Który rodzaj elewacji jest najtrwalszy?

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 9-16 minut
Który rodzaj elewacji jest najtrwalszy?

Elewacja jest warstwą ochronną ścian. Jednocześnie wpływa na estetykę budynku. Odpowiednio dobrana nadaje mu konkretny charakter, poprawia optycznie proporcje bryły. Pod względem estetycznym powinna tworzyć spójną całość z pokryciem dachowym i stolarką okienną oraz drzwiową.

Czego dowiesz się z artykułu?
  • Kto decyduje o rodzaju elewacji - architekt czy inwestor?
  • Czym charakteryzują się elewacje murowane?
  • Czym charakteryzują się elewacje z płytek?
  • Jaki wybrać tynk na elewację i jakiej farby użyć?
  • Czy elewacje z desek i paneli PVC są modne?

Informacje na temat materiału i kolorystyki fasady zawarte są w projekcie domu. Już na tym etapie warto więc sprawdzić, czy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie ma wytycznych dotyczących np. barwy ścian. Może się bowiem okazać, że nie możemy zrealizować wybranego przez nas rozwiązania.

W przypadku indywidualnego projektu budynku, architekt przy doborze elewacji uwzględnia zarówno miejscowy plan zagospodarowania, upodobania inwestora, jak i rodzaj ścian, bo technologia, w jakiej są zbudowane w znacznej mierze przesądza o ich wykończeniu.

Materiały na elewacje różnią się wyglądem, ceną, właściwościami oraz wymaganiami dotyczącymi podłoża i sposobu montażu. Ważne aby były odporne na uszkodzenia i chroniły ściany przed negatywnym wpływem czynników atmosferycznych - deszczu, mrozu, zmiennej temperatury, silnego słońca czy wiatru. Powinny być zatem nienasiąkliwe, mrozoodporne, niepłowiejące. Popularne jest wykańczanie ścian klinkierem, betonem, drewnem oraz tynkiem.

Ikonografika: Standardowe wykończenie ścian - zależnie od ich typu
Standardowe wykończenie ścian - zależnie od ich typu
Przykładowa elewacja
Elewację można wykonać na wiele sposobów, różniących się pracochłonnością i nakładami inwestycyjnymi. Na domach jednorodzinnych zwykle najkorzystniej prezentują się podziały poziome - dzięki nim budynek wydaje się niższy i szerszy. (fot. Dom w Lonicerach 2 (G2), Biuro projektów Archon+)

ELEWACJE MUROWANE - RODZAJE

W przypadku przegród trójwarstwowych, mamy do czynienia z elewacjami murowanymi z cegły lub bloczków betonowych, łączonymi z warstwą nośną ściany przy użyciu kotew. Przeważnie powstają z cegieł klinkierowych, które wyglądają efektownie, występują w wielu kolorach, są odporne na uszkodzenia mechaniczne i działanie czynników atmosferycznych (np. mrozu), mają bardzo niską nasiąkliwość (nie wchłaniają wilgoci ani brudu).

Podobne właściwości wykazują cegły silikatowe, czyli wapienno-piaskowe, dostępne w naturalnym białym kolorze lub jako barwione w masie.

Ściankę z bloczków trzeba pokryć warstwą tynku, natomiast z wymienionych wyżej cegieł - wystarczy wyspoinować. Najlepsze pod względem technicznym jest wypełnienie szczelin równo z licem muru. Z powodów estetycznych często wykonuje się jednak fugi lekko zagłębione. Wymaga to szczególnej staranności. Masy do spoinowania są gęste, ale nie można ich rozrzedzać, bo wysychając, skurczą się i dojdzie do powstawania szczelin, umożliwiających penetrację wody.

Wygląd elewacji psują niekiedy pozostawione na niej resztki zaprawy - ewentualne zabrudzenia należy usuwać przed związaniem. Cegły klinkierowe najlepiej murować na specjalną zaprawę do klinkieru, w przeciwnym razie na fasadzie mogą pojawić się wykwity. Ponadto murarz powinien mieszać elementy z kilku palet - pozwoli to zniwelować różnice w ich odcieniu.

Ścianka elewacyjna murowana z cegieł ręcznie formowanych
Ścianka elewacyjna murowana z cegieł ręcznie formowanych lub też gładkich dobrze chroni termoizolację budynku i jest wyjątkowo trwała. (fot. Vandersanden)
Cegły klinkierowe na elewacji
Cegły klinkierowe mogą mieć oryginalny podłużny kształt. Takie idealnie pasują do nowoczesnych domów. (fot. Wienerberger)

ELEWACJE Z PŁYTEK - RODZAJE

Ściany jedno- i dwuwarstwowe można wykończyć poprzez przyklejenie płytek z klinkieru, silikatów, betonu, gresu lub kamienia, dostępnych w różnych kolorach i fakturach. Mocuje się je w poziomie, czasami w pionie, na całych ścianach albo na fragmentach. Pozwalają uzyskać efekt muru z cegły bądź kamienia (tańszym kosztem), tym bardziej że poza elementami podstawowymi producenci oferują np. kształtki narożne. Kupić możemy same płytki lub kompletny system elewacyjny, w którego skład wchodzą także płyty ociepleniowe, akcesoria montażowe, chemia - klej, impregnat.

System elewacyjny z płytkami klinkierowymi
Popularnym rozwiązaniem są systemy elewacyjne z płytkami klinkierowymi. Dzięki nim tańsza przegroda dwuwarstwowa może wyglądać jak droższa trójwarstwowa z ceglaną fasadą. (fot. Elastolith)

Wyroby ceramiczne są trwałe, odporne na wpływ warunków atmosferycznych. Występują w odcieniach czerwieni, żółci, brązu, szarości. Ciekawe rozwiązanie stanowią elementy ręcznie formowane, powstające przez odcięcie lica cegły. Pamiętajmy jednak, że okładzina mocowana na ociepleniu nie może być zbyt ciężka. Po ułożeniu, spoiny wypełnia się zaprawą do fugowania.

Płytki betonowe mają zbliżone właściwości do ceramicznych - wysoka trwałość, odporność na czynniki pogodowe, łatwość czyszczenia wodą. Z wyglądu przypominają kamień i dlatego zazwyczaj przykleja się je bezfugowo.

Betonowe bloczki i płytki o łupanej powierzchni dobrze naśladują kamień
Betonowe bloczki i płytki o łupanej powierzchni dobrze naśladują kamień. (fot. Joniec)

Okładzina z marmuru, granitu czy piaskowca prezentuje się elegancko i ponadczasowo. Z uwagi na wysoką cenę, wielu inwestorów stosuje ją jedynie na cokole budynku. Jest bardzo trwała, ale i ciężka - o ile do ścian jedno- i trójwarstwowych wystarczy przytwierdzić ją na zaprawę cementową, to w przypadku dwuwarstwowych należy zastosować kotwy stalowe, osadzane w warstwie nośnej.

WYBIERAMY TYNK I FARBĘ NA ELEWACJĘ

Najpopularniejsze są obecnie tynki cienkowarstwowe, dostępne w bogatszej kolorystyce, niż tradycyjne cementowo-wapienne. Można im nadawać bardziej różnorodne faktury. Są łatwe w użyciu, nie wymagają malowania (z wyjątkiem tynków mineralnych). Występują w kilku odmianach. Wśród najpopularniejszych mamy mineralne i akrylowe. Wyroby silikonowe są droższe, trwalsze i odporniejsze na zabrudzenie. Silikatowe, poza wysoką trwałością, charakteryzują się wysoką odpornością na grzyby i porosty.

Tradycyjny tynk grubowarstwowy trudniej jest przygotować i wymaga malowania. Z uwagi na to, że jest ciężki (może mieć nawet 3 cm grubości) nie nadaje się na ściany dwuwarstwowe, gdzie tynk nakłada się bezpośrednio na termoizolację.

Wybór farb elewacyjnych jest bardzo szeroki. Najczęściej stosowane są akrylowe - odporne na blaknięcie, łatwe do wyczyszczenia (można je zmywać wodą pod ciśnieniem), dostępne w stonowanych i jaskrawych odcieniach. Niestety, wykazują one słabą paroprzepuszczalność, czego efektem bywa wykraplanie się pary wodnej w warstwie ocieplającej i trwałe zawilgocenie ścian.

Wady tej nie mają wyroby silikonowe. Cechują się również dużą trwałością i właściwościami hydrofobowymi - to istotne w przypadku budynków narażonych na zabrudzenie, np. przy ruchliwych ulicach. Z kolei silikatowe są mniej odporne na zanieczyszczenia, ale paroprzepuszczalne i wysoce odporne na glony i porosty. Niestety, nie występują w intensywnych kolorach.

Ściana dwuwarstwowa wykończona tynkiem cienkowarstwowym
Większość budowanych w naszym kraju domów ma ścianę dwuwarstwową wykończoną tynkiem cienkowarstwowym. Producenci oferują takie tynki w ogromnej ilości kolorów, w postaci suchej mieszanki lub gotowej masy. (fot. PPG Deco)

Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!

ELEWACJE Z DESEK LUB PANELI

Deski elewacyjne są obecnie modne. Oprócz drewna stosuje się jego imitacje, czyli panele z włóknocementu, kompozytu i PVC - raczej nie na całych fasadach, tylko na fragmentach.

Oblicówka to podstawowe rozwiązanie w przypadku ścian dwuwarstwowych ocieplonych metodą lekką suchą, choć nadaje się na wszystkie przegrody. Niezbędne jest tylko zamocowanie do nich drewnianego lub metalowego rusztu. Można ukryć w nim termoizolację, dlatego ten typ elewacji często stosuje się przy docieplaniu budynków. Deski przytwierdzane są do konstrukcji poziomo lub pionowo, na zakład (przylgę) lub pióro i wpust.

Trwałość elewacji drewnianej w znacznej mierze zależy od rodzaju materiału. Najlepiej sprawdza się drewno egzotyczne, np. cedr, merbau, meranti. Rodzime - sosna, świerk, modrzew, dąb - choć tańsze, jest zdecydowanie mniej odporne na wpływ warunków atmosferycznych. Co 4-5 lat należy je odnowić poprzez usunięcie powłoki zabezpieczającej i pomalowanie od nowa. Służą do tego impregnaty dekoracyjne, lakiery, lakierobejce, farby.

Elewacja z desek
Elewacje z desek są obecnie na topie. Ważne jednak, by drewno było odporne na warunki atmosferyczne. W przypadku krajowego trzeba się liczyć z koniecznością regularnej konserwacji. (fot. Komplex Market)

Konserwacji nie wymagają panele z PVC, dostępne w różnych pastelowych odcieniach (nazywane sidingiem), kompozytowe oraz z włóknocementu. Te ostatnie mogą mieć też postać prostokątnych płytek, które tak naprawdę są pokryciem dachowym, stosowanym także na elewacje. Wyroby z kompozytu i włóknocementu nie ulegają korozji biologicznej ani zniekształceniom. Ponadto stanowią doskonałą imitację desek.

Elewacja z paneli z PVC
Panele z PVC lub włóknocementu są dobrą alternatywą dla oblicówki drewnianej, z uwagi na odporność na tzw. korozję biologiczną. (fot. Vox)

Małgorzata Kolmus
fot. otwierająca: Röben

Zdaniem naszych Czytelników

time image

Gość emill

29 Cze 2016, 17:32

Tynk Silikatowo-Silikonowy jest wydajny i ma wysoką odpornością na warunki atmosferyczne, korozję biologiczną i zabrudzenia.

Wiecej na Forum BudujemyDom.pl

Dodaj komentarz

time image
time image
Warto wiedzieć dodatkowo:
Zobacz inne artykuły
Zastosowanie elastycznych okładzin imitujących beton
Zastosowanie elastycznych okładzin imitujących beton
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
9,95 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego BudujemyDom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2019

Dom Energooszczędny Vademecum

Jak zbudować dom energooszczędny

ABC Budowania 2019

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Wnętrza 2019

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze listopad 2019

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom październik 2019

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2020

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2020

Nowoczesne Instalacje

Jak zbudować dom energooszczędny