Przeniesienie instalacji w kuchni - jak to zrobić i ile kosztuje?
Przeniesienie instalacji w kuchni - jak to zrobić i ile kosztuje?
fot. Rejs
Sposób urządzenia kuchni zależy od wielkości i kształtu pomieszczenia, rozmieszczenia okien oraz lokalizacji przyłączy wody, kanalizacji, elektrycznych i gazowych. Te czynniki decydują o możliwym układzie zabudowy i o zakresie prac instalacyjnych, które trzeba wykonać przed montażem mebli. Przesunięcie zlewozmywaka, płyty grzewczej czy zmywarki niemal zawsze oznacza przeróbkę podejść, a każda z instalacji ma przy tym własne ograniczenia techniczne i wymagania formalne.
Charakter kuchni wynika z układu funkcjonalnego domu, powierzchni przeznaczonej na tę strefę oraz przebiegu instalacji sanitarnej i wentylacyjnej. Kuchnia może być wydzielonym pomieszczeniem albo częścią otwartej przestrzeni dziennej. Oba warianty mają wady i zalety, a za rozwiązanie optymalne uznaje się dużą kuchnię z wydzielonym aneksem jadalnym. Daje ona wygodne miejsce do codziennych posiłków i jednocześnie ogranicza przenikanie zapachów do pozostałych pomieszczeń.
Kuchnia otwarta powiększa optycznie strefę dzienną i pozwala na kontakt z domownikami podczas przygotowywania posiłków. Wymaga jednak sprawniejszej wentylacji, cichszych urządzeń (poziom hałasu zmywarki poniżej 44 dB, okapu poniżej 60 dB na najwyższym biegu) oraz konsekwentnego utrzymywania porządku, ponieważ całe zaplecze pozostaje widoczne z salonu. Kuchnia zamknięta lepiej izoluje hałas i zapachy, kosztem powierzchni zajętej przez ścianę i drzwi.
Wybór ma również konsekwencje formalne, przy czym przepisy inaczej traktują mieszkania wielopokojowe, a inaczej kawalerki. W mieszkaniu wielopokojowym aneks kuchenny w pokoju przeznaczonym na pobyt dzienny jest dopuszczalny pod warunkiem zastosowania w nim odpowiedniej wentylacji (§ 93 ust. 4 warunków technicznych); rodzaj kuchni nie jest tu narzucony. W mieszkaniu jednopokojowym, gdzie aneks łączy się bezpośrednio z jedynym pokojem, oprócz wentylacji obowiązkowa jest kuchnia elektryczna, a montaż kuchenki gazowej jest zabroniony (§ 93 ust. 3). Jeżeli w kawalerce aneks połączono z przedpokojem, a nie z pokojem, dopuszczalna jest zarówno kuchnia elektryczna, jak i gazowa (§ 93 ust. 2).
Kuchnia z wydzielonym aneksem na jadalnię jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem, fot. Ferro.
Wymagania formalne dla części kuchennej
Mieszkanie musi mieć kuchnię lub aneks kuchenny, a jego powierzchnia użytkowa nie może być mniejsza niż 25 m². Kuchnia i aneks kuchenny powinny mieć bezpośrednie oświetlenie światłem dziennym (§ 93 ust. 1), a kuchnia bez okna dopuszczalna jest wyłącznie w mieszkaniu jednopokojowym (§ 93 ust. 2). W takim przypadku o wymaganej wentylacji decyduje rodzaj kuchni: przy elektrycznej wystarczy grawitacyjna, przy gazowej konieczna jest mechaniczna wywiewna. Wysokość pomieszczenia w budynku mieszkalnym nie może być mniejsza niż 2,5 m (§ 72 ust. 1), a drzwi do kuchni muszą mieć w świetle ościeżnicy co najmniej 0,8 m szerokości (§ 75 ust. 1). Minimalne wyposażenie techniczne części kuchennej to trzon kuchenny, zlewozmywak i podłączenie chłodziarki.
Warto przy tym zaznaczyć, że warunki techniczne nie określają minimalnej szerokości kuchni. Powtarzana w wielu poradnikach wartość 2,4 m nie jest wymogiem przepisów, lecz wynika z sumy głębokości zabudowy i szerokości wygodnego przejścia.
Układy funkcjonalne kuchni
Układ zabudowy przekłada się bezpośrednio na liczbę kroków wykonywanych podczas przygotowywania posiłku i na wygodę pracy przy blacie. Dobiera się go do proporcji pomieszczenia, liczby domowników i sposobu gotowania, ale zawsze w granicach wyznaczonych przez możliwości techniczne, przede wszystkim przez dostępność podejść instalacyjnych.
Najczęściej stosuje się gotowe meble kuchenne o wymiarach modułowych. Tworzy się z nich zabudowę "jednoblatową", złożoną z ciągu szafek stojących przykrytych wspólnym blatem roboczym oraz z zestawu szafek wiszących. Standardowe korpusy dostępne są z frontami o różnym wzornictwie, które decyduje o estetyce całego pomieszczenia. Ten sam układ można też wykonać na indywidualne zamówienie, z materiałów ponadstandardowych, na przykład z blatem kamiennym.
Zabudowa jednorzędowa i dwurzędowa
Zabudowa jednorzędowa, ustawiona wzdłuż jednej ściany, jest rozwiązaniem dla pomieszczeń wąskich i dla niewielkich aneksów. Wymaga co najmniej 3 m ściany, żeby zmieściły się w niej wszystkie trzy podstawowe urządzenia wraz z blatami pomocniczymi. Jej ograniczeniem jest wydłużona droga między skrajnymi punktami pracy.
Układ dwurzędowy, z szafkami na dwóch przeciwległych ścianach, dobrze działa w pomieszczeniach przechodnich. Odstęp między frontami nie powinien być mniejszy niż 90 cm, a przy dwóch osobach pracujących jednocześnie i przy szufladach otwieranych z obu stron - nie mniejszy niż 120 cm. Przy dwóch rzędach szafek o głębokości 60 cm szerokość pomieszczenia nie może więc być mniejsza niż 2,1 m, a praktycznie powinna sięgać 2,4 m.
Kuchnia w kształcie litery L i U
Zabudowa narożna w kształcie litery L to najbardziej uniwersalne rozwiązanie dla pomieszczeń o powierzchni 8-12 m². Pozwala rozdzielić strefę zmywania i gotowania na dwa ramiona i zwalnia miejsce na stół. Narożnik wymaga jednak szafki specjalnej - z karuzelą, cargo lub systemem magic corner - ponieważ zwykła szafka narożna pozostaje niewykorzystana.
Układ w kształcie litery U zapewnia najwięcej powierzchni roboczej i najkrótsze przejścia, ale wymaga pomieszczenia o szerokości co najmniej 2,6-2,8 m, aby po odjęciu dwóch rzędów szafek pozostało wygodne przejście. Sprawdza się w kuchniach zamkniętych; przy dwóch narożnikach rośnie też koszt zabudowy.
Zabudowa z wyspą
W kuchniach otwartych na jadalnię popularna jest zabudowa wyspowa. Oprócz szafek modułowych ustawionych przy ścianach na środku pomieszczenia powstaje wyspa, która może mieścić dodatkowy blat roboczy, płytę grzewczą albo zlewozmywak, a od strony jadalni - miejsce do siedzenia. Rozwiązanie to utrzymuje kontakt wzrokowy między osobą przygotowującą posiłek a gośćmi w salonie.
Wyspa ma sens przy szerokości pomieszczenia od około 3,6 m, ponieważ z każdej jej strony trzeba zachować przejście o szerokości minimum 90 cm, a od strony ciągu roboczego lepiej 100-120 cm. Typowe wymiary samej wyspy to 100-120 cm głębokości i minimum 120 cm długości; przy blacie barowym doliczamy 25-30 cm nawisu na kolana. Największym problemem jest jednak instalacja: przeniesienie na wyspę zlewozmywaka lub zmywarki wymaga doprowadzenia wody i odprowadzenia ścieków w warstwie podłogi, a płyty gazowej - przedłużenia instalacji gazowej, co bywa niedopuszczalne bez przebudowy.
Zabudowa wyspowa to jeden z najpopularniejszych układów funkcjonalnych kuchni, fot. Ferro.
Trójkąt roboczy i podział na strefy
Podstawą planowania jest tak zwany trójkąt roboczy, którego wierzchołki wyznaczają chłodziarka, zlewozmywak i płyta grzewcza. Suma jego boków powinna mieścić się w przedziale od 3,6 do 6,6 m - poniżej tej wartości strefy zaczynają na siebie nachodzić, powyżej rośnie liczba zbędnych kroków. Zlewozmywak umieszcza się pośrodku, między chłodziarką a płytą, ponieważ jest używany najczęściej.
Między zlewozmywakiem a płytą grzewczą trzeba zostawić blat o szerokości minimum 60 cm, a wygodnie 90 cm - to główne miejsce pracy. Z drugiej strony płyty potrzebne jest co najmniej 40 cm na odstawienie gorącego naczynia, a obok chłodziarki - blat na wyjmowane produkty. Wynikające z tego strefy funkcjonalne to strefa przechowywania, zmywania, przygotowania i gotowania; zaplanowanie ich w tej kolejności eliminuje przechodzenie z produktami przez całą kuchnię.
Wymiary zabudowy
Standardowa wysokość blatu wynosi 85-90 cm, ale wartość tę należy dopasować do wzrostu osoby najczęściej pracującej w kuchni - blat powinien znajdować się 10-15 cm poniżej wysokości zgiętego łokcia. Dla osoby o wzroście około 180 cm oznacza to 95-100 cm, a przy zabudowie na wymiar można zastosować blat dwupoziomowy: niższy o 5-10 cm przy płycie grzewczej, wyższy przy zlewozmywaku i strefie przygotowania.
Głębokość szafek dolnych wynosi standardowo 56-60 cm, a blat wysuwa się przed fronty o 2-4 cm. Szafki wiszące zawiesza się 50-60 cm nad blatem, co pozwala korzystać z urządzeń stojących na nim bez ograniczeń. W szafkach dolnych zamiast półek warto stosować szuflady i systemy cargo, dzięki czemu zawartość jest widoczna bez schylania się. Cokół o wysokości 10-15 cm ułatwia stanie przy blacie i pozwala ukryć w nim gniazda oraz przewody.
Przy planowaniu układu funkcjonalnego kuchni powinniśmy również uwzględnić wymagania techniczne i użytkowe dla stałych elementów wyposażenia kuchni, jakimi są kuchenka, zlewozmywak i chłodziarka. Przeczytaj: Ergonomia w kuchni, czyli zasady rozplanowania zabudowy kuchennej
Przeniesienie instalacji w kuchni - jak to zrobić?
Przejmując mieszkanie w stanie deweloperskim, w kuchni zastajemy wyprowadzone rury kanalizacyjne i wodociągowe, rozetę elektryczną do zasilania kuchenki oraz puszki z przewodami do gniazdek. Rozmieszczenie tych elementów rzadko odpowiada wymarzonej aranżacji i zwykle wymaga korekty.
Instalację elektryczną i wodociągową modyfikuje się bez większych trudności. Znacznie bardziej kłopotliwa - a czasem niemożliwa bez ingerencji w konstrukcję - jest zmiana lokalizacji odpływu kanalizacyjnego.
Kolejność prac
Punktem wyjścia jest projekt zabudowy z rozmieszczeniem wszystkich urządzeń, a nie odwrotnie - przeróbki instalacji wykonuje się dopiero na podstawie rysunku przyłączy otrzymanego od firmy meblowej. Rysunek taki podaje wysokości i odległości od naroży dla każdego punktu wodnego, gniazda, wypustu oświetleniowego i wyjścia kanału okapu. Dopiero potem kolejno: przerabia się instalacje, wykonuje próbę szczelności instalacji wodnej i gazowej oraz pomiary elektryczne, tynkuje i szpachluje ściany, układa okładzinę nad blatem i podłogę, a na końcu montuje meble i podłącza urządzenia.
Przed zakryciem bruzd warto wykonać zdjęcia z miarką pokazujące przebieg przewodów i rur. Późniejsze wiercenie w ścianie pod uchwyty szafek czy relingi bez takiej dokumentacji kończy się przebiciem rury lub przewodu.
Swobodę lokalizacji nowego odpływu, głównie ze zlewozmywaka, ogranicza konieczność zachowania spadku rury odprowadzającej ścieki - minimum 2%, czyli 2 cm różnicy wysokości na każdy metr długości. Miejsce odpływu można przesunąć jedynie w obrębie ściany, na której znajduje się istniejące podejście kanalizacyjne, albo na ścianę sąsiednią, w niewielkiej odległości od narożnika. Podejście do zlewozmywaka wykonuje się rurą o średnicy 50 mm; jeśli jego długość przekracza około 3 m, na końcu odcinka trzeba zamontować zaworek napowietrzający, w przeciwnym razie syfon będzie wysysany i do pomieszczenia zaczną przedostawać się zapachy.
Istotny jest także sposób poprowadzenia dotychczasowego podejścia i dostęp do pionu. Rurę ułożoną w bruździe ściennej zakrytej tynkiem trzeba zwykle rozkuć i poprowadzić odpływ po powierzchni muru. Nie pogorszy to estetyki kuchni, ponieważ podejścia montuje się za szafkami, a ich standardowa głębokość pozwala bez problemu ukryć rurę i przykryć ją typowym blatem o szerokości 60 cm.
Możliwe są też modyfikacje bardziej skomplikowane, na przykład przy kuchni wyspowej. Wymagają one jednak przeróbek w pionie kanalizacyjnym albo dostępu od spodu podłogi, co jest realne w kuchni nad piwnicą lub garażem. Alternatywą jest ciśnieniowe odprowadzenie ścieków zestawem pompowym przetłaczającym. W przypadku zlewozmywaka konieczne jest wówczas wstępne rozdrobnienie ścieków młynkiem zamontowanym na odpływie z komory zlewu. Rozwiązanie to pozwala odprowadzić ścieki cienką rurą o średnicy 25-32 mm, ułożoną na przykład w wylewce podłogowej, na znaczną odległość i na wyższy poziom.
Zmywarkę podłącza się najczęściej do syfonu zlewozmywakowego z dodatkowym króćcem. Wężyk odpływowy trzeba wyprowadzić w górę, na wysokość co najmniej 40 cm nad poziomem podłogi, i zamocować w tym punkcie - bez tej pętli woda z komory zlewu będzie przelewać się do urządzenia.
Doprowadzenie wody zimnej i ciepłej
Zmianę lokalizacji instalacji wodociągowej do zlewozmywaka i zmywarki rozpoczynamy od wytyczenia trasy przebiegu rur, z uwzględnieniem odcinków poziomych i pionowych. Punktem zasilania nowego fragmentu będzie zazwyczaj istniejące wyprowadzenie pod baterię, gdzie montujemy kolanka lub zawory kątowe do podłączenia nowych odcinków.
Przy standardowym zasilaniu baterii stojącej rury można poprowadzić po powierzchni ściany, podobnie jak instalację kanalizacyjną. W przypadku baterii naściennej na końcowym odcinku trzeba wykuć bruzdy na odpowiedniej wysokości i zamontować w nich moduł przyłączeniowy. Kształt trasy decyduje o doborze materiału: przy licznych, ciasnych załamaniach lepiej sprawdzą się rury polipropylenowe PP ze zgrzewanymi kolankami, natomiast najczęściej stosuje się łatwe w montażu rury warstwowe PEX o średnicy nominalnej 16 mm, łączone złączkami zaciskowymi.
Na końcach rur zasilających mocuje się kątowe kolanka ustalające oraz zawory odcinające, a z baterią łączy je elastycznymi wężykami odpowiedniej długości. Zmywarka wymaga własnego zaworu kątowego 3/4" - wygodniej umieścić go w szafce pod zlewozmywakiem niż za urządzeniem. Warto wybrać model z zabezpieczeniem przeciwzalaniowym typu AquaStop, obejmującym również wężyk dopływowy.
Przed zakryciem bruzd i zabudowaniem rur meblami należy wykonać próbę szczelności. Ciśnienie próbne przyjmuje się jako 1,5-krotność ciśnienia roboczego, jednak nie mniej niż 10 bar. Instalację z rur metalowych bada się przez 30 minut: przy połączeniach spawanych, lutowanych i zaciskanych manometr nie może wykazać żadnego spadku, a przy gwintowanych dopuszcza się spadek do 2%. Rury z tworzyw sztucznych, ze względu na pełzanie materiału, sprawdza się dwuetapowo - badanie wstępne trwa 30 minut i dopuszcza spadek do 0,6 bar, a badanie główne 2 godziny, ze spadkiem nie większym niż 0,2 bar. Przy próbie sprężonym powietrzem ciśnienie nie może przekroczyć 3 bar, a manometr nie może wskazać żadnego ubytku. Dopiero pozytywny wynik pozwala przejść do prac wykończeniowych.
Instalacja elektryczna w kuchni
Kuchnia jest pomieszczeniem o największym zapotrzebowaniu na moc w całym mieszkaniu, dlatego jej instalacja elektryczna ma najwięcej wymagań i najczęściej wymaga rozbudowy, a nie samego przesunięcia gniazd.
Obwody i zabezpieczenia
Płyta grzewcza, piekarnik oraz gniazda nad blatem muszą być zasilane odrębnymi obwodami wyprowadzonymi z rozdzielnicy. Płytę indukcyjną o moc 7,2-7,4 kW podłącza się jednofazowo przewodem 3×6 mm² z zabezpieczeniem 32 A albo trójfazowo przewodem 5×2,5 mm² z zabezpieczeniami 16 A - o dopuszczalnym wariancie decyduje instrukcja urządzenia i moc przyłączeniowa lokalu. Piekarnik do 3,5 kW wystarcza zasilić przewodem 3×2,5 mm² z zabezpieczeniem 16 A. Osobnych obwodów wymagają też zmywarka i pralka, jeśli stoi w kuchni.
Wszystkie obwody gniazd powinny być objęte ochroną wyłącznika różnicowoprądowego o prądzie różnicowym 30 mA. Rozbudowa instalacji o nowe obwody wymaga wolnych miejsc w rozdzielnicy, a przy dużej liczbie urządzeń - sprawdzenia, czy nie zostanie przekroczona moc przyłączeniowa. Jej zwiększenie odbywa się na wniosek złożony do operatora sieci dystrybucyjnej i wiąże się ze zmianą umowy.
Rozmieszczenie gniazd
Nad blatem roboczym powinno znaleźć się co najmniej cztery, a wygodniej sześć gniazd, umieszczonych 10-15 cm nad jego powierzchnią, czyli około 100-110 cm od podłogi. Nie umieszcza się ich bezpośrednio nad zlewozmywakiem ani nad płytą grzewczą. W strefie narażonej na zachlapanie stosuje się osprzęt z klapką o stopniu ochrony minimum IP44; alternatywą są gniazda wysuwane z blatu lub montowane pod szafkami wiszącymi.
Gniazda dla urządzeń do zabudowy montuje się w szafce sąsiedniej lub w cokole, tak aby były dostępne bez wyciągania urządzenia z niszy. Puszki nie powinny znajdować się na ścianie za piekarnikiem, gdzie panuje wysoka temperatura. Chłodziarka, okap i wypusty oświetlenia podszafkowego wymagają własnych punktów zasilania, których położenie trzeba ustalić przed wykonaniem bruzd.
Przewody prowadzi się pionowo i poziomo, nigdy po przekątnej ściany. W ścianach z prefabrykatów żelbetowych oraz w stropach kucie bruzd jest niedopuszczalne - w takiej sytuacji nowe odcinki układa się w warstwie tynku lub gładzi, w listwach maskujących albo w przestrzeni za zabudową meblową. Po zakończeniu przeróbki wykonawca powinien przekazać protokół pomiarów: ciągłości przewodów ochronnych, rezystancji izolacji i skuteczności ochrony przeciwporażeniowej.
Przeróbka instalacji gazowej
Ze wszystkich instalacji kuchennych gazowa podlega najostrzejszym rygorom, i to nie tylko wykonawczym. Przebudowa instalacji gazowej w użytkowanym budynku wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej - instalacje gazowe zostały wyraźnie wyłączone ze zwolnienia z formalności, które obejmuje pozostałe instalacje wewnętrzne (art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d Prawa budowlanego). Do zgłoszenia dołącza się projekt budowlany sporządzony przez uprawnionego projektanta, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz uzgodnienia wymagane odrębnymi przepisami (art. 30 ust. 4c).
Przed rozpoczęciem robót inwestor musi zapewnić projekt techniczny, ustanowić kierownika budowy z uprawnieniami w specjalności instalacyjnej i zawiadomić nadzór budowlany oraz projektanta o terminie rozpoczęcia prac. Po ich zakończeniu przeprowadza się wymagane próby, a w dokumentacji odbiorowej musi znaleźć się protokół badania szczelności instalacji - dokumentu tego wymaga również dostawca gazu. Przesunięcie kuchenki o metr jest przedsięwzięciem formalnie zbliżonym do niewielkiej inwestycji budowlanej, a nie drobną usługą instalacyjną.
Prowadzenie i zabudowa przewodów gazowych
Przedłużenie instalacji do nowego miejsca ustawienia kuchenki wykonuje się rurą stalową lub miedzianą. Na kondygnacjach nadziemnych przewody wolno prowadzić w bruzdach, ale wyłącznie osłoniętych nieuszczelnionymi ekranami albo wypełnionych łatwo usuwalną masą tynkarską, która nie powoduje korozji rur. Bruzdę można wypełnić dopiero po wykonaniu próby szczelności, a bruzd z rurami miedzianymi nie wolno wypełniać w ogóle - mogą one pozostać jedynie otwarte lub osłonięte ekranem. Przewody stalowe po próbie zabezpiecza się przed korozją. W piwnicach i suterenach prowadzenie instalacji w bruzdach jest zabronione; przewody układa się tam po powierzchni ścian lub pod stropem.
Elastyczny przewód stosuje się jedynie jako końcowe przyłącze urządzenia i nie może on przechodzić przez przegrody budowlane ani przez korpusy szafek. Zawór odcinający musi pozostać dostępny bez demontażu mebli, a szafka obudowująca urządzenie gazowe wymaga otworów wentylacyjnych.
Ponieważ przeniesienie punktu gazowego bywa kosztowne i formalnie kłopotliwe, przy remoncie kuchni często rozważa się rezygnację z gazu na rzecz płyty indukcyjnej. Likwidacja punktu wymaga zaślepienia instalacji przez uprawnionego instalatora oraz zgłoszenia zmiany dostawcy paliwa. Trzeba wtedy jednak sprawdzić, czy moc przyłączeniowa energii elektrycznej pozwoli zasilić płytę - to najczęstsza przyczyna niepowodzenia takiej zamiany.
Niezbędna wentylacja
O komforcie i higienie pracy w kuchni decyduje nie tylko funkcjonalne wyposażenie, ale również sprawna wentylacja. Jej zadaniem jest usuwanie nadmiaru pary wodnej i zapachów powstających podczas gotowania oraz zapewnienie dopływu świeżego powietrza.
Podczas użytkowania kuchenki potrzebna jest wymiana powietrza odpowiadająca pięciokrotnej objętości pomieszczenia w ciągu godziny. Takiej efektywności nie zapewni tradycyjna wentylacja grawitacyjna. Konieczna jest wentylacja mechaniczna, najczęściej w postaci okapu podłączonego do kanału wywiewnego, uzupełnionego nawiewnikiem powietrza zewnętrznego sterowanym ręcznie lub automatycznie.
Oprócz wentylacji roboczej, uruchamianej podczas gotowania, pomieszczenie musi mieć stałą wentylację podstawową. Może ona działać grawitacyjnie lub w ramach centralnego systemu wentylacyjnego, na przykład w układzie hybrydowym. Przewód kominowy przeznaczony do wentylacji grawitacyjnej musi mieć powierzchnię przekroju poprzecznego co najmniej 0,016 m², przy czym najmniejszy wymiar tego przekroju nie może być mniejszy niż 0,1 m (§ 140 ust. 5). Powietrze w mieszkaniu przepływa z pokoi w stronę kuchni i pomieszczeń higienicznosanitarnych (§ 150 ust. 2), dlatego drzwi kuchenne wymagają podcięcia lub kratki, a okna - nawiewników. Okap kuchenny musi być podłączony do odrębnego przewodu kominowego (§ 93 ust. 5); nie wolno wpinać go w kanał obsługujący wentylację grawitacyjną pomieszczenia.
Osobną kwestią są urządzenia gazowe pobierające powietrze z pomieszczenia i mające grawitacyjne odprowadzenie spalin, na przykład piecyk łazienkowy czy kocioł z otwartą komorą spalania. W pomieszczeniach z takimi urządzeniami stosowanie mechanicznej wentylacji wyciągowej jest zabronione, ponieważ powstające podciśnienie mogłoby zaciągnąć spaliny do wnętrza; zakaz nie obejmuje układów nawiewno-wywiewnych zrównoważonych ani nadciśnieniowych. Nie wolno też stosować indywidualnych wentylatorów wyciągowych w pomieszczeniach z wlotami do przewodów spalinowych (§ 141 pkt 3). Ograniczenia te nie dotyczą natomiast samej płyty gazowej, która nie ma odprowadzenia spalin, ani urządzeń z zamkniętą komorą spalania typu C.
Dobór i montaż okapu
Wydajność okapu szacuje się jako dziesięcio- do dwunastokrotnej objętości kuchni na godzinę. Dla pomieszczenia o powierzchni 12 m² i wysokości 2,6 m daje to około 310-370 m³/h, a w kuchni otwartej na salon do obliczeń przyjmuje się objętość całej połączonej przestrzeni. Podana w katalogu wydajność maksymalna dotyczy pracy bez kanału, dlatego warto wybierać urządzenie z zapasem.
Kanał wyprowadzający powietrze powinien mieć średnicę 150 mm na całej długości. Każda redukcja do 120 mm, każde kolano 90° i każdy metr rury elastycznej obniżają rzeczywistą wydajność, dlatego trasę planuje się możliwie krótką i z łagodnymi zmianami kierunku. Odległość dolnej krawędzi okapu od płyty grzewczej wynosi 65-75 cm przy palnikach gazowych i 60-65 cm przy płycie elektrycznej lub indukcyjnej, przy czym decydujące są zalecenia producenta.
Zastąpienie wyciągu pochłaniaczem zapachów nie rozwiązuje problemu wymiany powietrza. Wilgoć pozostaje w kuchni, pogarszając mikroklimat i sprzyjając rozwojowi pleśni. Filtry aluminiowe myje się co kilka tygodni, a filtry węglowe w trybie obiegu zamkniętego wymienia co 3-6 miesięcy.
W domu z wentylacją mechaniczną nawiewno-wywiewną okapu nie podłącza się do instalacji rekuperatora - tłuszcz osadzałby się w wymienniku. Stosuje się wówczas albo osobny kanał wyprowadzony przez ścianę lub dach, albo okap pracujący w obiegu zamkniętym. Przy pracy okapu wyciągowego trzeba też zapewnić dopływ powietrza uzupełniającego przez nawiewniki albo rozszczelnione okno, w przeciwnym razie podciśnienie odwróci ciąg w kanałach grawitacyjnych.
Okap nadkuchenny nie może być zastępowany przez pochłaniacz zapachów, fot. Ciarko.
Oświetlenie robocze
Bezpieczne i komfortowe przygotowywanie posiłków wymaga dobrego oświetlenia miejscowego, umożliwiającego precyzyjną pracę przy krojeniu i innych czynnościach. Oprócz oświetlenia ogólnego, zapewnianego przez lampy sufitowe, niezbędne są punkty świetlne pod szafkami wiszącymi.
Dla oświetlenia ogólnego przyjmuje się natężenie na poziomie 200-300 lx, a dla blatu roboczego 300-500 lx. Barwa światła we wszystkich strefach kuchni powinna być jednakowa, najlepiej neutralna, w zakresie 3000-4000 K. Warto też zwrócić uwagę na współczynnik oddawania barw - przy wartości CRI powyżej 90 łatwiej ocenić świeżość produktów i stopień wysmażenia potraw.
Do doświetlenia blatu najlepiej sprawdzają się lampy liniowe - świetlówki lub taśmy i profile LED - dające równomierne światło na całej długości zabudowy. Oprawę montuje się bliżej przedniej krawędzi szafki, w odległości odpowiadającej około jednej trzeciej jej głębokości, i wyposaża w matowy dyfuzor. Źródło światła nie może być widoczne dla osoby stojącej przy blacie ani odbijać się w błyszczącej okładzinie ściennej. W strefie przy zlewozmywaku stosuje się oprawy o stopniu ochrony minimum IP44, a dla zasilaczy taśm LED trzeba przewidzieć miejsce z dostępem powietrza i możliwością wymiany.
W miejscu spożywania posiłków sprawdzają się lampy zawieszone nisko nad stołem, o regulowanej wysokości zwisu i z nieprzezroczystym kloszem, który chroni przed olśnieniem. Dolna krawędź klosza powinna znajdować się 60-70 cm nad blatem stołu, a nad wyspą - 70-80 cm nad jej blatem, przy dwóch lub trzech oprawach rozstawionych symetrycznie. Osobny obwód dla oświetlenia podszafkowego i czujniki ruchu w szafkach oraz szufladach to rozwiązania, o których łatwo zapomnieć, a których nie da się dodać po zamknięciu ścian.
Liniowe oświetlenie LED sprawdzi się jako oświetlenie robocze blatu kuchennego, fot. BRW.
Ile kosztuje przeniesienie instalacji w kuchni?
Koszt przeróbek zależy przede wszystkim od liczby przenoszonych punktów i od tego, czy trzeba kuć bruzdy. Za przełożenie jednego punktu wodno-kanalizacyjnego instalatorzy liczą 300-600 zł, za wykonanie nowego gniazda wraz z przewodem 120-250 zł, a za wyprowadzenie nowego obwodu z rozdzielnicy 300-500 zł. Przedłużenie instalacji gazowej z próbą szczelności i protokołem to 700-1800 zł, a przebicie ściany i doprowadzenie kanału okapu 200-500 zł.
W typowym mieszkaniu w stanie deweloperskim, gdzie korekta obejmuje przesunięcie zlewozmywaka, dodanie kilku obwodów i wyprowadzenie kanału okapu, całość zamyka się zwykle w przedziale 2000-5000 zł bez materiałów. Przeniesienie zlewozmywaka lub płyty na wyspę, wymagające prowadzenia instalacji w warstwie podłogi albo zestawu pompowego, podnosi ten koszt kilkukrotnie.
Od 1998 roku Redakcja "Budujemy Dom" tworzy społeczność pasjonatów budownictwa, którzy z chęcią dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem. Nasz zespół to wykwalifikowani redaktorzy, architekci, inżynierowie i specjaliści z różnych dziedzin budownictwa, którzy stale poszerzają swoją wiedzę i śledzą najnowsze trendy.