Jak zrobić wymarzony ogród zimowy? Przewodnik po kosztach, budowie, ogrzewaniu
Ile kosztuje ogród zimowy? Jak go zbudować i ogrzać, żeby był miły miejscem odpoczynku wśród roślin? Wyjaśniamy, jak zabrać się za budowę ogrodu zimowego.
Ile kosztuje ogród zimowy? Jak go zbudować i ogrzać, żeby był miły miejscem odpoczynku wśród roślin? Wyjaśniamy, jak zabrać się za budowę ogrodu zimowego.
Jedna z kluczowych kwestii to sprawdzenie, ile kosztuje ogród zimowy. Określenie ceny za ogród zimowy i naszego budżetu, jaki możemy przeznaczyć na jego budowę, jest ważne, bo wpływa na wiele innych decyzji. Na rodzaj technologii budowy ogrodu zimowego, szkła, wybór materiałów, a także wyposażenia. Ponadto, jeśli zimowy ogród ma być całoroczny, powinien być ogrzewany.
Całoroczny ogród zimowy to dość droga inwestycja, której koszt trudno precyzyjnie oszacować, ponieważ zależy on od wielu zmiennych. Większość producentów podaje ostateczną wycenę ogrodu zimowego dopiero po zapoznaniu się ze szczegółowymi informacjami, które przekazujemy w specjalnym formularzu na stronie internetowej (potrzebne będą m.in. 2-3 zdjęcia elewacji oraz docelowa długość i szerokość pomieszczenia). Na tej podstawie inwestor otrzymuje wstępne szkice ze szczegółami dotyczącymi parametrów technicznych oraz wyceną.
Obecnie szacuje się, że cena całorocznego ogrodu zimowego za ciepłą konstrukcję aluminiową (najczęściej już z energooszczędnym pakietem trzyszybowym) waha się w przedziale od 4 do 8 tys. zł/m² (konstrukcje drewniane oraz systemy drewno-aluminium są jeszcze droższe). Należy wyraźnie zaznaczyć, że za przygotowanie płyty fundamentowej, system ogrzewania, klimatyzację czy rolety dachowe trzeba zapłacić oddzielnie. Można zatem przyjąć, że całkowity koszt budowy niewielkiego, w pełni funkcjonalnego ogrodu zimowego (ok. 20 m²), to obecnie kwota rzędu co najmniej 100–120 tys. zł.
Jakiej wielkości powinien być ogród zimowy? Od której strony działki go zrobić (czy są jakieś przeciwwskazania)? Czy ma być nadbudową istniejącego tarasu, czy znajdować się z innej strony? Jaki wybrać kształt ogrodu zimowego? Warto dobrze przemyśleć te kwestie. Czy nasz ogród zimowy ma być przestronnym wnętrzem na wysokość dwóch kondygnacji, czy raczej chcemy zrobić kameralny, przytulny kąt? Z ogrodem zimowym jest inaczej niż z domem - rzadko wybiera się spośród gotowych projektów.
Najczęściej ogrody zimowe projektuje się na indywidualne zamówienie. Jest wiele wyspecjalizowanych w tym zakresie firm, które dostosowują projekt ogrodu zimowego do oczekiwań klienta i pomagają wybrać optymalną konstrukcję. Przygotowanie projektu ogrodu zimowego powinno być poprzedzone specjalistycznymi obliczeniami - ważne jest m.in. obciążenie dachu śniegiem i wiatrem, a to zależy od regionu klimatycznego. Wykonawcy oprócz projektu, oferują prefabrykowane elementy do budowy ogrodu zimowego, jego montaż i gwarancję.
Ważne jest, czy kształt ogrodu zimowego ma być prosty (z dachem jedno-, dwu- lub czterospadowym), czy bardziej wymyślny, zbudowany na planie wielokąta lub nieforemnej podstawy. Lepszy dla ogrodów zimowych jest dach stromy niż płaski, bo z takiego szybciej spłynie woda i mniej śniegu będzie na nim zalegać. Zakłada się, że kąt nachylenia dachu ogrodu zimowego powinien wynosić przynajmniej 5° (więcej w górach). Na stronach internetowych wielu firm można znaleźć poglądowe szkice i się nimi zainspirować. Będzie łatwiej podjąć decyzje.
To, jakiej wielkości ma być ogród zimowy, to sprawa indywidualna. Warto jednak pamiętać, że ogród zimowy o wymiarze mniejszym niż 10 m2 raczej nie będzie funkcjonalny i łatwy do zaaranżowania. Kłopotliwe może okazać się ustawienie nie tylko roślin, ale również stolika oraz foteli. Z kolei, jeżeli konstrukcja ogrodu zimowego ma więcej niż 35 m2 powierzchni zabudowy, to nie można jej już wznieść, korzystając z uproszczonej procedury zgłoszenia. Trzeba wystąpić o pozwolenie na budowę ogrodu zimowego i mieć projekt wykonany przez architekta albo konstruktora.
Ogród zimowy do 35 m2 powierzchni zabudowy - można budować bez pozwolenia, wystarczy na zgłoszenie do starostwa powiatowego.
Najczęściej ogród zimowy dobudowuje się do istniejącego tarasu. Tu może pojawić się problem, bo niektórzy inwestorzy świadomie lokalizują taras od strony północy - daje to latem przyjemny chłód lub dlatego, że takie było ukształtowanie działki. Jednak budowa ogrodu zimowego od strony północnej nie jest dobrym wyborem - ogród zimowy będzie za ciemny i za zimny. Rośliny potrzebują światła. Ogród zimowy od północy nie zda egzaminu, jeśli chcemy korzystać z niego przez cały rok.
W takiej sytuacji do rozważenia jest postawienie ogrodu zimowego jako oddzielnej budowli z innej strony domu (będzie to trudniejsze do wykonania, bo trzeba od początku zrobić fundament, który powinien być m.in. dobrze zaizolowany termicznie). Jeśli taras znajduje się od strony wschodniej lub zachodniej, sytuacja jest bardzo korzystna - latem ogród zimowy od tej strony nie będzie się zbytnio nagrzewać (mniej od wschodu, więcej od zachodu). Nie rekomenduje się budowy ogrodu zimowego od południa - zimą, co prawda, będzie przyjemnie, ale latem pomieszczenie może nie nadawać się do użytku.
Konstrukcja ogrodu zimowego to szkło w ramie wykonanej z aluminium, PVC, drewna albo stali. Każdy z tych materiałów ma odmienne właściwości. Inaczej też wygląda. Istotne jest, by rodzaj konstrukcji ogrodu zimowego dobrać pod względem stylistycznym do charakteru domu, ale najważniejsze, by była ona solidna i dobrze wykonana. Do najpopularniejszych należą ogrody zimowe z profili z aluminium, bo są lekkie, wytrzymałe i bardzo trwałe. Można je pomalować fabrycznie na dowolny kolor. Najczęściej są lakierowane proszkowo, anodowane i lakierowane. Ponieważ są sztywne, nie muszą być grube, a to znaczy, że prawie nie zmniejszają powierzchni oszklenia. W ogrodach zimowych, które mają być użytkowane cały rok, profile aluminiowe robi się z przekładką termiczną z tworzywa sztucznego, co jest gwarantem lepszej termoizolacji.
Mało popularne są do budowy ogrodów zimowych profile z elementów stalowych i PVC. Pierwsze należą do ciężkich i nieodpornych na korozję, drugie mogą odkształcić się pod wpływem zmian temperatury i muszą być dość szerokie.
Konstrukcje ogrodów zimowych mogą być wykonane także z profili drewnianych, które wykazują dobre właściwości termoizolacyjne i są sztywne, ale niezbędna jest ich regularna konserwacja, co może być dużym utrudnieniem. Powinny być zabezpieczone przed zmiennymi warunkami atmosferycznymi i promieniami UV. Czasami w tym celu od zewnętrznej strony stosuje się aluminiowe nakładki (co sprawia, że wyglądają nowocześnie). Aby profile drewniane utrzymały szklane ściany ogrodu zimowego, muszą być szersze niż te zrobione z aluminium, zatem będą bardziej rzucały się w oczy (ale nie każdemu będzie to przeszkadzać).
Czyli clou programu. Nie byłoby uroku zimowego ogrodu, gdyby nie możliwość patrzenia na świat przez szklane ściany. Po pierwsze, do budowy ogrodu zimowego warto zastosować bardzo wytrzymałe bezpieczne szkło o dobrych parametrach termoizolacyjnych.
Najczęściej używa się szkła niskoemisyjnego, zespolonego. Do ogrodu zimowego ogrzewanego najlepiej wybrać pakiet szyb dwukomorowych o jak najniższym współczynniku przenikania ciepła - standardem jest U około 1 W/(m2·K).
Do budowy ogrodów zimowych zaleca się kupić szyby laminowane, czyli takie, które na skutek uderzenia ciężkim przedmiotem (lub chociażby w trakcie silnego gradu) popękają, ale nie rozsypią się na drobne części.
Oferta producentów dotycząca szkła stosowanego w ogrodach zimowych jest dość bogata. Podobnie jak w przypadku okien, można kupić szyby samoczyszczące (polecane na dach ogrodu zimowego), antywłamaniowe, strukturalne, matowe, a nawet dźwiękochłonne. Czasami warto rozważyć zakup modeli przyciemnionych (szkło barwione w masie). Przydadzą się latem, ale zimą nie zdadzą egzaminu, bo będą ograniczały dostęp promieni słonecznych, zatem pomieszczenie ogrodu zimowego się nie nagrzeje (będzie także zaciemnione w okresach obniżonego nasłonecznienia).
Mniej popularny produkt, jednak nadal stosowany na ogrody zimowe, to płyty z poliwęglanu. To tani sposób na ogród zimowy/ Muszą to być odmiany o budowie komorowej, inne będą bowiem „za zimne”. Z poliwęglanu robi się przede wszystkim dachy ogrodów zimowych. Są mniej wytrzymałe od szkła, ale bardziej elastyczne, więc świetnie sprawdzą się, jeśli konstrukcja ogrodu zimowego ma mieć łukowaty kształt. W zacienionych miejscach czasami porastają glonami, dlatego mogą okazać się niezbędne wzmożone zabiegi pielęgnacyjne. Głównym atutem elementów z poliwęglanu do budowy ogrodu zimowego jest niska cena.
Jeśli chcemy pić herbatę w ogrodzie zimowym w grudniowy wieczór, to koniecznie musimy przemyśleć dwie kwestie. Po pierwsze, ogrzewanie ogrodu zimowego, bo promienie słoneczne, których wtedy jest jak na lekarstwo, nie dogrzeją pomieszczenia. Po drugie, sprawę zastosowania do zrobienia ogrodu zimowego materiałów o odpowiednich parametrach technicznych (co mocno podniesie koszt inwestycji). Chodzi o to, aby szklane ściany i sufit ogrodu zimowego były zrobione ze szkła, którego wartość współczynnika przenikania ciepła U była podobna do szkła zastosowanego w oknach w pozostałej części domu. Profile, w których są osadzone szyby, stanowią niewielką część przegród ogrodu zimowego. Dlatego ich izolacyjność termiczna nie ma aż tak dużego znaczenia, jak w przypadku okien (w sprzedaży są profile aluminiowe z przekładką termiczną, które mają zapobiegać powstawaniu mostków termicznych).
Bardzo ważne jest wykonanie w ogrodzie zimowym izolacji termicznej posadzki, którą koniecznie trzeba ułożyć na fundamencie zabezpieczonym także pod względem izolacji przeciwwilgociowej. Izolacja termiczna do ogrodu zimowego to najczęściej styropian grubości około 10 cm (jeśli fundament będzie robiony od początku, powinien się tym zająć specjalista).
Jest kilka sposobów ogrzewania ogrodu zimowego. Sprawa wbrew pozorom nie jest prosta. Sposób najmniej inwazyjny w strukturę budynku i pomieszczeń sąsiadujących to montaż klimatyzatora z funkcją grzania. Takie modele są obecnie bardzo popularne i nie ma problemu z ich zakupem (jeśli nie będzie na nie miejsca w górnej partii wnętrza, można wybrać model przypodłogowy). Zaletą klimatyzatora jest to, że latem schłodzi nagrzane pomieszczenie, a zimą bardzo szybko je nagrzeje. Wadą - włączone urządzenie słychać, więc na dłuższą metę korzystanie z niego może być niekomfortowe.
Uważa się, że optymalnym sposobem ogrzewania ogrodu zimowego jest elektryczne ogrzewanie podłogowe, które ustawione automatycznie przez kilka godzin utrzyma odpowiednią temperaturę w pomieszczeniu. Maty można zastosować w wybranych strefach i niemal w dowolnym momencie realizacji inwestycji. Na posadzkę ogrodu zimowego zaleca się materiały dobrze przewodzące ciepło, czyli gres lub kamień. W ogrodzie zimowym lepiej nie korzystać z ogrzewania wodnego. Zawsze jest ryzyko, że w okresie intensywnego mrozu woda zamarznie i spowoduje uszkodzenie instalacji. Podobnie jest z klasycznymi grzejnikami, które nie są polecane do ogrodów zimowych. W tym przypadku dodatkową trudnością jest doprowadzenie instalacji i znalezienie miejsca na zawieszenie grzejników. Z powodzeniem można je zastąpić modelami montowanymi w podłodze (grzejnikami kanałowymi).
Promienniki ciepła to urządzenia, które emitują fale podczerwieni. Podobny sprzęt często widzi się w letnie wieczory w miejskich kawiarnianych ogródkach. Aby działały, muszą być zasilane energią elektryczną, o którą na ogół nietrudno. Dlatego jedną z ich podstawowych zalet jest to, że ogrodu zimowego nie trzeba wyposażyć w skomplikowane instalacje, przekuwać się przez ściany albo podłogi.
Promienniki ciepła są dostępne w wielu odmianach, kształtach i wielkościach. Te nowoczesne nie emitują już charakterystycznego czerwonego światła, tylko - dzięki zamontowanym filtrom - światło białe (dobre do czytania). Steruje się nimi poprzez aplikację lub pilotem, mają regulowaną moc i są bardzo wydajne.
Najpopularniejsze promienniki ciepła to modele stojące (zajmują dość dużo miejsca), ale w sprzedaży można znaleźć także takie w formie wiszącej lampy. Najczęściej są używane nieregularnie, do czasowego podgrzania ogrodu zimowego (właśnie wtedy, gdy chce się wypić tę osławioną kawę). Minusem będą skoki temperatury, a te nie służą roślinom, które chcemy uprawiać w ogrodzie. Plusem jest to, że ciepło natychmiast rozprzestrzenia się po pomieszczeniu. Ta metoda ogrzewania ogrodu zimowego nie sprawdzi się, jeśli w planach jest utrzymywanie stałej dość wysokiej temperatury przez cały sezon grzewczy. Przede wszystkim ze względu na duże koszty eksploatacyjne.
Tekst: Aleksandra Kuśmierczyk, fot. otwierająca: SOLARLUX