Altana ogrodowa, która nie stoi pusta. Gdzie ją postawić i jak urządzić, żeby chciało się w niej przebywać?

Czego dowiesz się z artykułu?

Altanę ogrodową najlepiej umiejscowić z zacisznym zakątku ogrodu. Taka lokalizacja będzie sprzyjała relaksowi. Warto ją tak postawić, aby mieć z niej atrakcyjny widok na ładną część ogrodu. Warto obsadzić altankę pnączami lub wysokimi krzewami, które dadzą cień i będą tworzyć zielony parawan. Jeśli chcemy postawić altanę blisko domu, co też je dobrym wyborem, warto ją zbudować z materiałów dopasowanych do architektury budynku. Najczęściej buduje się altany okrągłe lub wieloboczne z zadaszeniem. Wiele firm oferuje gotowe altany - drewniane lub metalowe. Taką altanę można zmontować samodzielnie według dołączonej instrukcji lub zamówić ją wraz z montażem.

Czy altana ogrodowa wymaga pozwolenia? Wyjaśniamy przepisy budowlane

Altana w świetle prawa budowlanego jest lekką konstrukcją, służącą do celów rekreacyjnych, niezwiązaną trwale z gruntem. Altana z reguły ma formę otwartą lub półotwartą i zwykle zabudowana jest częściowo ściankami.

Prawo budowlane w art.29 ust 1 pkt 16 stanowi, że budowa altany nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia: "wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, o powierzchni zabudowy do 35 m2". Ustawa określa również, że na działce można umieścić tylko jedną altankę na każde 500 m2 powierzchni działki.

Budowa altany do 35 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę. Przed planowanym rozpoczęciem prac należy złożyć zgłoszenie o budowie we właściwym urzędzie. Powinno ono zawierać m.in. informacje o wielkości altany, materiałach budowlanych do jej budowy, szkic jej położenia na działce, fot. Adobe Stock

Wyjątkiem są wiaty, jeśli więc altana składa się wyłącznie ze słupów i zadaszenia, może mieć zastosowanie przepis prawa budowlanego art. 29 ust 2 pkt 2, który stanowi o tym, że nie wymaga żadnych formalności postawienie w ogrodzie wiaty o powierzchni do 50 m2.

Podsumowując: jeśli konstrukcja ma choćby symboliczne ścianki to jest altaną i jej umieszczenie na działce trzeba zgłosić do odpowiedniego urzędu. Jeśli natomiast styl altanki jest otwarty i są to tylko słupy z zadaszeniem, może być traktowana jako wiata i postawienia jej nie trzeba nigdzie zgłaszać.

Nowoczesna altana ogrodowa - jak stworzyć letni salon do wypoczynku

Kluczem do sukcesu jest urządzenie altany ogrodowej, która będzie stanowiła latem przedłużenie salonu, a nie będzie to tylko dodatek wykorzystywany od święta. Gwarantem tego jest znalezienie dobrego miejsca na postawienie altany, który zapewni wygodę korzystania z niej i wyposażenie jej w odpowiednie meble, oświetlenie i dodatki.

Wymiary altany ogrodowej

Najpierw jednak trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie: do czego altana ma służyć? Jeśli altana w ogrodzie ma być rodzinną strefą relaksu na świeżym powietrzu, powinna być obszerna (min. 12 m2), przytulna, klimatyczna i zostać wyposażona w wygodny zestaw mebli wypoczynkowych oraz osłony, zapewniające prywatność. Altanę, która ma być letnią jadalnią, warto zaopatrzyć w zadaszenie, dające cień oraz duży stół z krzesłami, który przyda się również do pracy zdalnej lub w czasie kreatywnych zabaw dzieci - taka konstrukcja powinna mieć minimum 16 m2.

Wygodna altana ogrodowa z letnią jadalnią, fot. Adobe Stock

Do codziennej porannej kawy w plenerze odpowiednia z kolei będzie niewielka altanka ogrodowa wielkości 5-6 m2 ze stolikiem i wygodnymi fotelami albo krzesłami, co z pewnością nie wystarczy, jeśli w planie są imprezy towarzyskie. W tym przypadku już nie chodzi tylko o ładne miejsce wypoczynkowe, a zapewnienie przestrzeni do swobodnego przesiadywania kilkunastu osób i przemieszczania się między meblami oraz ustawienia barku z blatem roboczym i grilla. Altana na 10-15 osób o wymiarach 5x6 metrów powinna być wystarczająca.

Jaka powinna być wysokość altany?

Jeśli altana ma zadaszenie dwuspadowe o kącie nachylenia 20-30 stopni, wtedy wysokość altany w kalenicy to minimum 3 metry. Wybierając typową nieskomplikowaną altanę z płaskim zadaszeniem i bez ścian bocznych, wystarczy 2,2 metra wysokości. Inaczej sprawa ma się, kiedy w altanie jest grill. Wtedy warto zrobić ją wyższą (minimum 3 metry), aby ciepło i dym łatwiej uchodziły.

Altanę warto postawić tak na działce, żeby mieć z niej widok na ładną część ogrodu, fot. Adobe Stock

Z czego zrobić podłogę w altanie ogrodowej?

Altana ogrodowa może być posadowiona bezpośrednio na ziemi, podsypce żwirowej lub płytach chodnikowych. Trzeba pamiętać, aby słupy altany był stabilne i dobrze osadzone w podłożu. Altanę można po prostu postawić na ubitej ziemi, ale można też zrobić w niej podłogę z desek tarasowych, bruku drewnianego albo drewnianych okrąglaków pociętych na plastry i umieszczonych w warstwie piasku. Podłoga altany może być też wykonana z kostki betonowej lub kamieni. Trzeba pamiętać, aby miała spadek 2-3 procent na zewnątrz, aby woda po deszczu szybko spływała na zewnątrz.

nowoczesna altana ogrodowa z drewnianych lameli

Nowoczesna, zadaszona altana ogrodowa z drewnianych lameli jest przedłużeniem tarasu. Urządzono w niej kącik wypoczynkowy, fot. Adobe Stock

Urządzenie altany w ogrodzie: praktyczne porady, które ułatwiają użytkowanie

Przed wyborem miejsca i urządzeniem altany ogrodowej, warto dobrze przemyśleć kilka kwestii, które w przyszłości ułatwią korzystanie z tej dodatkowej przestrzeni.

Lokalizacja - jeśli będzie postawiona blisko domu, łatwo będzie "wyskoczyć" po szklankę lemoniady, a ładny widok na ogród uprzyjemni odpoczynek.
Wyposażenie w prąd - jeśli altana oddalona jest od domu warto doprowadzić do niej prąd, co pozwoli podłączyć głośnik, lampki, grill elektryczny, czy naładować telefon.
Miejsce do przechowywania - w altanie przyda się skrzynia do przechowywania poduszek z funkcją siedziska.
Łatwość utrzymania porządku - wodoodporne materiały i dywan zewnętrzny oraz łatwa w utrzymaniu czystości podłoga to podstawa funkcjonalnej altany.

Przeczytaj

Może cię zainteresować

Jak stworzyć klimatyczny ogród w nowoczesnym stylu? Agrowłóknina, geowłóknina czy agrotkanina? Różnice i... Wapnowanie trawnika: jak, kiedy i po co to robić?

Dowiedz się więcej

Zobacz więcej Zobacz mniej

Projekty altany ogrodowej: inspiracje

Współczesne altany w ogrodzie w niczym nie przypominają już popularnych niegdyś drewnianych budek z ławkami. Obecnie to dodatkowa strefa, tętniąca życiem przez cały dzień, a nierzadko również wieczorami. Niektóre przywodzą na myśl wolno stojący minisalon z zasłonami, dywanem odpornym na czynniki atmosferyczne, wygodnymi sofami i stolikiem kawowym. Nowoczesne altany mogą być wyposażone w częściowe przeszklenia, chroniące przed wiatrem i deszczem, stanowiące duże okna na otaczającą naturę. Ogromną popularnością cieszą się projekty ażurowych altan drewnianych bądź metalowych, składających się z lameli, zapewniających swobodny przepływ powietrza. Jeszcze inne przyjmują wygląd prostej przyściennej pergoli lub wiaty ze szklanym dachem, posadowionej na trwałym i estetycznym podeście.

Nowoczesna altana ogrodowa z jacuzzi, fot. Adobe Stock

Gdzie postawić altanę ogrodową, aby nie nagrzewała się za bardzo?

Ekspozycja na słońce jest kwestią indywidualną. Niektórzy stawiają altankę w miejscu, które zapewni pełen dostęp słońca, bo lubią się opalać i w pełni korzystać z uroków lata. Jeśli jednak altana ma służyć też do pracy, spożywania posiłków lub przyjemnego relaksu w cieniu, ważne jest usytuowanie jej w taki sposób, aby wnętrze przesadnie się nie nagrzewało. Najłatwiej skorzystać z tego, co oferuje sama natura, czyli montaż konstrukcji zaplanować pod dużymi liściastymi drzewami lub w pobliżu żywopłotu. Inną opcją jest skorzystanie z cienia, który rzuca dom, wtedy można ulokować altanę od wschodu lub północy w pobliżu budynku. Budowa altany od strony południowej wiąże się z tym, że słońce w pełni będzie eksplorowało jej wnętrze już od godziny 10, a największe nagrzewanie przypada na godziny od 12 do 15. Strona zachodnia z kolei zapewnia pełne słońce popołudniem. Boki i dach altany można oczywiście osłonić, jednak jeśli będzie stała w miejscu bardzo mocno nasłonecznionym to zrobi się nagrzany bunkier bez przewiewu.

Jak osłonić altanę od sąsiadów i wiatru bez efektu "bunkra"?

Materiały, wykorzystywane do osłony altany nie powinny przytłaczać konstrukcji, a raczej stwarzać wrażenie lekkości, dopasowanej do ogrodowego stylu. Można zatem wykorzystać rolety materiałowe albo żaluzje aluminiowe lub drewniane o szerokich lamelach, spójne kolorystycznie z aranżacją altany. Dobrym pomysłem, wprowadzającym element nienachalnego ogrodowego luksusu będą też lekkie przewiewne firanki i zasłony z naturalnych materiałów, montowane na karniszach, szynach lub linkach, które można dowolnie przesuwać, zasłaniając ostre słońce. Innym wyborem są ażurowe panele dekoracyjne zamiast pełnych ścian altany, te można zrobić w opcji pionowej lub poziomej samodzielnie z drewnianych listewek. Boki altany mogą również przyjąć formę drewnianej pergoli, po której będą pięły się rośliny.

Drewniana altanka ogrodowa w romantycznym stylu, przed wejściem posadzono róże pnące, fot. Adobe Stock

Na dachu altany świetnie sprawdzają się ruchome regulowane lamele, które można ustawić na wpuszczenie światła lub ochronę wnętrza altany przed deszczem. Podobną funkcję ochronną spełni osadzony na jednospadowym stelażu transparentny poliwęglan, pleksi lub szkło. Dobrym pomysłem jest zadaszenie altany tylko w części wypoczynkowej, w której stoją meble ogrodowe i wtedy nie musi być ono transparentne. Taka częściowo zadaszona altana będzie stanowiła lekki wizualnie element architektury ogrodowej.

Co posadzić przy altanie, żeby dawała cień?

Najlepszym wyborem wokół altany będą rośliny, które delikatnie filtrują światło, a nie blokują. Sprawdzą się zatem wszelkiego rodzaju wyższe krzewy takie jak pięknie kwitnące wyższe odmiany hortensji i rododendronów, laurowiśnia, kalina i zimozielona mahonia. Innym rozwiązaniem są ozdobne wysokie trawy typu miskant chiński lub trzcinnik, które poza zapewnieniem prywatności będą też wieloletnią ozdobą ogrodu. Pnącza posadzone przy altanie, takie jak winorośl, winobluszcz, kokornak, powojnik, róża pnąca lub wisteria stworzą piękne naturalne ścianki, dające poczucie prywatności. Często w altanach umieszczane są również rośliny urokliwie zwisające z kwietników, zamontowanych na elementach konstrukcyjnych lub wyższe rośliny, posadzone w donicach wokół letniego salonu.

Aranżacja altany ogrodowej - jak urządzić wnętrze i dobrać meble, aby była funkcjonalna?

Aspekt wizualny jest bardzo ważny, jednak trzeba połączyć go z trwałością konstrukcji. W altanie dobrze sprawdza się meble ogrodowe z technorattanu, a także aluminiowe malowane proszkowo i drewniane. Jednak w przypadku tych ostatnich, podobnie jak samej drewnianej altany, należy pamiętać o cyklicznej impregnacji. Jeśli meble będą przechowywane w innym miejscu, idealna jest opcja składana, w przeciwnym razie trzeba kupić pokrowce na meble ogrodowe. Komfort jest kluczowy. Meble muszą być wygodne, wyposażone w oparcie i miękkie poduszki, aby korzystanie z nich było przyjemnością, a nie udręką. Lekkie ażurowe elementy są idealne, ponieważ zbyt duże i ciężkie optycznie przytłoczą wnętrze altany i zatarasują przejście.

Biały zestaw drewnianych foteli z sofą będzie pasował do rodzinnej altany w stylu skandynawskim, natomiast metalowy zestaw z okrągłym stolikiem i krzesłami, sygnowany na lata 50. to dobry pomysł na umeblowanie niewielkiej eleganckiej altanki, w której serwowana jest poranna kawa. W sklepach można kupić wygodne ogrodowe szezlongi, krzesła, pufy, fotele, sofy, narożniki modułowe, leżaki, kokony na stelażu, stoliki kawowe i stoły, które sprawią, że korzystanie z altany stanie się po jeszcze bardziej komfortowe.

Biała altana z drewnianymi siedziskiem idealnie komponuje się z ogrodami w stylu angielskim i rustykalnym, fot. Adobe Stock

Jakie oświetlenie altany wybrać - lampy solarne, kinkiety, czy girlandy świetlne?

Oświetlenie można zastosować zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz altany ogrodowej. Ważne jest nie tylko dopasowanie oświetlenia do stylu altanki, ale wybór odpowiedniego rodzaju opraw. Należy stosować wyłącznie oświetlenie zewnętrzne, które dostosowane jest nie tylko do wysokiej wilgotności powietrza podczas deszczu, ale również do temperatury, a ta zimą bywa niska. Ciepła barwa 2700-3000K stworzy klimat przytulności, natomiast chłodne neutralne światło (4000K) dobrze sprawdzi się w okolicy wejścia do altany bądź doświetlenia ścieżki do niej prowadzącej. Najlepiej zastosować połączenie kilku źródeł światła, czyli głównego światła w postaci plafonu lub lampy wiszącej, taśm LED pod zadaszeniem oraz girland świetlnych dla zbudowania nastroju. Jeśli altana nie jest wyposażona w prąd, wtedy warto zamontować lampy i girlandy solarne oraz lampy akumulatorowe.

Wystrój altany ogrodowej - czyli jak ozdobić altanę, żeby była przytulna?

Wystrój altany, podobnie jak domu, tworzą dekoracje i dodatki. To idealne miejsce na wykazanie się kreatywnością, jednak nie należy przesadzać, ponieważ przed zimą trzeba będzie wyposażenie altany gdzieś schować. Dekoracje powinny pasować do stylu altany, jednak są uniwersalne rozwiązania dodające przytulności. Mały biokominek, palenisko albo lampiony to nie tylko dekoracje, ale też dodatkowe źródło światła. Idealnym zestawem dodatków do aranżacji altany będą: sznur świetlny, lampiony ze świecami LED, kilka dużych miękkich poduszek dekoracyjnych, 2-3 donice z roślinami i wazon z ciętymi kwiatami, dywanik outdoorowy, lekkie zasłonki, czy dekoracyjna taca na stolik.

Ile kosztuje gotowa altana ogrodowa?

Duża altana ogrodowa to dość spory wydatek. Za otwartą ażurową altanę aluminiową o wymiarach 4x4 m trzeba zapłacić minimum 11 000 zł u producenta. Cena częściowo zamykanej ściankami nowoczesnej drewnianej altany o powierzchni 12 m2 wynosi około 8000 zł. Alternatywą jest samodzielne wykonanie altany w ogrodzie o prostej konstrukcji z drewna wraz z podestem z kostki brukowej, płyt betonowych lub drewna. Połać dachową może stanowić mocna plandeka wodoodporna. Na budżetową wersję budowy drewnianej altany o powierzchni 12 m2 trzeba wydać około 5000 zł (słupy, belki, krokwie, deski, legary, plandeka, kotwy, kątowniki, wkręty, impregnat, inne drobne materiały i narzędzia).

Altanki do ogrodu: podsumowanie

Elementy małej architektury ogrodowej stanowią o wyrazistości i charakterze ogrodu, a do altany doskonale pasuje przydomek serca ogrodu. Dobrze dopasowana do potrzeb domowników będzie służyć przez lata, tworząc komfortowe miejsce spotkań towarzyskich i odpoczynku. Niezależnie jednak od jej wielkości, stylu i budżetu kluczowa jest równowaga między estetyką, trwałością konstrukcji i bezpieczeństwem użytkowania.