Najważniejsze zmiany w programie Czyste Powietrze wprowadzone od 20 lipca 2026 roku:
- Rozszerzenie beneficjentów programu - wystarczy rok być właścicielem domu zamiast 3 lat.
- Wyższe wsparcie na termomodernizację - podniesienie o 10% wyceny na wybrane prace.
- Więcej czasu na realizację prac objętych zaliczką - 180 dni zamiast 120.
- Łatwiejsze uzyskanie dokumentacji - więcej osób uprawnionych do potwierdzania wykonanych prac.
- Tylko pompy ciepła - po 2026 r. koniec wsparcia dla ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła.
Niestety dużych zmian w Czystym Powietrzu nie ma, szczególnie tych, które są oczekiwane przez przedstawicieli gmin obsługujących program. Obecną odsłonę programu Czyste Powietrze pozytywnie ocenia tylko 25 proc. gmin, jak wynika z raportu opublikowanego przez Polski Alarm Smogowy.
Łatwiejszy dostęp do dotacji z Czystego Powietrza dla części właścicieli nieruchomości
Zmianą, która była oczekiwana jest rozszerzenie beneficjentów. Jeśli posiadamy dom przez rok możemy skorzystać z dotacji z programie Czyste Powietrze. Dotychczas były to 3 lata i wielu osób narzekało, że kupili dom dwa lata temu i nie mogą go modernizować. Po zmianach z programu będą mogły skorzystać również osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie, a także właściciele lub współwłaściciele nieruchomości od co najmniej roku, którzy nabyli minimum 50 proc. udziałów w drodze zakupu lub darowizny od rodziców lub dziadków. To bardzo dobra zmiana, dzięki temu z programu łatwiej będą mogli skorzystać m.in. nowi właściciele starszych domów wymagających termomodernizacji.
Wyższe stawki na ocieplenie i stolarkę, ale limit dotacji bez zmian
Kolejną dobrą zmianą, która wchodzi w życie 20 lipca 2026 r., jest podniesienie o 10 proc. wyceny kosztów wybranych prac termomodernizacyjnych. Chodzi o dotacje na ocieplenie ścian i innych przegród budowlanych oraz wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych. Podwyżka jest odpowiedzią na wzrost inflacji i kosztów termomodernizacji związanych z cenami materiałów i robocizny. Zmiany te nie wpływają na maksymalne kwoty dofinansowania przewidziane dla poszczególnych poziomów wsparcia w Czystym Powietrzu.
Urealnione ceny związane związane z termomodernizacją w Czystym Powietrzu po zmianach wynoszą:
- ocieplenie ścian – do 275 zł/m2,
- stolarka okienna – do 1320 zł/m2,
- stolarka drzwiowa – do 2750 zł/m2 (w najwyższym poziomie dofinansowania).
Analogicznie zwiększono maksymalne kwoty w podstawowym i podwyższonym poziomie dofinansowania.
Na prace objęte zaliczką będzie 180 dni zamiast 120
Beneficjenci korzystający z prefinansowania w Czystym Powietrzu, od 20 lipca będą mieli więcej czasu na realizację prac objętych zaliczką - termin został wydłużony ze 120 do 180 dni. Z tego rozwiązania będą mogli skorzystać również ci, którzy mają już podpisane umowy w naborze od 31 marca 2025 r. (konieczna będzie zmiana zawartej umowy).
Prostsze potwierdzanie wykonania inwestycji
Dokumenty potwierdzające trwałe odłączenie starego źródła ciepła oraz dostosowanie przewodów kominowych będą mogli wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, ale również osoby mające odpowiednie uprawnienia budowlane. Rozwiązanie to ma ułatwić i przyspieszyć rozliczanie inwestycji.
Pozostałe zmiany w Czystym Powietrzu od 20 lipca
Pakiet zmian obejmuje również m.in. wprowadzenie możliwości przygotowania przez beneficjentów korzystających z pomocy operatorów roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD) oraz doprecyzowanie możliwości uzyskania dotacji na urządzenia znajdujące się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej.
- Ważnym elementem jest też możliwość wprowadzania wniosku bezpośrednio do generatora wniosków o dofinansowanie, czy to przez pełnomocników, czy beneficjentów. Co najważniejsze, jego wprowadzenie zakończy operator, który sprawdza, czy wniosek spełnia warunki dofinansowania. Przez to zyskujemy szybsze zajęcie się wnioskiem, nie marnujemy papieru na wypełnianie dokumentów. Każdy może z domu złożyć taki wniosek, a w sytuacji kiedy jest niepełny, dostaniemy informację od operatora, co trzeba uzupełnić - podkreśla Robert Gajda, zastępca NFOŚiGW.
Od 2027 roku bez dotacji na ogrzewanie inne niż pompy ciepła
Po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 r., program Czyste Powietrze nie będzie już wspierał ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Oznacza to, że stary kocioł węglowy będzie można wymienić z dotacją wyłącznie na pompę ciepła.
- Do końca tego roku będzie można jeszcze finansować urządzenia elektryczne razem z pompami ciepła. Od 1 stycznia 2027 roku zostają już tylko pompy elektryczne ciepła. Inne urządzenia elektryczne nie będą dofinansowywane. Dajemy prawie pół roku okresu przejściowego, żeby beneficjenci mogli się zastanowić nad innym źródłem ciepła. Rezygnujemy z dofinansowania kotłów elektrycznych, ale ich udział w programie był na poziomie 0,4 proc., więc mówimy to o bardzo niewielkiej grupie. Skupiamy się na tych urządzeniach, które są sprawdzone i najefektywniejsze ekologicznie - tłumaczy Robert Gajda.
Czego nadal brakuje w programie Czyste Powietrze?
Reforma programu Czyste Powietrze, obowiązująca od 31 marca 2025 r., uporządkowała zasady wsparcia i wprowadziła rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo beneficjentów. Chodziło o uszczelnie w trosce o pieniądze publiczne. Jednak efektem takiej szczegółowej kontroli każdego wniosku i prac, jest mozolne i bardzo powolne rozpatrywanie wniosków i wypłata pieniędzy, na którą trzeba czekać kilka miesięcy. Nadal są wymagane m.in. obowiązkowy audyt energetyczny, świadectwo charakterystyki energetycznej, system operatorów, limity kosztów kwalifikowanych, zasada „jeden beneficjent - jeden budynek”, brak dofinansowania do kotłów gazowych oraz dotychczasowe poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe.
Przeczytaj
Może cię zainteresować
Dowiedz się więcej
Zobacz więcej
Zobacz mniej
Bonu na audyt nadal nie ma
Żeby aplikować do programu Czyste Powietrze trzeba wezwać audytora energetycznego, który oceni nasz dom pod kątem tego, ile traci ciepła i jakie prace termomodernizacyjne należy przeprowadzić i czym ogrzewać, aby poprawić standard energetyczny budynku. Sporządzenie takiego audytu energetycznego kosztuje ok. 1500 zł. Obecnie, aby złożyć wniosek o dofinansowanie, musimy wyłożyć z własnej kieszeni tę kwotę. Wiele osób postrzega obowiązek wykonania audytu jako opłatę za złożenie podania i wycofuje się z programu, mimo że te pieniądze później są zwracane wraz z wypłatą świadczenia. Jednak wiele gmin podaje, że właśnie opłata za audyt jest jedną z najczęstszych przyczyn rezygnacji. Jest zapowiedź, że w drugiej połowie roku może się pojawić bon na audyt.
Gminy chcą szybszego rozpatrywania wniosków
Gminy oczekują też przede wszystkim skrócenia czasu rozpatrywania wniosków przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska. To znaczenie ułatwiłoby obsługę i wypłatę dotacji. Bardzo oczekiwaną zmianą jest też stworzenie przez NFOŚiGW listy sprawdzonych wykonawców, która ograniczyłaby nadużycia przez nieuczciwych fachowców, a tym samym ułatwiała beneficjentom wykonanie termomodernizacji domu.
Eksperci twierdzą, że obecnie wprowadzone zmiany to za mało, by program Czyste Powietrze ruszył z taką skutecznością jak w 2024 roku. Złożono wówczas 280 tys. wniosków w ciągu jednego roku, obecnie liczba wniosków składanych rocznie to ok. 45-50 tys. sztuk. Nadal więc czekamy na reformę programu Czyste Powietrze, a szczególnie na uproszczenie procedury składania wniosków o dofinansowanie do termomodernizacji i wypłaty pieniędzy.
Skomentuj
