Dlaczego warto wybrać gres szkliwiony?

Czym jest gres szkliwiony?

Gres szkliwiony to płytka o spieczonym, bardzo szczelnym czerepie, pokryta warstwą szkliwa. Warto rozdzielić te dwa elementy, bo często są mylone. Czerep powstaje z masy złożonej z glin kaolinowych, skaleni, piasku kwarcowego i dodatków modyfikujących. Masę prasuje się na sucho pod ciśnieniem rzędu kilkuset barów, a następnie wypala w temperaturze przekraczającej 1200°C. W tej temperaturze skalenie topią się i wypełniają przestrzenie między ziarnami, dzięki czemu materiał zyskuje strukturę zbliżoną do porcelany.

Szkliwo jest natomiast osobną warstwą – mieszaniną frytu szklistego, pigmentów i dodatków matujących, nanoszoną na surowy czerep przed wypałem. Podczas wypalania zespala się ono trwale z podłożem, tworząc jednolitą powierzchnię. Wzór nadaje się dziś najczęściej drukiem cyfrowym o wysokiej rozdzielczości, co pozwala odwzorować słoje drewna, żyłkowanie marmuru czy fakturę betonu z dokładnością trudną do odróżnienia od oryginału z odległości kilku kroków.

Częstym nieporozumieniem jest utożsamianie szkliwienia z polerowaniem. To dwa niezależne procesy: szkliwienie polega na naniesieniu powłoki, polerowanie na mechanicznym wygładzeniu powierzchni. Gres szkliwiony dostępny jest zarówno w wersji matowej, jak i satynowej, półpolerowanej czy strukturalnej, a błyszczący jest tylko jednym z wielu wariantów.

W klasyfikacji według normy PN-EN 14411 gres szkliwiony oznacza się symbolem BIa GL. Litera B wskazuje na formowanie przez prasowanie, Ia na najniższą grupę nasiąkliwości, a skrót GL (glazed) na obecność szkliwa. Gres nieszkliwiony nosi oznaczenie UGL.

Gres szkliwiony, nieszkliwiony i barwiony w masie

Wybór między tymi trzema rodzajami sprowadza się do kompromisu między wyglądem a odpornością na ścieranie. Szkliwo daje wzór, ale jest warstwą o ograniczonej grubości. Gres barwiony w masie ma pigment rozprowadzony w całej objętości czerepu, więc starcie powierzchni nie odsłania innego koloru – kosztem znacznie uboższej palety wzorów.

W typowym domu jednorodzinnym gres szkliwiony pokrywa większość powierzchni, a nieszkliwiony trafia tam, gdzie liczy się wyłącznie trwałość – do garażu, kotłowni czy pomieszczenia gospodarczego.

Parametry, które decydują o wyborze

Na opakowaniu każdej płytki producent umieszcza zestaw piktogramów i symboli. Cztery z nich mają realne znaczenie przy podejmowaniu decyzji.

Nasiąkliwość

Gres porcelanowy z definicji ma nasiąkliwość nieprzekraczającą 0,5%, badaną według PN-EN ISO 10545-3. To parametr czerepu, nie szkliwa, i to on decyduje o zachowaniu płytki w kontakcie z wodą oraz o odporności na mróz. Dla porównania, zwykła płytka ceramiczna ścienna wchłania nawet kilkanaście procent wody.

Klasa ścieralności PEI

Skala PEI (PN-EN ISO 10545-7) opisuje odporność szkliwa na ścieranie powierzchniowe i dotyczy wyłącznie płytek szkliwionych. Im wyższa klasa, tym dłużej powierzchnia zachowa pierwotny wygląd przy intensywnym użytkowaniu.

Do domu jednorodzinnego rozsądnym minimum jest PEI III, a w strefie wejściowej i na ciągach komunikacyjnych – PEI IV.

Antypoślizgowość

Stosuje się dwie równoległe skale. Klasy R od R9 do R13 (DIN 51130) określa się badaniem na pochylni w obuwiu roboczym i dotyczą one powierzchni użytkowanych w butach. Klasy A, B i C (DIN 51097) opisują przyczepność przy chodzeniu boso po mokrej posadzce i to one mają znaczenie w łazience oraz wokół basenu.

Mrozoodporność i rektyfikacja

Mrozoodporność bada się według PN-EN ISO 10545-12 i wynika ona bezpośrednio z niskiej nasiąkliwości czerepu. Wbrew rozpowszechnionej opinii szkliwo samo w sobie nie obniża odporności na mróz – gres szkliwiony może być w pełni mrozoodporny i producenci oznaczają to piktogramem płatka śniegu. Realnym ograniczeniem na zewnątrz jest natomiast ścieralność szkliwa pod wpływem piasku oraz śliskość po opadach, dlatego na taras dobiera się płytki o klasie PEI IV i R11.

Rektyfikacja to szlifowanie krawędzi po wypale do jednakowego wymiaru. Płytki rektyfikowane układa się na fudze o szerokości 2 mm, co daje niemal ciągłą powierzchnię. Nierektyfikowane wymagają fugi od 3 mm wzwyż, ponieważ ich wymiary różnią się między sobą o ułamki milimetra.

Zastosowanie gresu szkliwionego w domu

W kuchni gres szkliwiony sprawdza się dzięki zamkniętej powierzchni, której nie penetrują tłuszcze ani barwniki z żywności. Rozlana oliwa czy sok z buraka schodzą wilgotną ścierką bez śladu. Na podłogę wybiera się klasę PEI III lub IV i wykończenie R10, na ścianę nad blatem sprawdzi się każda płytka szkliwiona, także w wersji błyszczącej.

W łazience decydujące jest zachowanie mokrej powierzchni pod bosą stopą. Płytki polerowane wyglądają efektownie, ale po prysznicu stają się śliskie i pokazują każdą kroplę wapnia. Bezpieczniejszym wyborem jest mat lub satyna z klasą B, a w strefie brodzika bez brodzika – klasa C.

W salonie gres coraz częściej zastępuje deski i panele, zwłaszcza w domach z ogrzewaniem podłogowym. Wzory drewnopodobne w formatach 20×120 czy 30×180 cm układa się w jodełkę lub z przesunięciem, uzyskując efekt zbliżony do parkietu przy zerowej podatności na wilgoć.

W wiatrołapie i przedpokoju obowiązuje ostrzejsze kryterium – to tutaj trafia piasek i sól z butów, które działają jak papier ścierny. Klasa PEI IV jest w tej strefie uzasadniona, podobnie jak ciemniejsza kolorystyka i faktura matowa, na której zabrudzenia są mniej widoczne.

Na tarasie i balkonie gres szkliwiony wymaga zestawu parametrów: mrozoodporności, klasy R11 i PEI IV. Alternatywą jest gres o grubości 20 mm układany na wspornikach regulowanych lub na podsypce żwirowej, bez kleju i bez konieczności wykonywania szczelnej warstwy pod spodem.

Drewnopodobne płytki gresowe doskonale imitują drewno. (fot. Tubądzin)

Przeczytaj

Może cię zainteresować

Czy możliwa jest miejscowa renowacja uszkodzonych... Jak kłaść panele winylowe na stare płytki? Profesjonalny montaż podłóg winylowych - znaczenie chemii...

Dowiedz się więcej

• Biopodłoga z ecuranu. Jakie są jej właściwości?
• Podłogi laminowane na ogrzewanie podłogowe - czym się kierować przy wyborze?
• Jak odnowić parkiet, krok po kroku?
• Sekret trwałej posadzki - dlaczego wylewki samopoziomujące zmieniają zasady gry
• Jak zrobić wylewkę samopoziomującą?
• Nierówne podłogi w domu? Wystarczy dobrze dobrać listwę łączącą
• 5 rodzajów parkietu do wyboru
• Jakiej wylewki samopoziomującej użyć w zależności od wykończenia?
• Elastyczne podłogi PURLINE - rozwiązanie dla wymagających użytkowników
• Aranżacja, dzięki której wiesz, że jesteś u siebie. Jak spersonalizować wygląd wnętrz?
• Konserwacja i pielęgnacja lakierowanych podłóg - poradnik
• Zachwycające piękno podłóg i mebli z drewna wędzonego
• Jak pielęgnować drewnianą podłogę?
• Prawidłowe wykonanie podłogi na legarach
• Jak wykonać suchy jastrych z płyt MgO na podłodze betonowej? Instrukcja krok po kroku

Zobacz więcej Zobacz mniej

Wykończenia powierzchni, formaty i grubości

Powierzchnia matowa najlepiej maskuje zarysowania i smugi, dlatego dominuje w ofercie płytek podłogowych. Satyna daje delikatny, rozproszony refleks bez efektu lustra. Poler odbija światło i optycznie powiększa wnętrze, ale bezlitośnie pokazuje kurz, ślady stóp i mikrorysy – w praktyce sprawdza się na ścianach oraz w pomieszczeniach reprezentacyjnych o niewielkim ruchu. Lappato, czyli półpoler, to kompromis: wypolerowane są tylko wypukłe fragmenty reliefu. Powierzchnie strukturalne odwzorowują fakturę kamienia lub drewna i jednocześnie podnoszą klasę antypoślizgową.

Standardem pozostają formaty 60×60 i 60×120 cm w grubości 8–10 mm. Płyty wielkoformatowe sięgające 120×260 czy 160×320 cm redukują liczbę fug do minimum, ale wymagają transportu na ramie, dwóch osób do montażu i specjalistycznych narzędzi do cięcia – to zadanie dla wykonawcy z doświadczeniem w tej technologii. Osobną kategorią jest gres o grubości 20 mm przeznaczony na nawierzchnie zewnętrzne, którego nośność pozwala układać go bezpośrednio na trawie, żwirze lub wspornikach tarasowych.

Montaż gresu szkliwionego

Podłoże musi być nośne, suche i równe – dopuszczalne odchylenie to zwykle 2 mm na łacie dwumetrowej, a przy płytach wielkoformatowych jeszcze mniej. Jastrych cementowy powinien wysychać orientacyjnie tydzień na każdy centymetr grubości do 4 cm, a powyżej tej grubości proporcjonalnie dłużej. Układanie na zawilgoconym podkładzie kończy się odspojeniem płytek niezależnie od jakości kleju.

Ze względu na zerową praktycznie nasiąkliwość czerepu gres nie chłonie wody z zaprawy, dlatego wymaga kleju o wysokiej przyczepności – minimum klasy C2 według PN-EN 12004, a przy ogrzewaniu podłogowym, dużych formatach i zastosowaniach zewnętrznych klasy C2TE S1 lub S2 o podwyższonej odkształcalności. Kluczowe jest pełne podparcie płytki: stosuje się metodę kombinowaną, nakładając zaprawę zarówno na podłoże, jak i na spód płytki. Wewnątrz pomieszczeń wymaga się co najmniej 80% pokrycia powierzchni klejem, na tarasie i balkonie – 100%, ponieważ każda pustka pod płytką wypełni się wodą i rozsadzi ją przy pierwszym mrozie.

Gres bardzo dobrze współpracuje z ogrzewaniem podłogowym dzięki niskiemu oporowi cieplnemu. Instalację uruchamia się stopniowo dopiero po pełnym związaniu kleju, podnosząc temperaturę o kilka stopni dziennie. W dużych pomieszczeniach konieczne są dylatacje – przy ścianach, w progach oraz w polach o powierzchni przekraczającej 20–25 m² wewnątrz i znacznie mniejszych na zewnątrz.

Fugę dobiera się do warunków: cementowa wystarczy w pomieszczeniach suchych, epoksydowa jest odporna na kwasy, plamy i pleśń, dlatego stosuje się ją pod prysznicem, za blatem kuchennym i na tarasie. Przy płytkach polerowanych warto sprawdzić na pojedynczej sztuce, czy barwnik z fugi nie wnika w mikropory powierzchni.

Pielęgnacja i najczęstsze błędy

Do bieżącego mycia wystarczają preparaty o odczynie obojętnym i dobrze wykręcony mop. Największym błędem jest stosowanie środków zawierających wosk, silikon lub nabłyszczacze – tworzą one na szkliwie warstwę, która wiąże kurz, matowieje i po kilku miesiącach wymaga usunięcia zmywaczem do powłok. Drugim typowym błędem jest sięganie po mleczka i proszki ścierne, które zostawiają na polerze siatkę mikrorys widoczną pod światło.

Preparaty na bazie kwasów usuwają wprawdzie osad wapienny, ale przy regularnym stosowaniu wypłukują spoiwo z fug cementowych, przez co spoiny stają się piaszczyste i chłonne. Resztki zaprawy fugowej pozostawione po montażu tworzą trwały nalot, który po kilku dniach schodzi już tylko środkiem na bazie kwasu – dlatego powierzchnię zmywa się na bieżąco podczas fugowania.

Gres szkliwiony nie wymaga impregnacji, ponieważ szkliwo zamyka pory czerepu. Impregnat bywa natomiast potrzebny na fugach cementowych, zwłaszcza jasnych.

Zalety i wady gresu szkliwionego

Zalety:

• Szeroki wybór wzorów niedostępny w innych rodzajach gresu, od imitacji drewna i marmuru po beton, metal i mozaikę.
• Zamknięta powierzchnia szkliwa, która nie chłonie zabrudzeń i nie wymaga impregnacji.
• Nasiąkliwość poniżej 0,5%, a w konsekwencji odporność na wilgoć i – przy odpowiednim oznaczeniu – na mróz.
• Dobra współpraca z ogrzewaniem podłogowym.
• Odporność chemiczna pozwalająca stosować typowe środki czystości.
• Trwałość liczona w dziesięcioleciach przy prawidłowym doborze klasy ścieralności.

Wady i ograniczenia:

• Szkliwo ma ograniczoną odporność na ścieranie – przy zbyt niskiej klasie PEI powierzchnia z czasem traci połysk i wzór, a starte miejsca odsłaniają inny kolor czerepu.
• Wersje polerowane i ciemne pokazują zarysowania oraz ślady stóp wyraźniej niż gres barwiony w masie.
• Standardowe płytki szkliwione bez struktury mają niską klasę antypoślizgową, co wyklucza je z zastosowań w strefach mokrych.
• Twarda i zimna w dotyku powierzchnia, wymagająca ogrzewania podłogowego dla komfortu w pomieszczeniach mieszkalnych.
• Wysokie wymagania wobec podłoża i wykonawcy, zwłaszcza przy dużych formatach.
• Uderzenie ciężkim przedmiotem powoduje odprysk szkliwa, którego nie da się naprawić inaczej niż wymianą płytki.

Cena gresu szkliwionego i koszt ułożenia

Rozpiętość cen jest znaczna i wynika przede wszystkim z formatu, rektyfikacji oraz jakości nadruku. Płytki z podstawowej półki, najczęściej w formacie 60×60 cm i klasie PEI III, kosztują od 45 zł/m². Środek oferty, obejmujący gres rektyfikowany w formatach 60×120 cm z realistycznym wzorem, to wydatek rzędu 80–140 zł/m². Kolekcje wielkoformatowe i produkty projektowe sięgają 200–350 zł/m² i więcej, a gres tarasowy o grubości 20 mm mieści się zwykle w przedziale 140–260 zł/m².

Do ceny materiału trzeba doliczyć robociznę. Ułożenie płytek w standardowym formacie na przygotowanym podłożu kosztuje orientacyjnie 100–170 zł/m², układanie w jodełkę lub po skosie podnosi tę stawkę o kilkadziesiąt procent, a montaż płyt wielkoformatowych zaczyna się od 200 zł/m². Osobno wycenia się przygotowanie podłoża, wykonanie hydroizolacji w strefach mokrych oraz cięcie i szlifowanie krawędzi przy narożnikach.

Materiały pomocnicze – klej, fuga, listwy wykończeniowe, taśmy uszczelniające i profile dylatacyjne – dokładają zwykle od 30 do 70 zł do każdego metra kwadratowego. Przy zamówieniu warto przewidzieć zapas 10% na docinki, a przy układaniu po skosie lub w jodełkę nawet 15%, i kupić całą partię z jednego kalibru oraz jednego odcienia, ponieważ kolejne serie produkcyjne mogą się nieznacznie różnić.

Ceny mają charakter orientacyjny i różnią się w zależności od regionu oraz terminu realizacji.