Jak i czym ocieplić ściany zewnętrzne domu?

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 9-16 minut
Jak i czym ocieplić ściany zewnętrzne domu?

Obniżenie kosztów ogrzewania użytkowanego domu wymaga przeprowadzenia termomodernizacji. Zakres prac i wartość spodziewanych oszczędności będzie zależeć od aktualnego stanu budynku - ciepłochronności ścian, stropów i podłóg, szczelności okien i efektywności wykorzystania zużywanego opału. Przed ich rozpoczęciem powinniśmy ustalić, jakie roboty przyniosą największe korzyści i w jakiej kolejności, jeśli termomodernizację będziemy prowadzili etapami.

Bilans cieplny

Przeprowadzenie dokładnego bilansu cieplnego domu nie jest łatwe, gdyż wpływa na niego nie tylko konstrukcja samego budynku, ale i sposób jego użytkowania, warunki pogodowe oraz usytuowanie. Bilansując energię potrzebną do ogrzewania domu, bierzemy pod uwagę przede wszystkim straty cieplne. Natomiast zyski energii cieplnej pochodzące z urządzeń domowych (emisji ciepła przez mieszkańców, oświetlenia, sprzętu AGD) oraz nasłonecznienia są trudne do oszacowania i możemy je pominąć, zwłaszcza, że nie mamy na nie większego wpływu.

Praktycznym sposobem na ocenę stanu ciepłochronności budynku będzie określenie faktycznego zużycia energii w sezonie grzewczym i miarodajny wynik uzyskamy poprzez pomiar przekazanej do instalacji energii, co - zależnie od systemu ogrzewania - umożliwi odczyt z ciepłomierzy, liczników energii elektrycznej czy gazomierzy sieciowych lub na LPG. W przypadku ubiegania się o dofinansowanie konieczne będzie sporządzenie audytu energetycznego przez uprawnionego fachowca.

Wymagane ciepłochronności przegród budowlanych według WT 2020:

  • ścian zewnętrznych: 0,20 W/m2 K,
  • stropów i dachów: 0,15 W/m2 K,
  • podłogi na gruncie: 0,30 W/m2 K,
  • okna: fasadowe 0,90 W/m2 K, dachowe 1,1 W/m2 K.

Opłacalność termomodernizacji

Prace termomodernizacyjne powinny przynieść konkretne oszczędności w kosztach ogrzewania domu równoważące w rozsądnym czasie wydatki z tym związane. Oczywiście powinniśmy też brać pod uwagę poprawienie estetyki budynku, komfortu użytkowania i działania proekologiczne ukierunkowane na globalne zmniejszenie zużycia energii.

Niezwykle istotny wpływ na koszty ogrzewania ma rodzaj wykorzystywanego paliwa oraz stan urządzeń grzewczych i często od modernizacji tej instalacji powinniśmy rozpocząć działania. Natomiast, pod względem kosztów, najwyższą pozycję przy pracach termomodernizacyjnych zajmuje z reguły ocieplenie ścian zewnętrznych, dlatego trzeba dokładnie przeanalizować, na ile będzie to opłacalne.

Efekt ekonomiczny takiej modernizacji zależy przede wszystkim od aktualnej ciepłochronności istniejącej ściany - czym jest ona mniejsza, tym wyższe będą oszczędności na ogrzewaniu.

Jaki wybrać materiał do ocieplenia ścian zewnętrznych domu?

Obecnie stosowane technologie ociepleniowe bazują głównie na dwóch rodzajach materiałów termoizolacyjnych - styropianie i wełnie mineralnej. Pod względem ciepłochronności mają one podobne właściwości (współczynnik przewodności cieplnej w granicach 0,032-0,040 W/m K), ale znacznie różnią się paroprzepuszczalnością, elastycznością, ognioodpornością, reakcją na chemikalia.

Styropian - najczęściej wykorzystywany przy ociepleniach charakteryzuje się niską nasiąkliwością, ale też dużym oporem dyfuzyjnym - słabo przepuszcza parę wodną. Ogranicza to możliwość odprowadzenia wilgoci na zewnątrz, co niekiedy może doprowadzić do trwałego zawilgocenia murów. Zjawisko takie może wystąpić, gdy w pomieszczeniach nie działa wentylacja lub ściany są już zawilgocone, np. w wyniku długotrwałego niedogrzania, kondensacji pary wodnej na zimnych elementach muru. Z kolei wełna mineralna zapewnia dobre "oddychanie" ściany, ale w przypadku nawilżenia długo utrzymuje wilgoć, zmniejszając przy tym swoje własności ciepłochronne.

Styropian
Ocieplanie ścian zewnętrznych można wykonać przy pomocy styropianu, fot. Termo Organika.
Wełna mineralna
Drugim materiałem do termomodernizacji ścian zewnętrznych jest wełna mineralna, fot. Ursa.

Styropian i wełna mineralna produkowane są w kilku odmianach dostosowanych do konkretnego zastosowania. Przy ocieplaniu ścian zewnętrznych wykorzystywany jest styropian odmiany EPS 70, rzadziej EPS 50, a w miejscach narażonych na długotrwałe zawilgocenie, np. w obrębie cokołów, styropian "hydro" lub polistyren ekstrudowany XPS.

Wełny mineralne używane do ocieplenia ścian to odmiany o średniej gęstości 50-60 kg/m3 oraz ciężkie o masie objętościowej 140-160 kg/m3 wykorzystywane przy technologii klejenia ocieplenia do podłoża. Alternatywnie stosowane są też wełny lamelowe o ukierunkowanym układzie włókien, zastępujące ciężkie odmiany tego materiału.

Efektywność ocieplenia zależy przede wszystkim od grubości warstwy termoizolacyjnej, a jej dobór powinien zapewniać wymaganą ciepłochronność. Najczęściej materiał termoizolacyjny ma grubość 15-20 cm, co z reguły wystarcza do uzyskania wymaganej ciepłochronności.

Jaką techniką wykonać docieplenie ścian zewnętrznych domu?

Najpopularniejsze metody ocieplenia - lekka mokra (tzw. bezspoinowy system ociepleniowy BSO, zwany też w nomenklaturze angielskiej - ETICS) i lekka sucha - różnią się zasadniczo w technologii montażu.

W systemie BSO ocieplenie z płyt styropianowych lub wełny mineralnej jest przyklejane do muru zaprawa klejową i dodatkowo mocowane kołkami z talerzykami dociskowymi. Ta metoda zdecydowanie nie nadaje się do samodzielnego wykonania, gdyż wymaga sporo wprawy, zwłaszcza przy nakładaniu i zacieraniu tynku. Natomiast ocieplenie w technologii lekkiej suchej jest dość łatwe do wykonania, a prace można prowadzić etapami i to w różnych warunkach pogodowych.

Schemat ocieplenia ścian metodą lekką mokrą
Schemat ocieplania ściany metodą lekką mokrą.

Ocieplenie w systemie BSO przeprowadza się w kilku etapach:

  • najpierw przyklejane są płyty ociepleniowe i mocowane kołkami,
  • następnie nakłada się warstwę zbrojącą z siatki z włókna szklanego wtopioną w zaprawę klejową,
  • po jej przeschnięciu gruntuje się podłoże oraz nakłada tynk cienkowarstwowy.
Mocowanie styropianu
Płyty ociepleniowe są dociskane długą łatą, fot. Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń.

Wiele firm oferuje tzw. systemy ociepleniowe zawierające wszystkie niezbędne materiały do wykonania termoizolacji. Warto skorzystać z takich ofert, gdyż przypadkowe zestawienie użytych materiałów - zwłaszcza zapraw klejowych i tynków - nie gwarantuje uzyskania ich dobrej współpracy po nałożeniu.

Ocieplanie w systemie BSO wymaga dużej staranności i przestrzegania reżimów technologicznych. Ze względów estetycznych i wymagań technicznych bardzo istotny jest dobór odpowiedniego tynku. Obecnie produkowane tynki cienkowarstwowe odbiegają nieco od dawnego podziału na tynki mineralne, silikatowe, akrylowe czy silikonowe, łącząc często własności techniczno-użytkowe z różnych grup. Dlatego jego przydatność do konkretnych warunków zastosowania trzeba określić na podstawie parametrów podawanych przez producenta, zwracając szczególną uwagę na jego paroprzepuszczalność i trwałość barwy.

Ocieplenie metodą lekką suchą polega na zamocowaniu do ściany rusztu nośnego, ułożenia ocieplenia z wełny mineralnej oraz zamocowania wiatroizolacji i elewacji z paneli plastikowych tzw. sidingu, szalówki drewnianej lub profilowanych blach powlekanych. Można również przygotować tą metodą ścianę pod tynk cienkowarstwowy, wykorzystując cementowo-włóknowe płyty elewacyjne.

Ocieplanie ścian metodą lekką suchą
Schemat ocieplania ściany metodą lekką suchą.

Ruszt nośny budowany jest najczęściej z zaimpregnowanych listew drewnianych o przekroju 4 x 5-6 cm, mocowanych na klockach dystansowych do muru. Odsunięcie lica rusztu od ściany powinno odpowiadać grubości ocieplenia, a ich rozstaw ustala się o 2-3 cm mniejszy niż szerokość płyt wełny mineralnej. Zapewni to samozamocowanie ocieplenia dzięki ich sprężystości. Jeśli wysokość ocieplenia przekracza 4 m, wypełnienie należy przedzielić deską odciążającą, co zapobiegnie odkształcaniu się płyt pod własnym ciężarem.

Zobacz ocieplanie ścian zewnętrznych metodą lekką suchą, film Ekodrewno.

Kolejny etap to zamocowanie wiatroizolacji, chroniącej przed zamakaniem wełny i jej pyleniem. Folię wstępnie mocuje się zszywkami do rusztu, zwracając uwagę na dobre jej naciągnięcie i zachowanie 10 cm zakładów na złączach. Ponieważ pod warstwą elewacyjną musi być utworzona pustka wentylacyjna, wzdłuż rusztu przybija się listwy o grubości 2,5-3 cm i dopiero do nich mocuje poszycie elewacyjne.

W przypadku mocowania płyt cementowo-włóknowych przykręcane są one do rusztu wkrętami ze stali nierdzewnej, a spoiny wzmacniane siatką i szpachlowane. Na tak przygotowanym podłożu można nałożyć dowolny tynk cienkowarstwowy.

Jak uzyskać dofinansowanie na termomodernizację?

Krajowy program ukierunkowany na zmniejszenie zużycia energii na potrzeby gospodarstw domowych, umożliwia ubieganie się o różne formy pomocy finansowej przy termomodernizacji budynków jednorodzinnych. Realizowany pod hasłem Czyste Powietrze pozwala w latach 2018-2027 na składanie wniosków o dofinansowanie kosztów robót modernizacyjnych według ramowych założeń dostępnych na stronach internetowych Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, właściwego dla lokalizacji budynku. Tam też składa się dokumenty.

Kwota dofinansowania ustalana jest odpowiednio dla poszczególnych działań termomodernizacyjnych i dochodów potencjalnego beneficjenta. W zakresie prac ociepleniowych przegród zewnętrznych - kwota dofinansowania podstawowego nie może przekraczać 30% wydatków i wartości 45 zł/m2 ocieplenia, a o dopłatę mogą ubiegać się tylko właściciele budynków przekazanych do użytkowania przed datą 31.12.2013 roku. W przypadku osób o niskich dochodach (poniżej 1400 zł/miesiąc i osobę) dopłaty mogą być większe - odpowiednio do 60% udokumentowanych kosztów i kwoty 90 zł/m2 ocieplenia.

Autor: Cezary Jankowski

Opracowanie: Martyna Nowak-Ciupa

fot. otwierająca: Foveo-Tech

Dodaj komentarz

time image
time image
Zobacz inne artykuły
Ocieplenie domu styropianem
Ocieplenie domu styropianem
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
11,90 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego Budujemy Dom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2021

Dom Energooszczędny Vademecum

ABC Budowania 2021

ABC Budowania

Jak budować bez błędów

Wnętrza 2021

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze grudzień 2021 - styczeń 2022

Czas na Wnętrze

Magazyn wnętrzarski pełen inspiracji

Twój Dom Twój Styl 2021

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom listopad - grudzień 2021

Budujemy Dom

Czasopismo budowlane dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2022

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2022

Nowoczesne Instalacje