czym dwie ściany zbudowane z tego samego materiału, o identycznym współczynniku λ, mają inny współczynnik U, jeśli różnią się grubością. W odniesieniu do przegrody jednorodnej zależność między U i λ kształtuje się następująco: U = λ/d, gdzie d to grubość przegrody.

λ informuje zatem, jaką ochronę cieplną zapewnia dany materiał, a współczynnik U jaka jest izolacyjność konkretnej przegrody, np. ściany z betonu komórkowego o grubości 24 cm, ocieplonej 15 cm styropianu.

Jaki materiał ociepleniowy jest najpopularniejszy?

Styropian. Ociepla się nim wszystkie przegrody - podłogi, ściany, dachy, fundamenty (choć prawie do każdej zalecana jest jego inna odmiana). Styropian ma bardzo dobre właściwości termoizolacyjne, jego współczynnik przewodności cieplnej λ wynosi 0,031-0,045 W/(m·K). Jest lekki (zatem łatwy w transporcie i użyciu), sztywny, wytrzymały na ściskanie, obojętny dla skóry i błon śluzowych. To materiał samogasnący, który słabo izoluje akustycznie. Odporny na wilgoć, lecz nie na działanie niektórych rozpuszczalników, dlatego nie wolno stosować go razem z lepikami, farbami rozpuszczalnikowymi i niektórymi klejami. Cechuje go niska paroprzepuszczalność, co ma znaczenie przy ocieplaniu wilgotnych ścian - obłożenie ich styropianem utrudni wysychanie.

EPS czy XPS?

Styropian powstaje w wyniku spienienia granulek polistyrenu. Polistyren stanowi ok. 2% jego składu, reszta to powietrze. Występuje w dwóch podstawowych rodzajach, jako polistyren ekspandowany i polistyren ekstrudowany.

Przeczytaj
Może cię zainteresować
Dowiedz się więcej
+ Pokaż więcej

Polistyren ekspandowany EPS na etapie produkcji jest formowany w bloki, które następnie są cięte na płyty o różnej grubości. Jego powierzchnia jest porowata, co zwiększa podatność na nasiąkanie wodą. Trzeba jednak zauważyć, że w porównaniu z wełną mineralną, styropian i tak dobrze wypada na tym polu. Na rynku jest też jego odmiana o obniżonej nasiąkliwości (płyty mają zwykle niebieski kolor), przeznaczona do ocieplania fundamentów. Jeżeli szukamy styropianu do ocieplenia podłogi lub płaskiego dachu, powinniśmy zwrócić uwagę na wytrzymałość na ściskanie. Parametr oznaczany jako CS(10) informuje, jak duży nacisk jest potrzebny, żeby sprasować płytę o 10% jej grubości. Do izolowania podłóg przeznaczone są płyty, dla których wielkość tego wskaźnika wynosi przynajmniej 80 - oznaczane CS(10)80.

Styropian przeznaczony do ocieplania ścian fundamentowych
Styropiany o obniżonej nasiąkliwości, przeznaczone do ocieplania ścian fundamentowych, są barwione, przeważnie na niebiesko. (fot. J. Werner)

Polistyren ekstrudowany XPS powstaje w innym procesie technologicznym. Granulki są spieniane w specjalnych formach, o wymiarach odpowiadających określonej grubości płyt, a następnie taśmowo przecinane. Takie płyty mają wyraźnie mniejszą nasiąkliwość, także większą wytrzymałość i lepszą izolacyjność. Co wpływa na cenę materiału.

Biały czy grafitowy?

To pytanie rozpala inwestorów. Styropian grafitowy (równie dobrze może być szary albo czarny) pojawił się na rynku kilka lat temu. Od białego jest droższy, ale też lepiej izoluje. Odmiana biała ma zwykle λ na poziomie 0,040-0,045 W/(m·K), szara - 0,031-0,033. To spora różnica, która przekłada się na grubość ocieplenia. Nieco upraszczając można powiedzieć, że zamiast 20 cm białego styropianu wystarczy zastosować 15 cm szarego.

Ten drugi jest jednak bardziej wymagający w montażu. Ze względu na ciemny kolor, mocno nagrzewa się pod wpływem słońca. Co skutkuje naprężeniami i odkształceniami, a w rezultacie odspajaniem się świeżo przyklejonych płyt. Żeby uniknąć tego problemu nasłonecznioną elewację osłania się siatką, można też użyć płyt, w których ciemny rdzeń pokrywa cienka warstwa białego styropianu.

Przyklejanie styropiany grafitowego
Styropian grafitowy jest droższy od białego, ale ma lepsze parametry termiczne, zatem izolacja może być cieńsza. (fot. Austrotherm)

Skalna czy szklana?

Wełnę skalną (bazaltową) wytwarza się z bazaltu, gabro, dolomitu lub kruszywa wapiennego. Także z pochodzących z recyklingu brykietów mineralnych. Materiał jest topiony w wysokiej temperaturze (1400°C), co wywołuje proces rozwłókniania. Do włókien, jako lepiszcze, dodaje się specjalne żywice i formuje z nich gotowe produkty - płyty, maty itd. Te poddaje się procesowi hydrofobizacji, dzięki czemu słabiej chłoną wodę.

Wełna szklana powstaje w podobny sposób, ale wytwarza się ją z piasku kwarcowego i stłuczki szklanej z recyklingu, czasami z dodatkiem materiału skalnego. Oba rodzaje mają prawie identyczną paroprzepuszczalność i nasiąkliwość. Wełna szklana może mieć nieco lepszą izolacyjność cieplną - jej współczynnik przewodzenia ciepła λ wynosi nawet 0,030 W/(m·K), wełny skalnej 0,034. Ta ostatnia ma większą gęstość, jest też odporniejsza na ściskanie. Szklana jest z kolei lżejsza i bardziej sprężysta (do transportu można ją ścisnąć tak, że zajmuje trzy razy mniej miejsca, niż skalna).

Jakim materiałem najchętniej ocieplamy poddasza?

Do ocieplania dachów skośnych najczęściej stosuje się produkty z wełny mineralnej skalnej lub szklanej. To materiał, który wyjątkowo dobrze nadaje się do tego celu. Wełna jest niepalna i dość lekka (choć cięższa od styropianu). Ma dobrą izolacyjność cieplną i zdolność do przepuszczania pary wodnej. Skutecznie izoluje akustycznie, jest elastyczna i sprężysta, dzięki czemu szczelnie wypełnia przestrzenie, w których jest układana. Jest odporna na chemikalia i wysoką temperaturę. Niestety, także nasiąkliwa. Zamoczona traci właściwości izolacyjne, dlatego należy zabezpieczyć ją przed wilgocią.

Do ocieplania ścian stosuje się płyty z wełny mineralnej półtwarde i twarde, na poddaszach lepiej wykorzystać płyty miękkie albo rolowane maty. Współczynnik przewodzenia ciepła λ wełny i styropianu jest podobny i wynosi między 0,030 a 0,045 W/(m·K). Na poddaszu sztywny styropian trudno jednak dopasować do ocieplanej powierzchni.

Ocieplanie poddasza wełną mineralną
Wełna mineralna to najpopularniejszy materiał do ocieplania poddaszy. (fot. Isover)

Co to jest izolacja refleksyjna?

Izolacja refleksyjna działa inaczej niż pozostałe. Nie spowalnia ucieczki energii, a jak lustro odbija promieniowanie cieplne. Nie musi być zatem gruba, i - w przeciwieństwie do pozostałych - jest bardzo cienka. Do ocieplenia poddasza, jeśli nie chcemy tracić wysokości pomieszczenia, zamiast 15 cm innego materiału wystarczy 1 cm izolacji refleksyjnej, która niestety swoje kosztuje.

Izolacja refleksyjna
Izolacja refleksyjna (fot. Aluthermo)

Ocieplenie poddasza - na co zwrócić uwagę?

Zgodnie z przepisami, współczynnik przenikania ciepła U dachu nie może być wyższy niż 0,15 W/(m2·K). Żeby to osiągnąć, termoizolacja z wełny powinna mieć przynajmniej 25 cm grubości. Tyle nie mieści się między krokwiami, dlatego układa się ją w dwóch warstwach - pierwszą pomiędzy nimi, drugą – prostopadle poniżej. Dolna warstwa pozwala nie tylko zwiększyć grubość ocieplenia, ale również zniwelować wpływ krokwi jako mostków termicznych.

Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!

Istotnie jest zachowanie ciągłości izolacji. Ocieplenie układa się tak, żeby nie było w nim przerw, np. na wysokości murłaty. W zależności od wysokości poddasza, wełnę układa się albo na całych połaciach dachu, albo na ich fragmencie i podsufitce opartej na jętkach. Zawsze jednak izolacja musi być ciągła.

Jeśli ścianka kolankowa jest niska, często stawia się ślepe ścianki działowe (przedścianki), aby skos zaczynał się przynajmniej metr nad podłogą. Takie ścianki z płyt gipsowo-kartonowych na stelażu również trzeba docieplić.

Wełna układana pod połacią łączy się z ociepleniem przedścianki
Ocieplenie musi być ciągłe. Wełna układana pod połacią łączy się z ociepleniem przedścianki. (fot. Rockwool)

A może piana PUR?

Ocieplanie poddasza nanoszoną natryskowo pianą poliuretanową PUR to rozwiązanie stosowane w Polsce od kilku, a na Zachodzie od kilkudziesięciu lat. Pianę cechuje świetna przyczepność do różnych materiałów budowlanych - drewna, betonu, metalu, płyt g-k.

Wytwarza się ją na budowie i aplikuje za pomocą agregatu. Nie zrobimy tego samodzielnie - trzeba zatrudnić fachowców, dysponujących sprzętem do natrysku, do prac zakłada się strój ochronny, kask, maskę. Robota idzie szybko - na zaizolowanie całego poddasza wystarczy kilka do kilkunastu godzin, przy układaniu wełny czas pracy liczy się podobnie, ale w dniach. Żeby spełnić wymagania WT 2021, warstwa izolacji powinna mieć jakieś 25 cm grubości.

Pianka nie obciąża istotnie konstrukcji dachu. Jest rozprężna, więc wciska się we wszelkie zakamarki i dokładnie wypełnia przestrzeń, w której jest układana. To izolacja bezspoinowa - jej prawidłowe naniesienie eliminuje ryzyko powstania mostków cieplnych. Jest też odporna na działanie pleśni, ale w porównaniu z wełną mineralną ma gorsze właściwości ogniochronne.

Ocieplanie poddasza pianą PUR
Do ocieplenia poddasza pianą PUR trzeba zatrudnić profesjonalną ekipę. (fot. PCC Prodex)

Otwarto- czy zamkniętokomórkowa?

Piana PUR układana natryskowo występuje w dwóch rodzajach, jako otwarto- i zamkniętokomórkowa. Na poddaszach stosuje się zwykle tę pierwszą. Ma dobrą izolacyjność termiczną (λ 0,036-0,040 W/(m·K)), jest bardzo lekka (do 10 kg/m3) i paroprzepuszczalna. Od strony wnętrza budynku zaleca się ułożenie na niej paroizolacji.

Zamkniętokomórkowa jest cięższa i lepiej izoluje termicznie (λ nawet 0,023). Nie jest paroprzepuszczalna, lecz cechuje ją wysoka odporność na wodę. Po wyschnięciu jest sztywna, zatem bardziej narażona na konsekwencje rozmaitych naprężeń. Odporność na wodę sprawia, że można ją stosować na zewnątrz, do izolowania fundamentów czy płaskich dachów.

Co to jest izolacja nakrokwiowa?

W ofercie rynkowej, obok płyt z piany poliuretanowej PUR, znajdziemy takie z piany PIR (poliizocyjanuratowej). Ich λ jest niska - od 0,022 do 0,026 W/(m·K), co oznacza, że izolacja może być stosunkowo cienka. Płyty są lekkie, wodoodporne, wytrzymałe mechanicznie, nierozprzestrzeniające ognia, łatwe w montażu. Na skośnym dachu taką izolację układa się jako nakrokwiową, tj. nie między krokwiami, lecz na nich.

Płyty z pianki PIR mocowane nakrokwiowo
Płyty z pianki PIR mocowane nakrokwiowo. (fot. Balex Metal)

Co to jest keramzyt i gdzie się go stosuje?

Keramzyt to lekkie kruszywo budowlane, wypalane z gliny. Niepalne, odporne na wodę, działanie pleśni i gryzoni. Ten zasypowy materiał sprawdza się przy izolacji podłóg. Izoluje gorzej niż styropian, więc trzeba układać go mniej więcej dwa razy grubiej. W przypadku podłóg na gruncie przy keramzycie można jednak zrezygnować z chudziaka (podkładu z betonu) i piaskowej podsypki. Ten materiał zastąpi trzy warstwy podłogi: podsypkę, podkład i ocieplenie! W tym wariancie układa się go warstwą o grubości 25-50 cm.

Ocieplenie podłogi na gruncie z keramzytu
Ocieplenie podłogi na gruncie z keramzytu. Ten materiał układa się grubszą warstwą. (fot. Saint-Gobain)

Redaktor: Janusz Werner
fot. otwierająca: Styropmin

Zdaniem naszych Czytelników

time image

Gość Flaszka

02 Cze 2022, 11:58

Oczywiście autorem nie wspomniał o izolacji w postaci nadmuchu granulatu celulozy, no bo po co   Piszecie o ocieplaniu, a co latem? Jest jakiś dobry materiał który ozimnia pomieszczenia?

time image

03 Wrz 2015, 09:03

to jaka jest alternatywa dla wełny?Oczywiście jako ocieplenie drewnianego stropu lub poddasza

time image

Gość Euzebiusz

03 Wrz 2015, 06:47

Nie wszyscy wykonawcy potrafią fachowo położyć pianę, a przez to już samemu się bardziej opłaca wełną docieplać.

time image

Gość Piotr

03 Wrz 2015, 06:42

A co z metodą natryskową poliuretanu

time image

Gość Zenon

03 Wrz 2015, 05:55

Wełna to przestarzała technologia. Wełna to brak ciągłości izolacji, liczne mostki termiczne, strata przestrzeni poddasza (bo trzeba dać grubo i "na krzyż"), to mikro igiełki w płucach i na skórze. Wełna pije wilgoć i z trudem ją oddaje. Przestańcie wreszcie promować to gówno!

time image

26 Lut 2014, 08:05

Dzięki

time image

25 Lut 2014, 19:48

Cytat Mali producenci też muszą oznaczać styropian? Każdy styropian produkowany w Polsce (i Unii Europejskiej), zarówno przez duże firmy jak i malutkie przedsiębiorstwa produkcyjne, musi być oznakowany zgodnie z normą zharmonizowaną ...

time image

24 Lut 2014, 19:24

Cytat Tak. Dzięki inicjatywie Polskiego Stowarzyszenia Producentów Styropianu jest to teraz możliwe. Wystarczy zważyć paczkę styropianu zwykłą wagą i porównać wyniki. Wartości, które należy porównać dostępne są w tabelach publikowanych ...

time image

21 Lut 2013, 10:35

Cytat Ponawiam pytanie, czy można jakoś wizualno-namacalnie zbadać jakość takiego styropianu? Tak. Dzięki inicjatywie Polskiego Stowarzyszenia Producentów Styropianu jest to teraz możliwe. Wystarczy zważyć paczkę styropianu ...

time image

Gość Rebe

07 Lut 2013, 10:28

Stropian wreszcie jest oznakowywany z podaniem ciężaru 1 m3.Skończy się nabieranie ludzi i opowiadanie bajek że im lżejszy tym bardziej izolacyjny. Nie radzę stosować innego niż o ciężarze 20 kg/m3, bo tak naprawde od tej wagi zaczyna sie dobra izolacyjność. Jak sprzedawca czy ...

time image

Gość Novy

27 Lis 2012, 08:18

Mając duże doświadczenie z materiałami termoizolacyjnymi, np. pracując przy wykańczaniu elewacji, można niektóre parametry w przybliżeniu rozpoznać. Przynajmniej w zakresie, prowokującym do bardziej wnikliwego sprawdzenia produktu. Na mojej budowie miałem taki przypadek, gdzie ...

time image

07 Wrz 2012, 10:09

Ponawiam pytanie, czy można jakoś wizualno-namacalnie zbadać jakość takiego styropianu?

time image

25 Lip 2012, 20:54

W termoorganice oszukują, niektóre płyty mają dużo więcej ciepłych kropek niż inne

time image

Gość mhtyl

25 Lip 2012, 12:47

Cytat Paremetry tak są ważne, ale najważniejszy dla każdego izolatora to lambda, czyli współczynnik przenikania ciepła.To dotyczy wełny ( rockwolla) i styropianu ( termoorganiki). A co tylko produkty rockwolla i termoorganiki ...

time image

25 Lip 2012, 12:12

Cytat Paremetry tak są ważne, ale najważniejszy dla każdego izolatora to lambda, czyli współczynnik przenikania ciepła.To dotyczy wełny ( rockwolla) i styropianu ( termoorganiki).Reszta parametrów jest drugorzędna, w niektórych przypdkach ...

time image

Gość malik

25 Lip 2012, 09:42

Paremetry tak są ważne, ale najważniejszy dla każdego izolatora to lambda, czyli współczynnik przenikania ciepła. To dotyczy wełny ( rockwolla) i styropianu ( termoorganiki). Reszta parametrów jest drugorzędna, w niektórych przypdkach staje się ważna np jeśli chodzi o styropian ...

time image

13 Lip 2012, 07:14

Istotne w tym przypadku są również parametry które deklaruje producent. Informacje na temat deklarowanych parametrów znaleźć można w kodzie wyrobu, którym musi być oznakowany każdy produkt.Ponizej wyjaśnienia oznaczeń:Kod oznaczenia produktuKod oznacznia wyrobu informuje, które ...

time image

Gość majster

12 Lip 2012, 09:50

bardzo ciekawy artykuł, ze swojej strony dodałbym że warto wybierać materiały renomowanych firm, które dostały rekomendacje lub inne certyfikaty znanych cenionych instytutów np Instytutu Techniki Budowlanej, sensownie decydować się na liderów branży w wełnie to Rockwool a w styropianie ...

Wiecej na Forum BudujemyDom.pl
Pokaż wszystkie komentarze

Dodaj komentarz

time image
time image
Zobacz inne artykuły
Ocieplenie domu styropianem
Ocieplenie domu styropianem
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!