Ryzyko związane z nieprawidłowym montażem kamer na prywatnej posesji nie jest wyłącznie teoretyczne. 15 lipca 2026 roku Urząd Ochrony Danych Osobowych poinformował o pierwszej karze związanej z prywatnym monitoringiem. Właściciel kamer ma zapłacić 26 711 zł za niewykonanie prawomocnego nakazu UODO. System przez całą dobę rejestrował obraz i dźwięk, obejmując swoim zasięgiem również drogę publiczną oraz sąsiednie nieruchomości. Właściciel miał 7 dni na usunięcie kamer lub ustawienie ich w taki sposób, aby obejmowały wyłącznie jego posesję. Nie zaskarżył decyzji, ale również jej nie wykonał i nie zareagował na upomnienie urzędu. Kara została więc nałożona za dalsze bezprawne przetwarzanie danych sąsiadów mimo prawomocnego nakazu. Ta sprawa pokazuje wyraźnie, że kamera zamontowana na prywatnym domu nie daje prawa do nagrywania sąsiadów i przestrzeni publicznej. Jak zatem ustawić monitoring, aby chronił posesję, ale nie naruszał prywatności wykonawców, sąsiadów ani innych osób?
Wiarygodni dostawcy sprzętu i oprogramowania oraz wykonawcy - to absolutna podstawa przy montażu instalacji alarmowej oraz inteligentnej, z której nasze dane nie trafią do miejsc, do których z całą pewnością trafić nie powinny. Dlatego wybierajmy przede wszystkim firmy obecne na naszym rynku od lat i o ustalonej renomie. To w praktyce jedyne kryteria podlegające weryfikacji przez klienta-amatora. Takie firmy nie pozwalają sobie na psucie marki i utratę wiarygodności. Dlatego możemy mieć pewność, że zarówno to co deklarują w specyfikacjach technicznych urządzeń alarmowych, jak i w swojej polityce prywatności i ochrony danych, faktycznie odpowiada rzeczywistości.
Jakie dane gromadzimy montując alarm i monitoring?
Mając system alarmowy zwykle również pozyskujemy i gromadzimy pewne dane będące przedmiotem szczególnej ochrony. Jakie one będą zależy od tego jak działa nasz system.
Monitoring - rozumiany jako podgląd na żywo, już może naruszać czyjąś prywatność. Dotyczy to też sytuacji, gdy zasięg obserwacji obejmuje tylko naszą posesję lub wnętrze domu. Tym bardziej, jeżeli w polu widzenia jest posesja sąsiada (nawet niecelowo).
Rejestrowanie obrazu i dźwięku - zdjęć, filmów, nagrań audio z kamer czy nawet wideodomofonu. Jeżeli w jakikolwiek sposób gromadzimy takie dane, to stajemy się faktycznie administratorem danych osobowych (do nich zalicza się również sam wizerunek). Choćby w pełni automatycznie robił to wideorejestrator na swoich domyślnych ustawieniach.
Funkcjonowanie klasycznej instalacji alarmowej - przez czujki ruchu albo nawet wstrząsowe na ogrodzeniu oraz tzw. bariery podczerwieni na posesji wykrywana jest obecność osób lecz pozostają one anonimowe, nie mamy tu więc do czynienia z danymi osobowymi. Jednak nawet jeżeli wzbudzenie którejś czujki powoduje włączenie rejestracji obrazu i dźwięku, to jest to sytuacja szczególna. Łatwo można wykazać, że jest to działanie uzasadnione. Bardzo ważna jest kwestia naszych intencji, czyli przyczyny oraz celu rejestracji i następnie przechowywania danych. Bowiem, wbrew temu co mogłoby się niektórym wydawać, nawet na własnym terenie nie możemy zupełnie dowolnie rejestrować wszystkich, a następnie przechowywać tego zapisu tak długo jak przyjdzie nam ochota (do miesiąca bez szczególnego uzasadnienia).
Kiedy monitoring na posesji jest legalny?
Co do zasady, każdy kogo obecność będzie rejestrowana na posesji lub w domu, powinien zostać o tym uprzedzony. Dlatego, chociaż tabliczki „Obiekt monitorowany”, postrzegamy raczej jako element, który ma zniechęcać ewentualnych złodziei lub wandali, to w świetle obecnie obowiązującego prawa ich umieszczenie w widocznych miejscach jest naszym obowiązkiem. Szczególnym przypadkiem jest sytuacja, gdy chcemy w ten sposób monitorować plac budowy, wnętrze domu w trakcie remontu, jego otoczenie podczas zakładania ogrodu. Wykonawcy powinni zostać uprzedzeni, że będą obserwowani i rejestrowani. Mają prawo nie wyrazić na to zgody. My zaś możemy ich w takiej sytuacji nie zatrudniać. Jednak czy odmowa zatrudnienia z tej przyczyny nie jest już formą dyskryminacji? Najgorzej zaś, jeżeli zechcemy wprowadzić elektroniczny nadzór dopiero w trakcie prac, wobec wykonawców, którzy nie byli o tym od początku uprzedzeni. Rozwiązanie z nimi umowy, gdy nie zgodzą się na monitoring będzie bardzo trudno obronić. Taki spór może skończyć się w sądzie. Dopiero on będzie rozstrzygał, co jest uzasadnionym i dopuszczalnym poziomem kontroli.
System alarmowy a przepisy prawa - co trzeba wiedzieć?
Przed wyborem systemu alarmowego warto zwrócić uwagę nie tylko na jego funkcjonalność, lecz także na kwestie prawne i formalne, które mają istotne znaczenie dla bezpieczeństwa oraz odpowiedzialności inwestora. Podstawowym aktem regulującym tę tematykę jest Ustawa o ochronie osób i mienia, definiująca zasady stosowania zabezpieczeń. W przypadku obiektów mieszkalnych i usługowych przepisy nie wymagają szczególnych uprawnień do montażu takich systemów. Prace może wykonać przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie systemów ochrony, który ponosi odpowiedzialność za wykonanie instalacji alarmowej zgodnie z umową, dokumentacją oraz przepisami Kodeksu cywilnego. Inne wymagania obowiązują w obiektach podlegających obowiązkowej ochronie, gdzie konieczne jest posiadanie koncesji oraz zaangażowanie kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego. Istotną rolę odgrywają również normy, w szczególności seria PN-EN 50131, określająca stopnie zabezpieczenia (Grades) systemów alarmowych oraz zasady ich projektowania, montażu i eksploatacji - wyjaśnia ekspert Krzysztof Borlik z firmy SATEL.
Choć stosowanie tych wytycznych nie jest obligatoryjne, stanowią one powszechnie uznawany standard branżowy i bywają wymagane przez ubezpieczycieli. Inwestor powinien więc upewnić się, że urządzenia mają odpowiednie certyfikaty i spełniają obowiązujące kryteria. Jeżeli system alarmowy współpracuje z monitoringiem wizyjnym, należy uwzględnić przepisy RODO, dotyczące przetwarzania i przechowywania danych osobowych oraz ich ochrony przed nieuprawnionym dostępem.
Gdzie wolno skierować kamerę? Granice prywatności sąsiadów
Monitoring oraz rejestracja wizerunku i dźwięku nie może zbyt daleko ingerować w prywatność innych osób. Dlatego nawet w firmie wolno założyć kamery na korytarzach i w biurach, ale już nie w łazienkach. Nawet nadzór nad pokojem socjalnym (kuchnią) może już budzić wątpliwości. Bardzo podobne zastrzeżenia dotyczą terenu posesji, placu budowy, remontu budynku. Faktyczna sytuacja może być tam jeszcze bardziej skomplikowana. W rzeczywistości kamera przy bramie wjazdowej może obejmować swym polem widzenia także niemałą część posesji sąsiada i okna w jego domu. Jeżeli jakość obrazu jest wysoka, a głębia ostrości duża, to będzie on filmowany w sposób ciągły. Podobnie, jeżeli rozmieszczamy kamery na swojej działce, to nie powinny one swym zasięgiem obejmować np. ogrodu, tarasu, okien sąsiedniego domu. To byłoby już naruszenie prywatności. Oczywiście, takie samo prawo do ochrony przysługuje również nam. Ciekawski sąsiad-podglądacz nie ma prawa wycelować kamery w nasze okna. Niestety, rozwój techniki ułatwił takie zachowania przekraczające granice przyzwoitości, a mówiąc bardziej formalnym językiem - przyjęte zasady współżycia społecznego. Kłopot w tym, że ktoś taki może nie reagować na nasze prośby, policja zaś niechętnie interweniuje w takich sprawach.
Przeczytaj
Może cię zainteresować
Dowiedz się więcej
Zobacz więcej
Zobacz mniej
Monitoring na budowie. Czy wolno nagrywać wykonawców?
Monitoring posesji i budowy może być jak najbardziej uzasadniony ze względów bezpieczeństwa. Jednak przydaje się i po to, aby wiedzieć, czy ekipa wykonawcza w ogóle przyjechała, na ile jest liczna, co i jak wykonuje. Ale w tej sytuacji trzeba powściągać własny pęd do nadzorowania. Czy dopuszczalne jest monitorowanie łazienki, w której wykonawcy układają płytki, lecz z konieczności sami korzystają w niej z sedesu? Zdecydowanie nie. Co zaś zrobić, jeżeli ekipa nocuje w budynku, który właśnie wykańcza lub remontuje? Takie sytuacje nie są przecież rzadkością. Nadzorowanie pomieszczeń jest dopuszczalne w godzinach pracy (chociaż już samo ich wyznaczenie może być problemem). Ale poza nimi z zasady już nie. Przynajmniej tam, gdzie fachowcy śpią, jedzą czy oglądają telewizję. Byłoby to przecież jak podglądanie gości w pokoju hotelowym, a na coś takiego chyba nikt z nas by się nie zgodził.
Ukryta kamera w domu. Czy takie nagrywanie jest legalne?
Czy w ogóle, a jeśli tak to kiedy i w jakim stopniu, wolno nam monitorować dom i posesję bez informowania o tym osób, które się na takich nagraniach znajdą? Tylko nagranie wizerunku włamywacza, a więc przestępcy, który wtargnął na posesję lub do domu nie budzi pod tym względem wątpliwości. W innych przypadkach temat jest wyjątkowo śliski. Zasadniczą sprawą jest bowiem uzasadnienie i motywacja takiego działania. Klasyczny przykład to zatrudnienie i nagrywanie opiekunki do dziecka. Szczególnie na tyle małego, że nie jest jeszcze w stanie niczego nam opowiedzieć lub w inny sposób zasygnalizować nieprawidłowości. Jeżeli opiekunka zostanie uprzedzona o monitoringu i się na niego godzi to problemu nie ma. Co jednak, jeżeli o podglądzie i nagrywaniu nie uprzedziliśmy? Takie postępowanie jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli mamy uzasadnione podejrzenie nieprawidłowości. Uzasadnione oznacza przy tym konkretne powody, nie zaś rozumowanie na zasadzie „przecież takie rzeczy często się zdarzają”. Jednak praktyczne rozstrzygnięcie na ile czyjeś obawy są uzasadnione nigdy nie jest łatwe. Ma się rozumieć, że w sprawach mniejszej wagi (dobro dziecka jest szczególnie chronione), np. gdy pojawia się podejrzenie o kradzież materiałów budowlanych czy zwykłą fuszerkę, tym trudniej będzie uzasadnić korzystanie z ukrytych kamer. Zaś wówczas ich użycie może być traktowane jako naruszenie prawa z naszej strony. I to nawet wówczas, jeżeli druga strona (wykonawca) nie jest całkowicie bez winy.
Jak legalnie zamontować monitoring i nie popaść w kłopoty? Trzy ważne zasady
Jak zadbać o własne bezpieczeństwo, nie narazić się na wyciek naszych danych osobowych w niepowołane ręce, a równocześnie nie naruszyć czyjejś prywatności i samemu nie popaść z tego powodu w kłopoty? Przede wszystkim powinniśmy trzymać się trzech poniżej objaśnionych zasad.
- Wybierajmy wiarygodne firmy wykonawcze. Czyli cieszące się renomą, obecne na rynku od lat. Wpis na listę Kwalifikowanych Pracowników Zabezpieczenia Technicznego jest pożądany, ale nie należy go traktować ani jako jedynego, ani wystarczającego świadectwa fachowości.
- Uważajmy na to, od jakich firm pochodzi sprzęt i oprogramowanie. Zarówno jeżeli chodzi o alarm, jak i instalację inteligentną, to kupienie sprzętu w chińskim sklepie internetowym, a potem wysyłanie danych do „chmury” jest obarczone dużym ryzykiem. Wybierajmy firmy o mocnej pozycji na polskim rynku, zobowiązane do przestrzegania europejskich przepisów.
- W pogoni za własnym bezpieczeństwem nie naruszajmy cudzej prywatności. Pamiętajmy, że nasz monitoring nie może obejmować swym zasięgiem cudzych posesji. Jednak nawet na własnym terenie powinniśmy wyraźnie oznaczyć obecność kamer. Osoby z zewnątrz, np. budowlańców, powinniśmy uprzedzić, że będą monitorowane. Od zasady jawności możemy odstąpić tylko w szczególnych, bardzo dobrze uzasadnionych przypadkach.
W zasadzie należałoby przyjąć jeszcze czwartą regułę - nie popadajmy w przesadę, zawsze zachowujmy zdrowy rozsądek. Nigdy nie uda się wszystkiego ująć w ramy przepisów prawa i sztywnych zasad. Natomiast stosowanie ich bezrozumnie i szablonowo prowadzi do absurdów i jest wręcz przeciwskuteczne. W końcu od lat obowiązują chociażby przepisy RODO, a jakimś sposobem przedstawiciele handlowi wciąż dzwonią na nasze telefony, których numery zdobyli nie bardzo wiadomo jak i gdzie.
Skomentuj
