Okładka magazynu budujemy dom
Najnowszy numer Logo BudujemyDom.pl
Zobacz

Kostka brukowa, tarasy, obrzeża

Zobacz oferty produktowe firm

Kostka brukowa, tarasy, obrzeża

Znalezione pozycje: 18
Ostatnio dodane produkty
Do niedawna wokół polskich domów królował wylewany beton. Wykonywano z niego tarasy, ogrodowe alejki i pojazd do garażu. Obecnie wybór jest dużo większy, dlatego przed zaplanowaniem otoczenia domu warto dokładnie zapoznać się z rynkową ofertą.

Nawierzchnie ogrodowe

Otoczenie domu można zaplanować samodzielnie lub skorzystać z usług architekta krajobrazu. W pierwszym przypadku pomocą służą producenci nawierzchni ogrodowych, którzy przy zakupie materiałów oferują bezpłatne projekty lub programy do aranżacji posesji.

Ważne, aby podjazd do garażu i chodniki nie zajmowały zbyt wiele miejsca – szczególnie na mniejszych działkach. Nie będzie bowiem wtedy miejsca na zieleń. Oczywiście podjazd nie może być też za mały, bo będzie to utrudniało manewrowanie samochodem. Przyjmuje się, że jego minimalna szerokość to 3 m, a długość 6 m. W przypadku chodników to 1,2–1,5 m szerokości (trakt łączący furtkę z wejściem do domu) i 0,8–1 (ścieżki w ogrodzie).

Uwaga! Ogrodowe trakty powinny być zbudowane z niewielkim spadkiem (ok. 2%), który zapewni sprawne odprowadzanie wody opadowej.

Kolejna istotna kwestia to wybór koloru nawierzchni, tak by komponowała się z elewacją domu, ogrodzeniem i elementami małej architektury. Choć oferta producentów jest bardzo szeroka, należy ograniczyć odcienie w ogrodzie – 2–3 w zupełności wystarczą.
Poniżej charakterystyka wybranych materiałów nawierzchniowych stosowanych wokół domu.

Kostka brukowa

Dużą popularność zawdzięcza temu, że jest trwała, niedroga i dostępna w bardzo szerokim wzornictwie. Nadaje się na trakty piesze i na podjazdy. W pierwszym przypadku kostka musi mieć 4 cm (kamienna i betonowa) lub 4,5 cm (klinkierowa). Na podjazdy używa się elementów o grubości 6 cm (kostka kamienna i betonowa) lub przynajmniej 5,2 cm (klinkierowa). Bruk o grubości 8 oraz 10 cm układa tam, gdzie występuje ruch cięższych pojazdów (czyli najczęściej poza obszarem działek jednorodzinnych).

Przed rozpoczęciem robót zaleca się zaznaczenie zarysu podjazdu i ścieżek farbą w sprayu, albo sznurkiem i palikami. W wytyczonym obrysie należy zdjąć warstwę humusu i zgromadzić ją na pryzmie (do spożytkowania w ogrodzie). Szerokość i długość nawierzchni dobrze jest dopasować do wymiarów wybranych elementów (ich wielokrotności), aby uniknąć żmudnego ich przycinania.

Głębokość wykopu na gruncie piaszczystym powinna wynosić 30 cm, na gliniastym 50 cm. Dno trzeba ukształtować z kilkustopniowym spadkiem, aby deszczówka nie spływała w stronę domu. Potem osadza się obrzeża i układa geowłókninę. Jeżeli pod nawierzchnią mają przebiegać instalacje (np. elektryczna, wodna, kanalizacyjna, nawadniająca), przez rozpoczęciem układania podbudowy należy przygotować odpowiednie wykopy.

Warto również pamiętać o zimie i chronić trakty przed oblodzeniem specjalnym systemem. Warstwę nośną i filtrującą wykonuje się z grubego kruszywa lub tłucznia. Na podjeździe powinna mieć ona grubość 20–30 cm, na ścieżkach 10–20 cm. Konieczne jest ubicie jej wibratorem.

Na powierzchni kruszywa formuje się warstwę spadkową o grubości 10 cm z piasku wymieszanego na sucho z cementem albo jeszcze lepiej z samego dobrze zagęszczonego piasku. Wyrównuje się ją łatą murarską. Następnie układa się i dobija każdy element gumowym młotkiem. Szczeliny między nimi wypełnia się piaskiem z wodą. Na koniec nawierzchnię dociska się do podłoża wibratorem powierzchniowym z gumową nakładką. Jeśli materiał tego wymaga, jeszcze się go impregnuje.

Ceny kostki są bardzo zróżnicowane. Najtańszy wyrób betonowy o grubości 6 cm kupimy już za 25 zł/m². Bruk klinkierowy kosztuje nawet dziesięciokrotnie więcej. Do tego musimy doliczyć materiały na podbudowę oraz robociznę, której koszt najlepiej ustalić indywidualnie, ponieważ ceny różnią się niekiedy o kilkadziesiąt złotych za metr kwadratowy. Wpływ na cenę usługi ma lokalizacja inwestycji, rodzaj podbudowy i kostki, a także kształt elementów i nawierzchni. Zazwyczaj trzeba doliczyć sumę za wykonanie obrzeży.

Układanie kostki brukowej fot. Bruk-Bet
Układanie kostki brukowej fot. Bruk-Bet

Płyty

Mogą być wykonane z betonu lub kamienia. Te pierwsze mają różne kształty, kolory, faktury, mogą imitować kamień albo drewno. Spośród kamiennych popularne są płyty z granitu – bardzo wytrzymałe – oraz z piaskowca – o dużych walorach dekoracyjnych, ale mniej trwałe, podatne na nasiąkanie i ścieranie.

Elementy układa się na podobnej podbudowie, jaką wykonuje się przy stosowaniu kostki. Płyty na ogół rozmieszcza się ciasno, dobijając do podłoża za pomocą specjalnego młotka, na koniec stabilizując zagęszczarką. Można również zostawić między nimi szersze spoiny i wypełnić je kruszywem.

Ułożenie nawierzchni z płyt jest przynajmniej dwukrotnie droższe niż w przypadku kostki.

Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!

Kruszywo

Wykorzystanie tego materiału to jeden z najtańszych sposobów na wykonanie utwardzonej nawierzchni wokół domu. Mankamentem jest to, że kruszywo dość łatwo zarasta roślinnością, którą powinno się systematycznie usuwać. W miarę potrzeby należy też dosypywać nowego materiału, a wiosną ubijać nawierzchnię. Na podjeździe i ścieżkach tego typu nie zbiera się woda, lecz podczas długotrwałych opadów i roztopów mogą one rozmiękać. Bardzo często kruszywo łączy się z innym rodzajem nawierzchni traktując je jako dekoracyjne urozmaicenie.

Jeżeli grunt na działce jest dobrze przepuszczalny bądź przewidywane jest niewielkie obciążanie traktu, wystarczy przygotować 15–30 cm wykop. W przypadku podjazdu powinien mieć on 30–40 cm głębokości. Trzeba utworzyć grubszą podbudowę, z kilku warstw materiału o różnym uziarnieniu – im wyżej, tym drobniejszy. Na dnie dołu warto zastosować geowłókninę i dopiero potem wsypać tłuczeń (ok. 20 cm), gruby żwir lub grys (ok. 10 cm) oraz ok. 5 cm miału kamiennego lub żwiru (np. dekoracyjnego) na wierzchu. Każdą z warstw należy zagęścić mechanicznie. Formując kolejne, trzeba polewać je wodą i ubijać zagęszczarką tak długo, aż podłoże przestanie ustępować pod naciskiem urządzenia.

Tona żwiru przeznaczona na tego typu nawierzchnię kosztuje ok. 60 zł. Na podjazd o powierzchni ok. 50 m² potrzeba ok. 15 t – za materiał (bez podbudowy) zapłacimy więc 900 zł.

Płyty ażurowe

Najpopularniejsze są betonowe płyty z otworami, zbrojone prętami stalowymi. Ażurowe wykończenie umożliwia przesiąkanie wody opadowej do podłoża i minimalizuje ryzyko poślizgu. Wolne przestrzenie wypełnia się kruszywem, żyzną ziemią, trawą albo bylinami odpornymi na deptanie. Kraty dostępne są w kilku kolorach. Mają różną grubość – na podjazdach samochodów osobowych powinna ona wynosić przynajmniej 10 cm (cieńszych produktów używa się do umacniania skarp i brzegów zbiorników wodnych).

Podczas budowy nawierzchni trzeba pamiętać o wykonaniu dostatecznie solidnej warstwy nośnej z tłucznia. Jeżeli płyty będą wypełniane kruszywem, ok. 5 cm warstwę podkładową należy utworzyć z piasku lub mieszanki piasku i żwiru. Jeśli zaś planujemy wysiać trawę, podkład powinna stanowić mieszanka kompostu i piasku, a wypełnienie krat – żyzne, przepuszczalne podłoże. Elementy układa się ciasno i po wypełnieniu kruszywem bądź ziemią stabilizuje w sposób mechaniczny. Niewypełnionych krat nie można użytkować ani dobijać do podłoża, bo łatwo je uszkodzić.

Decydując się na nawierzchnię betonowo-trawiastą, wybierzmy mieszankę nasion na trawniki ekstensywne – rzadko nawożone i koszone. Wysiane nasiona przykrywa się cieniutką warstwą piasku. W okresie kiełkowania trzeba dbać, by podłoże było stale wilgotne.

Przez kilka pierwszych tygodni od siewu, musimy ograniczyć do minimum wchodzenie – przede wszystkim wjeżdżanie – na podjazd.
Szacunkowy koszt nawierzchni z płyt ażurowych to 30 zł/m².

Płyty ażurowe Greengo z linii Polbruk Ekologiczny fot. Polbruk
Płyty ażurowe Greengo z linii Polbruk Ekologiczny fot. Polbruk

Kratki z PVC

Alternatywą ażurowych betonowych płyt są panele z tworzywa sztucznego, wypełniane kruszywem bądź gruntem (podobnie jak kraty betonowe) i przeznaczone głównie do utwardzania podjazdów. Wytrzymałość na nacisk zapewnia konstrukcja przypominająca plaster miodu. Wyroby te nie odkształcają się pod wpływem wysokiej temperatury ani na skutek mrozu.

W 30–40 cm wykop wsypuje się najpierw gruby żwir – który stanowi 20–30-cm warstwę nośną – a po jego zagęszczeniu rozkłada geowłókninę (zapobiega ona mieszaniu się poziomów konstrukcyjnych). Później należy wykonać warstwę podkładową z piasku lub z piasku i kompostu – odpowiednio do sposobu wypełnienia paneli. Te ostatnie łatwo i szybko montuje się na przygotowanej podbudowie.

Wypusty w ich dolnej części dobrze je stabilizują. Elementy układa się rzędami, łącząc je ze sobą na zaczepy. Po wypełnieniu trzeba je dobić do podłoża za pomocą zagęszczarki wibracyjnej. Za kratki z PVC trzeba zapłacić ok. 20 zł/m².

Płyty deptakowe

To mniej popularne, ale warte uwagi rozwiązanie. Wykonane w ten sposób ścieżki ogrodowe wyglądają naturalnie i oryginalnie. Wariant ten jest również bardzo łatwy i szybki w realizacji.

Płyty deptakowe mają zazwyczaj nieregularne, owalne kształty. Betonowe elementy o średnicy 40–60 cm mogą mieć fakturę kamienia lub imitować drewno. Jeżeli ziemia pod trawnikiem nie jest grząska, płyty można układać (w odstępie kilkunastu centymetrów) bezpośrednio na trawie – szczególnie przy wytyczaniu rzadziej używanych traktów. Podłoże można też utwardzić, usypując cienką warstwę żwiru i piasku.

Orientacyjna cena jednej płyty deptakowej o nieregularnym kształcie (rozmiar 45–60 cm) to 40 zł.

Tarasy

Aby taras dobrze spełniał swoją rolę, musi być solidnie wykonany – jest przecież stale wystawiony na działanie niekorzystnych warunków atmosferycznych – deszczu, śniegu, bardzo niskiej i wysokiej temperatury. Nie może być też zbyt mały. Aby wygodnie się z niego korzystało, powinien pomieścić przynajmniej standardowej wielkości stół ogrodowy z czterema krzesłami. Do tego należy doliczyć miejsce na grill lub przestrzeń dla dzieci. Dlatego wygodny taras powinien mieć minimum 20 m² powierzchni.
Taras można wykonać na wiele sposobów – poniżej cztery popularne warianty.

Taras na płycie wykończony płytkami

Jednym z najpopularniejszych rozwiązań jest wykonanie betonowej płyty i wykończenie jej płytkami ceramicznymi. Wariant ten wymaga jednak dużej fachowości i zastosowania odpowiednich materiałów. W przeciwnym razie ceramiczna posadzka zacznie szybko odspajać się od podłoża – co można zaobserwować na wielu tego typu tarasach.

Prace zaczyna się od usunięcia ziemi urodzajnej, wyrównania terenu, usypania warstwy piasku i dokładnego zagęszczenia podwaliny. Na tak przygotowanej powierzchni wylewa się betonową płytę o grubości ok. 10 cm. Beton powinien mieć klasę co najmniej C12/15. Na płycie tarasu koniecznie trzeba umieścić hydroizolację – w postaci dwóch warstw papy podkładowej na osnowie z włókien szklanych lub folii z tworzyw sztucznych. Następnie tworzy się warstwę wyrównawczo-spadkową o grubości przynajmniej 4 cm, wykorzystując beton (klasy przynajmniej C12/15) lub masę posadzkową.

Każdy taras musi mieć min. 2% spadek w kierunku ogrodu, dlatego jeśli sama płyta betonowa nie ma takiego nachylenia, to należy odpowiednio ukształtować warstwę spadkową. Kolejnym krokiem jest ułożenie izolacji podpłytkowej z elastycznej zaprawy wodoszczelnej lub płynnej folii. Jej zadaniem jest ochrona przed wnikaniem przez spoiny i mikropęknięcia wody w betonowe podłoże. Następnie układa się płytki, aplikując zaprawę zębatą pacą zarówno na podłoże, jak i na kafelki. Istotne jest, aby klej został rozprowadzony równomiernie – w przeciwnym razie pod płytkami zostaną puste przestrzenie, w których będzie zatrzymywać się woda. Po dociśnięciu płytki dochodzi do wyciśnięcia zaprawy na całym jej obwodzie.

Uwaga! Na tarasie muszą być wykonane dylatacje, które niwelują naprężenia mogące powodować pękanie poszczególnych warstw. Najważniejsza jest ok. 2-cm szczelina oddzielająca taras od ścian domu. Wypełnia się ją elastycznym materiałem – taśmą dylatacyjną, ewentualnie paskiem styropianu. Dylatacje o szerokości ok. 1 cm, wypełniane specjalnym silikonem, tworzy się też w płycie dociskowej i pomiędzy płytkami. Powinny one dzielić powierzchnię tarasu na pola o wymiarach 3 × 3 m.

Aby zniwelować naprężenia konstrukcji, które powstają na skutek zmian temperatury, należy stosować wyłącznie elastyczną zaprawę i fugę (szerokości minimum 5 mm). Z tego samego powodu warto wybrać płytki o niezbyt dużych rozmiarach – o boku 20–30 cm. Dobierając ceramikę na taras warto zainwestować w produkty wysokiej jakości – nienasiąkliwe, antypoślizgowe, odporne na ścieranie, a przede wszystkim mrozoodporne. Jeżeli nie zastosujemy się do tych rad, posadzka może ulec zniszczeniu już po pierwszej zimie.

Z redakcyjnego kosztorysu wynika, że wybudowanie tarasu o powierzchni 20 m² wykończonego płytkami to koszt rzędu 4000–5000 zł.

Taras wykończony płytkami fot. Cerrad
Taras wykończony płytkami fot. Cerrad

Taras na gruncie wykończony kostką betonową

Wykonanie betonowej płyty jest dość kosztowne i czasochłonne, dlatego wielu inwestorów wybiera prostsze i tańsze rozwiązanie – taras z nawierzchnią z kostki. Można go wykończyć betonową kostką lub płytami tarasowymi. Oferta rynkowa w tym segmencie jest bardzo szeroka, co pozwala na uzyskanie dowolnych wzorów i kolorów oraz dopasowanie nawierzchni do charakteru budynku.

Wygląd tarasu zależy też od odległości pomiędzy progiem drzwi tarasowych a poziomem terenu na posesji. Kostkę bądź płyty można ułożyć na równi z powierzchnią działki, na niewielkim nasypie (ze zboczami ze skalniakiem lub trawą), bądź na sporym podwyższeniu – z brukowanymi schodami. Niezależnie od wysokości posadowienia, taras musi mieć ok. 2% spadek.

Prace zaczyna się od usunięcia humusu i ułożenia pasów geowłókniny na utwardzonym, ale przepuszczalnym podłożu. Zadaniem tego materiału jest oddzielenie podbudowy kostki od gruntu rodzimego. Pierwszą warstwę stanowi ok. 20 cm żwiru lub kruszywa łamanego (frakcja 4–31 mm), a kolejną podsypka piaskowa (5 cm). Po jej wyrównaniu, układa się betonową kostkę lub płyty, dobijając ich brzegi gumowym młotkiem. Jeżeli materiał nie jest zaimpregnowany fabrycznie, należy to zrobić samemu. Takie zabezpieczenie zmniejsza nasiąkliwość nawierzchni, zwiększą jej odporność na ścieranie oraz uodparnia na powstawanie wykwitów. Ostatnim krokiem jest wypełnienie fug drobnym piaskiem. Wybudowanie takiego tarasu o powierzchni jak wyżej pochłonie znacznie mniej – ok. 2000 zł.

Taras wykończony kostką betonową fot. Kamal
Taras wykończony kostką betonową fot. Kamal

Taras drewniany

Zwolennicy bardziej naturalnych rozwiązań chętnie wybierają wykończenie tarasu drewnem. Tego typu konstrukcja musi być oparta na solidnych podstawach. Może to być betonowa płyta, ale znacznie tańsze będzie wykonanie z tego materiału jedynie punktowych podpór (o przekroju np. 20 × 20 cm) lub wykorzystanie bloczków fundamentowych.

Elementy te lokuje się na równym podłożu, co 1–1,5 m. Na nich, za pomocą kotew lub kątowników, montuje się drewniane legary o przekroju dostosowanym do obciążenia tarasu. Uwaga! Ponieważ drewno w zetknięciu z wilgotnym betonem ulega biologicznej korozji, oba materiały należy rozdzielić papą (można ją też zastąpić metalowymi łącznikami w kształcie litery U).

Deski umocuje się do legarów – za pomocą wkrętów ze stali nierdzewnej bądź łączników typu click – wzdłuż spadku, aby spływała po nich woda opadowa. Ich maksymalna szerokość to 15 cm – szersze łatwiej się wypaczą. Odprowadzaniu wody z powierzchni i poprawieniu wentylacji służy też zachowanie między deskami szczelin o szerokości ok. 1 cm.

Na tarasie można zastosować drewno europejskie, impregnowane przemysłowo (nasycone preparatem chroniącym przed wilgocią i korozją biologiczną), np. świerk lub sosnę. Jest ono jednak dość miękkie, mało odporne na uszkodzenia mechaniczne i podatne na zawilgocenie.

Zdecydowanie bardziej odporne na wilgoć, korozję biologiczną i ścieranie są egzotyczne gatunki drewna. Tek, bangkirai czy lapacho są bardzo gęste i zawierają dużo garbników – naturalnych substancji impregnujących, ale ich cena jest nawet kilkukrotnie wyższa niż drewna europejskiego.

Na wykonanie tarasu drewnianego o powierzchni 20 m² trzeba przeznaczyć 2000–2500 zł.

Taras z kompozytu

Alternatywą dla drewna są panele kompozytowe WPC (Wood Plastic Composite). Wytwarza się je z włókien drzewnych i PVC. Połączenie tych dwóch materiałów daje ciekawe rezultaty. Panele wyglądają naturalnie, przypominają drewno, a jednocześnie nie mają jego wad – są odporne na zmienne warunki atmosferyczne oraz na wilgoć, nie ulegają więc zniekształceniom, nie trzeba ich pielęgnować. Ich powierzchnia może być gładka lub ryflowana (z rowkami ułatwiającymi odprowadzanie wody opadowej). Dzięki szczotkowaniu na etapie produkcji, ich wierzchnia warstwa jest antypoślizgowa.

Profile dostępne są w zestawach do samodzielnego montażu, który nie jest skomplikowany. Do równego podłoża – np. betonowej płyty bądź nawierzchni z kostki brukowej – wkrętami mocuje się legary. Ich rozstaw podaje producent – najczęściej jest to ok. 30 cm. W kolejnym etapie na wspornikach umieszcza się klipy montażowe, a w nie wpina profile. Po ułożeniu nawierzchni należy zamontować listwy wykończeniowe i zaślepki.

Taras z kompozytu to najdroższy z opisywanych wariantów. Trzeba na niego przeznaczyć ok. 6000 zł.

Budujemy Dom kwiecień 2021

Budujemy Dom

Czasopismo budowlane dla budujących dom i wykonawców

Czas na Wnętrze maj 2021

Czas na Wnętrze

Magazyn wnętrzarski pełen inspiracji

Wnętrza 2021

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Dom Polski 2021

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Gardeners' World Edycja Polska maj - czerwiec 2021

Gardeners' World Edycja Polska

Czasopismo ogrodnicze - najlepsze inspiracje i porady ogrodnicze

ABC Budowania 2020

ABC Budowania

Jak budować bez błędów

Nowoczesne Instalacje 2021

Nowoczesne Instalacje

Dom Energooszczędny Vademecum 2020

Dom Energooszczędny Vademecum