Wymiana pokrycia dachowego i orynnowania

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 17-22 minuty
Wymiana pokrycia dachowego i orynnowania

Remont dachu wynika zwykle z potrzeby zagospodarowania poddasza lub dokonania w nim zmian, np. wstawienia okna połaciowego. Często do remontu zmuszają też usterki – zbyt duże ugięcie krokwi, nieszczelność pokrycia, uszkodzona obróbka blacharska czy kiepska termoizolacja poddasza. Przyczyn usterek może być wiele, a ich naprawa na ogół oznacza ułożenie nowego pokrycia. Nierzadko obejmuje również wymianę konstrukcji dachu.

aktualizacja: 2019-07-30 06:50:37

Remonty dachu nie należą do łatwych. Są to głównie roboty na wysokości, czyli szczególnie niebezpieczne. W zależności od przewidzianych zadań, może się okazać, że będą potrzebni dekarze, cieśle albo wykonawcy zajmujący się wykończeniem. Zakres prac bywa szeroki i może okazać się, że będą potrzebne wszystkie ekipy.

Roboty związane z dachem najlepiej wyznaczyć na porę roku, gdy prawdopodobieństwo występowania opadów jest najmniejsze. Źle zaplanowane i poprowadzone mogą spowodować, że oprócz remontu dachu – trzeba będzie odnowić najwyższą kondygnację, ponieważ np. ulegnie zalaniu.

Remont dachu to kosztowna inwestycja, zazwyczaj z jej przeprowadzeniem inwestorzy się nie śpieszą, jednak są sytuacje, kiedy nie należy tych prac odkładać na później. Oto najważniejsze z nich:

  • pokrycie dachu jest nieszczelne i dach przecieka;
  • konstrukcja dachu jest za słaba i zbyt mocno ugięta;
  • przed dach ucieka za dużo ciepła;
  • planujemy zagospodarowanie poddasza na użytkowe;
  • obróbki blacharskie i orynnowanie są uszkodzone i nie odprowadzają skutecznie wody opadowej;
  • pokrycie dachu nie pasuje do ocieplonej i odnowionej elewacji.
Jeśli pokrycie jest nieszczelne w kilku miejscach, należy je wymienić na nowe
Jeśli pokrycie jest nieszczelne w kilku miejscach, należy je wymienić na nowe. (fot. Ruukki)

Zwykle usterki na dachu pojawiają się miejscowo i zauważamy je właśnie w porze jesiennych deszczów lub zimą. Niestety, nie jest to najlepszy czas na prace na dachu, lepiej więc co jakiś czas zrobić przegląd stanu technicznego pokrycia, by uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek w zimnych porach roku. Najlepiej zlecić to dekarzowi, który układał dach.

Obróbki blacharskie przy kominie
Obróbki blacharskie, np. przy kominie wymagają szczególnej staranności, bo są to miejsca najbardziej narażone na przecieki. (fot. Röben)

OCENA STANU OBECNEGO DACHU

Podobnie jak w przypadku innych prac remontowych, przed przystąpieniem do działania warto ocenić obecny stan dachu, poszukać przyczyn usterek i zaplanować kolejność i zakres robót. W tym celu najlepiej skonsultować się z rzeczoznawcą, który obejrzy dach i zaproponuje najbardziej efektywne rozwiązania. Jeżeli zakres prac będzie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, wówczas opinia powinna mieć formę ekspertyzy technicznej, będącej podstawą do sporządzenia projektu inwestycji.

Za długie krokwie o zbyt małych przekrojach dość szybko zaczynają się uginać i wymagają wzmocnienia lub wymiany.
Za długie krokwie o zbyt małych przekrojach dość szybko zaczynają się uginać i wymagają wzmocnienia lub wymiany. (fot. T. Rybarczyk)

DROBNE NAPRAWY DACHU

Remont dachu nie zawsze jednak oznacza wymianę pokrycia na nowe. W przypadku drobnych usterek zwykle da się je usunąć bez konieczności wymiany całego dachu. Niekiedy wystarczy wymiana jego fragmentu. Sposób naprawy zależy od rodzaju pokrycia. Łatwe w naprawie są pokrycia bitumiczne – papa i gonty, na które w miejscach uszkodzeń nakleja się kolejną warstwę. Jeżeli pokryciem są dachówki, to wymienia się tylko te uszkodzone.

Nieco trudniej jest z pokryciem z blachy. Jeśli jest szczelne, jedynie wyblakło od słońca, można je oczyścić i ponownie pomalować odpowiednią farbą. Jeśli są w nim miejscowe przecieki – wymienia się cały arkusz, a gdy uszkodzenia są poważniejsze, starą blachę trzeba zastąpić nowym pokryciem.

Duże rozpiętości pomiędzy elementami więźby spowodowały większe niż dopuszczalne ugięcie jętek
Duże rozpiętości pomiędzy elementami więźby spowodowały większe niż dopuszczalne ugięcie jętek. (fot. T. Rybarczyk)

Czasami nieszczelności w dachu wynikają z wykruszenia się masy uszczelniającej na połączeniu obróbek blacharskich, np. przy kominach. W takim przypadku należy ją usunąć i zabezpieczyć te miejsca ponownie. Do tego celu służą specjalne masy i uszczelniacze dekarskie, odporne na ekstremalne warunki atmosferyczne. Nie wolno stosować innych wyrobów, które nie są wystarczająco odporne na wysoką i niską temperaturę, wilgoć i promieniowanie UV.

Zlokalizowanie przecieku należy zlecić dekarzowi, który od razu je naprawi – używając właściwych materiałów.

Stare, zniszczone przez owady i grzyby ołacenie trzeba wymienić
Stare, zniszczone przez owady i grzyby ołacenie trzeba wymienić
Stare, zniszczone przez owady i grzyby ołacenie trzeba wymienić. (fot. T. Rybarczyk)

WZMOCNIENIE WIĘŹBY DACHOWEJ

Jeżeli ocena techniczna wykaże, że konstrukcja więźby dachowej jest za słaba, należy ją wzmocnić albo wymienić uszkodzone elementy. W takiej sytuacji konstruktor może zalecić wymianę ugiętego elementu na nowy, albo zastosowanie dodatkowych podpór pod krokwie i jętki, zwiększenie liczby bądź przekroju krokwi przez przybicie do nich obustronnie dwóch desek albo usztywnienie połaci ściągami stalowymi. Jeśli belki więźby widoczne są od strony nieużytkowanego strychu, możliwa jest ich naprawa przed usunięciem pokrycia.

W skrajnych przypadkach może się jednak okazać, że cała więźba wymaga wymiany. Przyczyną takiego stanu rzeczy są błędy projektowe lub wykonawcze. Tego rodzaju prace mogą być koniecznie, jeśli planowana zmiana sposobu użytkowania budynku spowoduje zwiększenie obciążenia, które dotychczasowa konstrukcji nie będzie w stanie przenieść.

Wzmocnienie więźby za pomocą belki drewnianej.
Wzmocnienie więźby za pomocą belki drewnianej. (fot. T. Rybarczyk)

Na ogół błędy w budowie więźby dachowej powstają na etapie wznoszenia domu. Niestety dość często wykonawcy, na życzenie inwestora lub samowolnie, rezygnują z jakiś elementów konstrukcji więźby, zwiększają odległość pomiędzy nimi, wykorzystują drewno niższej klasy niż przewidziana w projekcie lub o zbyt małych przekrojach oraz niewłaściwie łączą elementy konstrukcji więźby. Takie praktyki są niedopuszczalne, ale zdarza się również, niestety, że kierownik budowy je akceptuje.

Dlatego przed planowanym remontem dachu zawsze dobrze jest sprawdzić stan więźby dachowej i jeśli wymaga dostosowania do większych obciążeń – zdecydować, w jaki sposób ją wzmocnić. Jeśli prace mają obejmować ocieplenie poddasza albo wymianę pokrycia, to taka ocena stanu obecnego jest konieczna, bo wszystkie tego typu dodatkowe warstwy materiałów wpływają na zmianę obciążenia dachu.

Wzmocnienie krokwi za pomocą przykręcanych elementów drewnianych
Wzmocnienie krokwi za pomocą przykręcanych elementów drewnianych. (fot. T. Rybarczyk)

WYMIANA POKRYCIA DACHOWEGO NA NOWE

W przypadku remontu dachu, nie bez znaczenia jest jego kształt (w kontekście przenikających się połaci i załamań) oraz kąt nachylenia Może okazać się, że zbyt małe lub za duże nachylenie połaci wykluczy zastosowanie wybranego pokrycia, dlatego tak ważna jest ocena możliwości przedsięwzięcia przed zaplanowaniem robót.

Teoretycznie może się wydawać, że zamiana pokrycia na lżejsze nie wymaga sprawdzenia konstrukcji dachu. Jednak w praktyce taką ocenę warto przeprowadzić, ponieważ na więźbę dachową działa również siła ssąca wiatru, która przy lżejszym pokryciu powoduje, że obciążenia elementów więźby mogą być większe, niż w przypadku starego, cięższego pokrycia. Jeśli zmienia się pokrycie dachu na cięższe, to ocena stanu więźby jest bezwzględnie konieczna.

Dachówki z posypką mineralną układane zamiast gontu drewnianego
Dachówki z posypką mineralną układane zamiast gontu drewnianegoDachówki z posypką mineralną układane zamiast gontu drewnianego
Dachówki z posypką mineralną układane zamiast gontu drewnianego. (fot. Ahi Roofing)

Podczas wymiany pokrycia dachowego trzeba też zwrócić uwagę na izolacje – w starych domach może nie być ich wcale, mogą być niewystarczające albo być w złym stanie.

Na dachach krytych wcześniej papą można układać blachodachówkę lub bitumiczne płyty faliste – na istniejącym pokryciu przybija się wzdłuż krokwi kontrłaty, a na nich łaty, najczęściej w rozstawie 35–50 cm (do mocowania używa się gwoździ ocynkowanych lub wkrętów). Na pokryciu z papy można też układać gonty bitumiczne, które ulegają tzw. samowulkanizacji, czyli sklejają się nawzajem pod wpływem promieni słonecznych.

W wielu remontowanych domach możliwa jest również wymiana pokrycia na cięższe, ale taka decyzja bezwzględnie wymaga konsultacji z konstruktorem, bowiem różnica ciężaru odmiennych pokryć dachowych jest bardzo duża – ceramiczna dachówka karpiówka układana podwójnie waży ponad 80 kg/m2, a blacha dachowa poniżej 5 kg/m2. Uprawniony specjalista oceni czy jest to dopuszczalne i ewentualne zaproponuje odpowiedni sposób wzmocnienia więźby.

Układanie nowej wiatroizolacji i konstrukcji z łat i kontrłat pod dachówki ceramiczne
(fot. T. Rybarczyk)
Dachówki ceramiczne
Układanie nowej wiatroizolacji i konstrukcji z łat i kontrłat pod dachówki ceramiczne. (fot. Creaton Polska)

OCIEPLENIE DACHU I ZABUDOWA PODDASZA

Remont dachu to dobra okazja, by go ocieplić. Termoizolację układa się przy zmianie konstrukcji i pokrycia dachu oraz w trakcie adaptacji poddasza na użytkowe. Niekiedy samo ocieplenia wynika tylko z potrzeby poprawy właściwości termoizolacyjnych budynku.

Dach można ocieplić na dwa sposoby:

  1. jeśli nie zmienia się pokrycia dachu, to wełnę mineralną układa się między krokwiami. Aby nie było liniowych mostków termicznych wzdłuż krokwi, to ocieplenie mocuje się także na stelażu opuszczonym względem nich. Wówczas zapewniona jest ciągłość termoizolacji na całej powierzchni połaci. Po ociepleniu, jeśli poddasze będzie użytkowane, zabudowuje się je płytami gipsowo-kartonowymi, włóknowo-gipsowymi lub deskami boazeryjnymi. Opuszczony stelaż najlepiej wykonać z profili stalowych przeznaczonych do systemu zabudowy gipsowo-kartonowej. Gdy poszycie ma być z desek, podkonstrukcję można zrobić z łat drewnianych.

  2. jeżeli wymienia się pokrycie dachu, to ocieplenie można ułożyć na krokwiach. Wykorzystuje się do tego celu specjalną wełnę mineralną albo płyty poliuretanowe. W przypadku adaptacji poddasza na użytkowe, ten sposób ułożenia termoizolacji jest bardziej popularny, bo sprzyja lepszemu wykorzystaniu i zaaranżowaniu przestrzeni. Ponadto w tym przypadku, aby uatrakcyjnić wnętrza można nie zakrywać belek konstrukcji więźby.
Przez nieocieplone pokrycie dachu ucieka bardzo dużo ciepła, warto więc je ocieplić.
Przez nieocieplone pokrycie dachu ucieka bardzo dużo ciepła, warto więc je ocieplić. (fot. T. Rybarczyk)

Podczas ocieplania dachu nie wolno zapomnieć o odpowiednim zabezpieczeniu termoizolacji przed wilgocią za pomocą folii paroizolacyjnej, mocowanej od strony wnętrza. Z kolei od zewnątrz powinna być ułożona wiatroizolacja, która pozwoli na odparowanie na zewnątrz wilgoci z wełny mineralnej oraz umożliwi spłynięcie pojawiającego się pod pokryciem kondensatu w kierunku okapu. Brak obu folii oznacza wzrost wilgotności wełny mineralnej i znaczne pogorszenie jej właściwości termoizolacyjnych.

Przy zabudowie poddasza płytami gipsowo-kartonowymi – należy również pamiętać, aby prawidłowo wzmocnić połączenia płyt i naroży, by nie pojawiły się rysy. Najlepiej wykonać poszycie z podwójnych płyt, albo z desek. Dobrze też wcześniej rozprowadzić wszystkie niezbędne instalacje – elektryczną, grzewczą, Wi-Fi itp.

Roboty na dachu są szczególnie niebezpieczne
Roboty na dachu są szczególnie niebezpieczne, ich wykonanie bezwzględnie należy powierzyć specjalistom. (fot. T. Rybarczyk)

NAPRAWA RYNIEN I OBRÓBEK BLACHARSKICH

Najmniej inwazyjnym remontem dachu jest naprawa obróbek blacharskich i orynnowania. Zazwyczaj ulegają one uszkodzeniom przez spadające gałęzie lub konary drzew. Rynny mogą oberwać się albo zapchać przez opadające szyszki, liście i inne zanieczyszczenia. Skorodowanego orynnowania z reguły nie opłaca się naprawiać i trzeba wymienić cały system.

Jeżeli system odwodnienia dachu przestaje być drożny, zbierająca się w nim woda zimą może zamarzać, zwiększając swoją objętość, a także powodować pękanie lub obrywanie się rynien oraz niszczyć obróbki blacharskie wokół nich.

Przyczyną usterek może być również brak właściwej kompensacji i dylatacji między elementami, umożliwiających odkształcania się obróbek pod wpływem różnicy temperatury. Elementy te bowiem latem bardzo się nagrzewają i zmieniają swoją długość, co trzeba przewidzieć w trakcie budowy. Jeśli się tego nie uwzględni, to obróbki będzie trzeba szybko wymienić, ponieważ się zdeformują.

Doraźne naprawy pęknięć i nieszczelności można wykonać przy użyciu opasek zaciskowych z podkładką gumową, taśmy klejącej lub przyklejanych nakładek. Orynnowanie ze stali ocynkowanej, miedzi czy cynkowo-tytanowe można naprawić metodą lutowania z wykorzystaniem odpowiednich topników i spoiwa.

Jeśli wymiany wymaga większy fragment orynnowania, może być problem z dopasowaniem elementów. Wówczas wymienia się tylko pojedynczy ciąg rynien wzdłuż jednej połaci, a w orynnowaniu otokowym wstawia nowy odcinek i oddzielne odprowadzenie rurami spustowymi.

Jeżeli wymieniane są rynny, pasy nadrynnowe i podrynnowe, to w zasadzie wymienić trzeba całą obróbkę blacharską. Okazać się może również, że niezbędne jest przełożenie dachu przy okapach.

Przy zmianie pokrycia konieczna jest wymiana obróbek blacharskich
Przy zmianie pokrycia konieczna jest wymiana obróbek blacharskich. (fot. T. Rybarczyk)

OKNA DACHOWE I LUKARNY

Wstawienie okna połaciowego lub zbudowanie lukarny to poważna ingerencja w dach. Wykonanie takiego elementu wymaga usunięcie pokrycia i, jeśli jest to konieczne np. w miejscu montażu okna, wzmocnienia więźby dachowej. Należy dodatkowo ocieplić połać wokół okna, zamocować obróbkę blacharską i uzupełnić pokrycie. Na końcu wykonuje się zabudowę połaci wokół wstawionego okna od strony poddasza.

Zbudowanie lukarny w istniejącym dachu to poważna ingerencja w jego konstrukcję
Zbudowanie lukarny w istniejącym dachu to poważna ingerencja w jego konstrukcję. Najczęściej wymaga przeprojektowania więźby. (fot. Wienerberger)

Tomasz Rybarczyk

Dodaj komentarz

time image
time image
Warto wiedzieć dodatkowo:
Zobacz inne artykuły
Agregat malarski - jak używać i konserwować?
Agregat malarski - jak używać i konserwować?
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego BudujemyDom! Całkowiecie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2019

Dom Energooszczędny Vademecum

Jak zbudować dom energooszczędny

ABC Budowania 2019

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Wnętrza 2019

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze wrzesień 2019

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Dom Polski 2019

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2019

Nowoczesne Instalacje

Jak zbudować dom energooszczędny