W jaki sposób i za pomocą jakich materiałów wykończyć elewację?

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 9-16 minut
W jaki sposób i za pomocą jakich materiałów wykończyć elewację?

Wykańczanie ścian zewnętrznych to bardzo przyjemny etap, bo po jego zakończeniu dom nabiera ostatecznego wyglądu. Zazwyczaj zwiastuje to także koniec budowy. Materiałów elewacyjnych jest bardzo dużo, ważne by dopasować je do architektury i stylu budynku. Ponadczasowe są fasady z klinkieru, ale równie efektownie prezentują się elewacje z tynkiem o stonowanej kolorystyce i np. drewnem lub oryginalnymi okładzinami z betonu, włóknocementu albo z tworzywa sztucznego. Oto 5 propozycji na zastosowanie tych wyrobów.

W większości polskich domów wykończenie ścian zewnętrznych polega na ich ociepleniu i otynkowaniu, z ewentualnym boniowaniem, urozmaicającym duże jednolite powierzchnie. To taki standard. Bardziej odważni inwestorzy decydują się na różnego typu okładziny. Od dawna modny jest klinkier, drewno i kamień. Od kilku lat popularność zyskują wyroby z betonu oraz tworzyw sztucznych.

Wybór jest więc duży. Istotne jest to, aby kolory komponowały się z tonacją dachu, stolarki i były spójne. Wygląd budynku można uatrakcyjnić też przez odpowiedni dobór detali architektonicznych, takich jak zadaszenia, pergole.

Oczywiście, sposób wykończenia elewacji i kolorystykę materiałów planuje architekt - autor projektu domu, uzgadniając koncepcje z inwestorami. Tak się dzieje w przypadku projektu wykonywanego na indywidualne zlecenie. Dylematy mogą pojawić się, gdy kupimy projekt gotowy i zechcemy zmienić tę pierwotną specyfikację, samodzielnie dobierając elementy wpływające na wygląd fasad.

Mały, nowoczesny dom - wizualizacja
Kolorystykę elewacji oraz rodzaj użytych materiałów projektuje architekt razem z inwestorem. (fot. Archon+)

Bardzo często zgoda na takie zmiany jest standardowo dołączana do projektu. Jednak najważniejsze, żeby przy tego typu modyfikacjach zachować rozwagę i umiar. Zbyt pstrokata fasada nie będzie wyglądała elegancko i bardzo szybko się znudzi.

1. Materiał na elewację: tynk

Najpowszechniejszym materiałem elewacyjnym jest tynk. Oprócz domów stawianych w technologii drewnianej, prawie każdy budynek ma choć fragmenty ścian nim pokryte. Do wyboru są tynki grubo- i cienkowarstwowe. Te pierwsze to tradycyjne powłoki cementowo-wapienne, których grubość wynosi przynajmniej 15-20 mm.

Najwygodniej użyć gotowych zapraw, które po zagruntowaniu podłoża aplikuje się jednowarstwowo. Na ogół pokrywa się nimi przegrody trójwarstwowe z częścią elewacyjną z cegieł oraz jednowarstwowe z ceramiki poryzowanej albo z betonu komórkowego. Tynki cienkowarstwowe przeznaczone są przede wszystkim do wykańczania ścian dwuwarstwowych, układa się je na ociepleniu.

Na jednej ścianie można zastosować kilka rodzajów wykończenia: tynk w odmiennych barwach albo dowolną okładzinę. (fot. L. Jampolska)

W zależności od rodzaju spoiwa użytego do produkcji zapraw, wyróżnia się kilka ich typów:

  • mineralne - cementowe lub cementowo-polimerowe. Do kupienia w workach po 25 kg. Trwałość barw tynków (zwłaszcza o intensywnych kolorach) nie jest duża, przeważnie wykonuje się je w białej barwie i maluje trwalszymi farbami elewacyjnymi. Są paroprzepuszczalne i z tego względu zalecane na ściany ocieplone wełną mineralną. Są też najtańsze;
  • akrylowe - powstają na bazie dyspersyjnych żywic polimerowych, charakteryzują się dużą elastycznością ale bardzo słabą przepuszczalnością pary wodnej. Można je trwale barwić nawet na nasycone kolory. Oferowane najczęściej w postaci gotowej do użycia masy, sprzedawanej w wiadrach. Ściany nimi pokryte można czyścić wodą pod ciśnieniem z dodatkiem detergentów, a także odnawiać akrylowymi farbami fasadowymi;
  • silikonowe - dzięki właściwościom hydrofobowym, ich powierzchnia nie przyciąga cząsteczek wody, utrudnia osadzanie się brudu, zaś opady deszczu powodują samooczyszczanie się elewacji. Zalecane są na obiekty narażone na intensywne zabrudzenie, w rejonach przemysłowych, w pobliżu dróg o dużym natężeniu ruchu. Niestety, takie wyroby są najdroższe;
  • silikatowe (krzemianowe) - są paroprzepuszczalne i szczególnie odporne na grzyby i porosty. W trakcie ich wykonywania i przez kilka kolejnych dni obowiązuje największy reżim odnośnie temperatury i wilgotności;
  • silikonowo-silikatowe - obecnie najpopularniejsze, łączą w sobie cechy obu rodzajów tynków. Są trwałe i odporne na zabrudzenia, a przy tym sporo tańsze od silikonowych.

Aby tynk był trwały przez lata, ściana powinna być przedtem zagruntowana (preparatem zabarwionym na kolor zbliżony do tynku). Proces ten wyrównuje chłonność podłoża i zapobiega powstawaniu plam na wykończonej elewacji. Wskazane jest, żeby nanoszeniem tynku na ścianę zajmowała się jedna osoba i robiła to bez przerw. Jeżeli nie mamy pewności, że wykonawcy ułożą go idealnie równo, lepiej wybrać wariant o urozmaiconej fakturze, np. baranek.

Aby uzyskać równą i jednolitą powierzchnię tynku należy nakładać go starannie np. za pomocą agregatu. (fot. Lakma)

Tynk silikonowy o fakturze baranka kosztuje ok. 140 zł za wiadro 25 kg. Ilość ta wystarcza na wykończenie ok. 10 m2 elewacji. Do tynku trzeba dokupić jeszcze grunt za ok. 70 zł/10 l.

2. Materiał na elewację: drewno

Deski z drewna świerkowego, sosnowego, modrzewiowego lub z gatunków egzotycznych są fabrycznie wyprofilowane, dzięki czemu można je łączyć na pióro i wpust. Mocuje się je (pionowo bądź poziomo) wkrętami do drewna do rusztu nośnego z łat drewnianych. Zabezpiecza się je impregnatem dekoracyjnym, lakierobejcą, lakierem albo farbą. Niestety, co 4-5 lat trzeba je odnawiać.

Drewniane elewacje wymagają odnawiania średnio co 4-5 lat. (fot. Jaf)

Uwaga! Jeżeli wybierzemy drewno, to jego odcienie na różnych fragmentach elewacji, tarasie, balustradzie powinny być spójne.

Sosnowa (surowa) deska elewacyjna o wymiarach 17 x 130 x 3000 mm kosztuje ok. 35 zł/m2. Do tego trzeba doliczyć ruszt, wkręty do mocowania oraz preparat do zabezpieczenia i wykończenia drewna.

Oblicówka drewniana ułożona w pionie

Oblicówka drewniana ułożona poziomo
Oblicówkę drewnianą można układać w pionie i w poziomie. (fot. górna: L. Jampolska, fot. dolna: V33)

3. Materiał na elewację: klinkier

Cegły i płytki z tego materiału dostępne są w bardzo szerokiej gamie kolorystycznej, pozwalającej dobrać je zarówno do budynku zaprojektowanego w tradycyjnym stylu, jak i do nowoczesnych brył. Płytki są dużo lżejsze od cegieł, nadają się więc do mocowania na termoizolacji ścian dwuwarstwowych.

Cegły najczęściej wykorzystywane są jako osłona ocieplenia w przegrodach trójwarstwowych. Muruje się i spoinuje, używając przeznaczonych do nich zapraw. Płytki przytwierdza się do ściany mrozoodporną, elastyczną zaprawą klejową.

Grafitowe płytki klinkierowe o wymiarach 6,5 x 24,5 cm kosztują ok. 30 zł/m2. Cena pełnej cegły elewacyjnej 25 x 12 x 6,5 cm czerwonej to ok. 4 zł/szt.

Przykład elewacji: Cegły i płytki klinkierowe w odcieniach szarości
Cegły i płytki klinkierowe w odcieniach szarości chętnie wybierane są na elewacje domów o prostej bryle. (fot. Wienerberger)
Klinkier w klasycznym rudym wydaniu na elewacji
Klinkier w klasycznym rudym wydaniu pasuje najbardziej do tradycyjnej architektury. (fot. Röben)

4. Materiał na elewację: wyroby betonowe

To przeważnie lekkie płytki, imitujące różne rodzaje kamienia. Mogą mieć rozmaite kolory, faktury i kształty. Najpowszechniej oferowane są jako kompletne systemy z narożnikami, klejem i impregnatem.

Większość materiałów tej kategorii łączy się bez fug. Mogą być przyklejanie do elewacji w poziomie i w pionie. Tego typu dekoracje najlepiej pasują do prostej, nowoczesnej architektury. Ich kolorystykę warto dobrać do innych elementów betonowych, np. kostki planowanej na ogrodowych nawierzchniach.

Betonowe płyty elewacyjne o wymiarach 45 x 90 cm (0,405 m2) kosztują ok. 54 zł/szt., (135 zł/m2).

Płyty betonowe na elewacji
Płyty betonowe zaplanowane na ściany dobrze jest dopasować również do rodzaju ogrodowych nawierzchni. (fot. Semmelrock)
Płytki elewacyjne z betonu imitujące kamień naturalny
Płytki elewacyjne z betonu imitujące kamień naturalny są lekkie i łatwe do zamontowania. Przykleja się je do ściany (bezfugowo) oraz zabezpiecza impregnatem. (fot. Joniec)

5. Materiał na elewację: włóknocement i tworzywa sztuczne

Deski z włóknocementu z odwzorowanym rysunkiem usłojenia drewna to alternatywa popularnego w latach 90. białego sidingu. Można je zastosować na całej fasadzie budynku, ale także połączyć z innymi materiałami i wykorzystać jako element dekoracyjny na narożnikach, ościeżach, pasach międzyokiennych. Wyroby takie barwione są na kilkadziesiąt kolorów.

Panele łączy się na klik na pióro i wpust lub na 30 mm zakładkę. Konstrukcję wsporczą stanowią drewniane łaty systemowe, przykręcane do ściany, pomiędzy którymi umieszcza się ocieplenie. W przypadku uszkodzenia, wymienia się tylko jeden element. Takie deski można stosować w poziomie i w pionie, choć zdecydowanie popularniejsza jest opcja pierwsza. Nie muszą być impregnowane ani konserwowane, jak te drewniane. Możne je stosować na każde podłoże. W podobny sposób mocuje się panele z PVC.

Elewacja obłożona panelami z tworzyw sztucznych
Panele z tworzyw sztucznych sprzedawane są w kilkudziesięciu kolorach i kształtach. (fot. Vox)

Deski z włóknocementu o wymiarach: długość 360 cm, szerokość 18,6 lub 19 cm, grubość 1 albo 1,2 cm kosztują 70 zł/szt. (0,684 m2). Do wykończenia 1 m² elewacji potrzeba 1,74 deski (ok. 102 zł/m2).

Joanna Dąbrowska
fot. otwierajaca: Röben

Dodaj komentarz

time image
time image
Jak usunąć zielony nalot z elewacji?
Jak usunąć zielony nalot z elewacji?
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
11,90 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego Budujemy Dom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2020

Dom Energooszczędny Vademecum

ABC Budowania 2020

ABC Budowania

Jak budować bez błędów

Wnętrza 2021

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze maj 2021

Czas na Wnętrze

Magazyn wnętrzarski pełen inspiracji

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom kwiecień 2021

Budujemy Dom

Czasopismo budowlane dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2021

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2021

Nowoczesne Instalacje