Elementy instalacji alarmowej - właściwości i miejsce montażu

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 23-28 minut
Elementy instalacji alarmowej - właściwości i miejsce montażu

Instalacje alarmowe, które dawniej kojarzyły się z bankami albo okazałymi rezydencjami, są już praktycznie standardem w domach jednorodzinnych. Prosty, podstawowy system można kupić i zamontować już za kilka tys. zł. Oczywiście kwota może być wyższa, bo instalację alarmową zawsze projektuje się indywidualnie, dopasowując zabezpieczenia w zależności od poziomu zagrożenia.

Na początku tego wieku włamania do domów i mieszkań były w naszym kraju prawdziwą plagą. W 2001 r. Policja stwierdziła ponad 325 tys. takich przypadków. W kolejnych latach liczba tego typu przestępstw regularnie spadała - najniższy poziom, 65,5 tys. włamań, odnotowano w 2017 r. Od tego czasu znów jednak widać tendencję wzrostową - w 2020 r. popełniono 72,5 tys. takich przestępstw.

Statystyki pokazują, że we własnym domu nie można czuć się całkowicie bezpiecznie. Nie dziwi więc, że instalacja alarmowa jest już w zasadzie standardem w budownictwie jednorodzinnym. Aby spełniała swoją rolę, musi być dobrze zaprojektowana.

W ostatnim czasie liczba włamań do mieszkań i domów znów zaczęła rosnąć
W ostatnim czasie liczba włamań do mieszkań i domów znów zaczęła rosnąć, co powinno być argumentem za zainstalowaniem alarmu. (fot. Awilux)

Montaż instalacji alarmowej w dowolnym momencie

Tego typu instalację można zaplanować w dowolnym momencie, zarówno w projektowanym, jak i użytkowanym już domu. Mamy do wyboru dwie wersje alarmu - radiową lub kablową. W tej pierwszej poszczególne elementy instalacji (centrala alarmowa, urządzenia sterujące, czujniki, sygnalizatory) komunikują się radiowo, w drugiej - poprzez przewody.

W dopiero budowanym domu oba warianty są łatwe do zrealizowania. Na etapie stanu surowego przewody wystarczy po prostu rozprowadzić po ścianach razem z innymi instalacjami, a następnie ukryć pod tynkiem. Przy czym - aby nie dochodziło do zakłóceń sygnału - należy je umieścić możliwe jak najdalej od przewodów energetycznych, sieci komputerowych i telefonicznych.

Są dwa sposoby łączenia czujników z centralą. W układzie promieniowym od każdego sensora biegnie do niej osobny przewód. W połączeniu szeregowym - od czujki do czujki, a dopiero na koniec do centrali. Pierwszy wariant oznacza bardziej pracochłonny montaż, za to ewentualne uszkodzenie jednego przewodu nie sparaliżuje pracy części lub całej instalacji.

Gdy dom jest użytkowany, zdecydowanie bardziej zalecana jest opcja radiowa. Jest nieco droższa, ale jej wybór nie wiąże się z koniecznością kucia ścian, aby rozprowadzić okablowanie. Co prawda przewody można ukryć w listwach elektroinstalacyjnych na powierzchni ścian i sufitów, ale nie wygląda to zbyt estetycznie.

Wybierając jeden z wariantów należy brać pod uwagę nie tylko łatwość montażu, ale też ich właściwości użytkowe. W wersji kablowej nie ma problemu z zanikami zasięgu czujników, a w urządzeniach wchodzących w skład instalacji nie trzeba wymieniać baterii. Z kolei zaletą alarmu radiowego jest możliwość modyfikacji instalacji alarmowej, np. zmiany rozmieszczenia czujników, na etapie eksploatacji.

Można też zdecydować się na system hybrydowy - niektóre moduły przewodowe umożliwiają współpracę z czujkami radiowymi. Taki system sprawdzi się na przykład wtedy, gdy na początku chcemy ograniczyć koszty i zdecydujemy się tylko na podstawową ochronę domu. W późniejszym czasie będziemy mogli natomiast rozszerzyć jej zakres, dodając kolejne elementy.

Rola projektu instalacji alarmowej

Infografika: Jak zaplanować instalację alarmową?
Infografika: Jak zaplanować instalację alarmową?

Do opracowania koncepcji systemu alarmowego należy zatrudnić specjalistów z firmy zajmującej się ich sprzedażą i montażem. Na początku trzeba określić, przed jakimi sposobami włamania ma nas chronić alarm i na jakim etapie powinien zadziałać. Pomoc fachowców jest nieodzowna, bo bez wiedzy i doświadczenia w tym temacie trudno dobrać zabezpieczenia tak, by instalacja działała skutecznie. Nie wystarczy skompletować zestaw czujników i rozmieścić je w przypadkowy sposób. Niezbędny jest projekt instalacji alarmowej, w którym dokładnie określona będzie liczba i lokalizacja wszystkich elementów ochrony. Oczywistym jest bowiem, że nie każdy dom wymaga takich samych zabezpieczeń.

Ten zlokalizowany na uboczu, do którego łatwo dostać się niepostrzeżenie, musi być chroniony bardziej niż szeregowiec położony przy ruchliwej okolicy, gdzie sąsiedzi czy przechodnie szybciej dostrzegą niepokojące sygnały.

Ważny jest też profil właścicieli domu. Posiadłości osób majętnych, ale także tych, których często nie ma w domu, z pewnością wymagają bardziej zaawansowanych zabezpieczeń.

Kolejna kwestia to kształt budynku. W domach o skomplikowanej bryle trzeba zainstalować więcej czujników niż w budynkach o prostych kształtach.

Wreszcie liczba otworów w budynku. Ten parametr jest istotny, bo większość włamań dokonuje się właśnie przez okna i drzwi, zwłaszcza tarasowe i balkonowe, które często zlokalizowane są w tylnej części domu. Te miejsca wymagają więc szczególnej ochrony. Zabezpieczenia wymagają ponadto okna w piwnicy, wyłazy dachowe, świetliki itp.

Wykonanie projektu instalacji najlepiej zlecić specjalistom
Wykonanie projektu instalacji najlepiej zlecić specjalistom, dzięki czemu będziemy mieć pewność, że zabezpieczenia będą działać skutecznie i zostaną dobrane do naszych potrzeb. (fot. Optex Security)

Elementy instalacji alarmowej

Mózgiem każdego systemu alarmowego jest centrala alarmowa, do której trafiają sygnały z wszystkich czujników rozmieszczonych na posesji i w budynku. Urządzenie to nie tylko zbiera informacje o różnych zdarzeniach, ale także je interpretuje. W przypadku wykrycia zagrożenia to nie czujnik alarmowy, ale właśnie centrala uruchamia alarm, jednocześnie wysyłając informację do agencji ochrony.

Tego typu urządzenia różnią się zaawansowaniem technicznym i możliwościami rozbudowy. Warto kupić centralę z dużą liczbą wejść i wyjść, bo podczas eksploatacji instalacji może pojawić się potrzeba włączenia do systemu dodatkowych czujników. Wybierając odpowiednią centralę, z czasem będziemy mogli też rozszerzyć działanie systemu na elementy inteligentnego budynku - sterowanie ogrzewaniem, wentylacją, oświetleniem itp.

Centralę alarmową montuje się w miejscu trudno dostępnym dla włamywacza - aby nie dało się jej szybko znaleźć i unieruchomić systemu.

Kolejnym ważnym elementem są urządzenia sterujące, które pozwalają komunikować się z centralą. Za pomocą manipulatora, pilota, karty zbliżeniowej albo breloka można programować instalację, aktywować i dezaktywować alarm itp. Dzięki tym urządzeniom dowiemy się także o wszystkich zdarzeniach, które zarejestrował system alarmowy.

W przeciwieństwie do centrali, manipulator umieszcza się w łatwo dostępnym miejscu, zazwyczaj w pobliżu drzwi wejściowych, ewentualnie w garażu, jeżeli właśnie tędy wchodzimy do domu i z niego wychodzimy. Dzięki takiemu położeniu można szybko wydać polecenie centrali alarmowej.

Obsługa manipulatora
Do obsługi centrali alarmowej wykorzystuje się różne urządzenia sterujące, np. manipulator. Najlepiej zamontować go w pobliżu wejścia do budynku. (fot. Bosch Security)

W planowanej instalacji muszą też być przewidziane sygnalizatory i urządzenia powiadamiania. Ich zadaniem jest zaalarmowanie najbliższego otoczenia domu, że doszło do próby wtargnięcia do budynku. Urządzenia te emitują sygnał dźwiękowy i błyski świetlne. Z pewnością zwrócą na nie uwagę sąsiedzi, ale jest też szansa, że spłoszony nimi rabuś zaniecha włamania. Gdy tak się nie stanie, można liczyć na interwencję patrolu z agencji ochroniarskiej, bo również do niej trafi informacja o zdarzeniu.

Zabezpieczenie budynku

Podczas planowania instalacji alarmowej najważniejsze jest prawidłowe rozmieszczenie wspomnianych czujników. Wewnątrz domu kluczową rolę pełnią czujniki ruchu, których zadaniem jest wykrywanie obecności intruza na chronionym obszarze. Instaluje się je przeważnie pod sufitem, w narożach pomieszczeń, tak, aby swoim zasięgiem obejmowały możliwie dużą przestrzeń.

Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!

Do wyboru są modele wykorzystujące podczerwień, mikrofale albo dualne, które mają oba rodzaje detektorów. Najbardziej skuteczne są te ostatnie, ponieważ dzięki nim można wyeliminować fałszywe alarmy. Jeżeli w domu są małe zwierzęta, warto zamontować sensory z regulowanym progiem czułości, które da się ustawić tak, aby nie reagowały na ruch psa czy kota.

Czujka ruchu umieszczona w rogu pomieszczenia
Czujniki ruchu umieszcza się najczęściej w narożnikach pomieszczeń. (fot. Satel)

Wyeliminowanie ryzyka zakłóceń czujników to jedno z największych wyzwań podczas projektowania i montażu systemu alarmowego. Trzeba więc pamiętać, aby sensory nie były skierowane na przeszklone drzwi i okna, zwłaszcza gdy wychodzą one na pobliskie ulice. Czujek mikrofalowych nie można też kierować w stronę dużych metalowych powierzchni, ponieważ odbijają one fale mikrofalowe i utrudniają wykrywanie ruchu. Fałszywe alarmy może z kolei wywoływać spływająca w plastikowych rurach woda, dlatego sensorów nie można umieszczać w ich pobliżu.

Skuteczność działania czujek podczerwieni zakłóca natomiast światło słoneczne (skierowane bezpośrednio lub odbijające się od płaskich powierzchni), ale też grzejnik i kominek. Minimalna odległość montażu sensorów od źródeł ciepła to 1,5 m. Tego typu czujników nie powinno się też instalować w pomieszczeniach z nieszczelnymi oknami lub drzwiami, ponieważ przy dużej różnicy temperatury między wnętrzem a otoczeniem może dojść do wywołania fałszywego alarmu.

Specjalne rodzaje czujników wykorzystuje się do zabezpieczenia okien i drzwi. Kontaktronowe składają się z dwóch elementów - magnesu umieszczonego na skrzydle okna bądź drzwi oraz z kontaktronu zamontowanego na ościeżnicy. Ich oddalenie w momencie otwarcia stolarki uruchamia alarm. W tych miejscach zastosowanie mają również czujniki stłuczeniowe, które reagują na wybicie okna lub drzwi tarasowych. Z kolei czujniki wibracyjne, które zakłada się na stolarce oraz przy zamku drzwiowym, uruchamiają alarm w momencie próby wyważenia okna lub drzwi.

Czujniki ruchu wykorzystują podczerwień albo mikrofale
Czujniki ruchu wykorzystują podczerwień albo mikrofale. W sprzedaży są też modele dualne, które mają oba rodzaje detektorów. (fot. Abaks-System)
Czujki kontaktronowe są podstawowym elementem ochrony obwodowej
Czujki kontaktronowe są podstawowym elementem ochrony obwodowej. Ich zadaniem jest wykrywanie otwarcia drzwi i okien. (fot. Yale)

Większy komfort i bezpieczeństwo

W bardziej rozbudowanych systemach alarmowych stosuje się czujniki, które nie chronią przed włamaniem, ale wpływają na komfort i bezpieczeństwo mieszkania. Należą do nich różne urządzenia z grupy sygnalizujących awarie instalacji domowych lub pożar.

W zależności od przeznaczenia, w kuchni, przy kominkach i kotłach grzewczych umieszcza się:

  • czujniki czadu - informują o niebezpiecznym stężeniu tlenku węgla;
  • czujniki dymu i podwyższonej temperatury - wzbudzają alarm jeszcze zanim dojdzie do rozprzestrzeniania się pożaru;
  • czujniki gazów usypiających - uruchamiają alarm w momencie rozpylenia np. chloroformu, zapobiegając włamaniu na tzw. śpiocha;
  • czujniki reagujące na wysokie stężenie gazu ziemnego bądź płynnego - informują o awariach, których przyczyną jest ulatniający się gaz;
  • czujniki zalania - ostrzegają o wycieku wody.

Tego typu czujniki wykorzystywane są również w instalacjach alarmowych zintegrowanych z instalacją inteligentną. Przykładowo w momencie wydobywania się śmiertelnego czadu system włączy intensywną wentylację, w razie wycieku gazu odetnie jego dopływ, a podczas zalania zamknie dopływ wody.

Ochrona zewnętrzna

Wielu osobom alarm kojarzy się wyłącznie z czujnikami ruchu umieszczonymi w domu. Specjaliści od zabezpieczeń radzą jednak, aby elementy ochrony zaplanować również w jego otoczeniu i na obwodzie budynku. W przypadku ataku lepiej bowiem powstrzymać włamywacza jak najszybciej, zanim dokona szkód - wybije szyby, wyłamie drzwi albo skrzywdzi domowników.

I tak na ogrodzeniu montuje się wspomniane już czujki wibracyjne, które wykrywają drgania przy próbie jego sforsowania, uruchamiając alarm. Bardzo ważne jest odpowiednie skalibrowanie ich czułości. W przeciwnym razie urządzenia będą reagowały nie tylko na prawdziwe zagrożenia, ale również silniejszy wiatr, padający deszcz czy grad. Alarmu nie powinny wywoływać też małe zwierzęta, np. koty.

Na obwodzie posesji, ale też budynku (przy oknach i drzwiach oraz przy bramie garażowej), zakłada się bariery mikrofalowe i podczerwieni. Wysyłają one wiązki promieniowania, a ich przecięcie uruchamia alarm. Aby wyeliminować ryzyko fałszywych alarmów warto wybrać markowy system, który będzie odróżniał ruch spadających liści czy małych zwierząt od realnego zagrożenia. Trzeba też pamiętać, że zasięg niektórych czujników wynosi nawet kilkadziesiąt metrów, co oznacza, że nieodpowiednio ustawione mogą niepotrzebnie reagować na przejeżdżające ulicą samochody czy przechodzących przy posesji postronnych ludzi.

Bariera podczerwieni wysyła wiązki promieniowania - ich przecięcie uruchamia alarm
Bariera podczerwieni wysyła wiązki promieniowania - ich przecięcie uruchamia alarm. (fot. Optex Security)

Jako uzupełnienie instalacji alarmowej na posesji można zaplanować monitoring. Składa się on z zamontowanych wokół domu kamer, okablowania i umieszczonych w budynku rejestratora i monitora, który pozwala obserwować, co się dzieje w otoczeniu domu. Planując rozmieszczenie kamer trzeba pamiętać o tym, aby swoim zasięgiem obejmowały miejsca najbardziej zagrożone włamaniem, przede wszystkim okna i drzwi - tarasowe i boczne.

Kamera monitoringu zamontowana nad bramą garażową
Uzupełnieniem instalacji alarmowej może być system monitoringu, który pozwala mieć kontrolę nad tym, co dzieje się na posesji. (fot. Somfy)

Ile może kosztować instalacja alarmowa?

Wydatki na system alarmowy można określić szacunkowo, bo zależą od stopnia jego zaawansowania. Za zestaw w wersji podstawowej trzeba zapłacić ok. 3000 zł. W tym zawiera się już koszt wykonania projektu instalacji (700-1000 zł). Taka usługa obejmuje wizję lokalną technika, który zapoznaje się z planem budynku, a potem - w oparciu o wymienione wyżej kryteria - dobiera elementy instalacji i planuje ich rozmieszczenie.

Żeby kupić i zamontować elementy chroniące otoczenie domu, trzeba przeznaczyć kolejnych kilka tys. zł (czujniki przystosowane do montażu na zewnątrz są kilkukrotnie droższe od standardowych). W przypadku włączenia alarmu do instalacji inteligentnego budynku koszty mogą sięgać nawet kilkudziesięciu tys. zł i więcej.

Czujniki instalacji alarmowej
Wydatki na instalację alarmową zależą przede wszystkim od liczby i rodzaju czujników alarmowych, a także od zaawansowania centrali. (fot. Satel)

Redaktor: Norbert Skupiński
fot. otwierająca: Satel

Dodaj komentarz

time image
time image
Zobacz inne artykuły
Dom inteligentny - co musisz wiedzieć, zanim się zdecydujesz? Instalacja elektryczna
Dom inteligentny - co musisz wiedzieć, zanim się zdecydujesz? Instalacja elektryczna
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Dom Energooszczędny Vademecum 2021

Dom Energooszczędny Vademecum

ABC Budowania 2021

ABC Budowania

Jak budować bez błędów

Wnętrza 2022

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze maj 2022

Czas na Wnętrze

Magazyn wnętrzarski pełen inspiracji

Twój Dom Twój Styl 2021

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom kwiecień 2022

Budujemy Dom

Czasopismo budowlane dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2022

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2022

Nowoczesne Instalacje