Podpowiadamy, jakie cechy drewnianych produktów podłogowych warto uwzględnić przed dokonaniem ostatecznego zakupu i jak je wykańczać. Dodatkowo zrobiliśmy kosztorys wykonania posadzki drewnianej w salonie o powierzchni 30 m².
Drewno to materiał naturalny, trwały, a przede wszystkim niepowtarzalny - nie ma dwóch identycznych deszczułek, desek czy paneli. Właśnie dlatego cieszy się ono od wielu lat niesłabnącym powodzeniem. Kto chce mieć „ekologiczną" podłogę, po której z przyjemnością chodzi się boso, wybiera parkiet lity albo coraz popularniejszą deskę warstwową (tzw. engineered wood).
Tradycyjny, lity parkiet nie jest najlepszym rozwiązaniem dla pomieszczeń z ogrzewaniem podłogowym - drewno lite pracuje pod wpływem zmian temperatury i wilgoci. Z myślą o takich instalacjach producenci oferują jednak deski warstwowe o grubości 10–15 mm, których wielowarstwowa konstrukcja minimalizuje odkształcenia. Pamiętajmy mimo wszystko, że drewno gorzej przewodzi ciepło niż płytki ceramiczne czy kamienne - opór cieplny posadzki należy uwzględnić przy projektowaniu instalacji.
Ogromna różnorodność gatunków drewna, kształtów i wymiarów oferowanych wyrobów, a także produktów im towarzyszących (kleje, lakiery, woski itp.) nie ułatwia inwestorowi tej decyzji. Poniżej cztery kryteria, które warto rozważyć przed zakupem.
Na posadzki stosuje się zarówno gatunki drzew liściastych (buk, dąb, grab, jesion), jak i iglastych (modrzew, jodła, sosna, świerk). Zdecydowanie tańsze jest drewno krajowe - i to ono dominuje dziś na polskim rynku, z dębem na czele. Kosztowne, ale atrakcyjne pozostają gatunki egzotyczne, takie jak iroko, kempas czy jatoba - są twarde, odporne na ścieranie i wilgoć. Decydując się na egzotyk, warto poprosić sprzedawcę o certyfikat FSC lub PEFC, potwierdzający, że drewno pochodzi z legalnych i zrównoważonych źródeł.
To od niej uzależniona jest żywotność posadzki drewnianej: im drewno twardsze, tym trudniej je uszkodzić, a więc podłoga dłużej będzie wyglądała jak nowa. Posadzka w salonie jest zazwyczaj wyjątkowo mocno eksploatowana, szczególnie latem, gdy stanowi ciąg komunikacyjny pomiędzy tarasem a wnętrzem domu. Dlatego właśnie do tego pomieszczenia powinniśmy wybierać gatunki twardsze.
| Gatunek drewna | Współczynnik Brinella | |
|---|---|---|
| Miękkie | sosna | 1,6 |
| olcha | 2,1 | |
| brzoza | 2,6 | |
| Średnio twarde | klon europejski | 3,0 |
| mahoń | 3,2 | |
| iroko | 3,5 | |
| tek | 3,5 | |
| dąb | 3,7 | |
| jesion | 4,0 | |
| doussie | 4,4 | |
| palisander | 4,5 | |
| eukaliptus | 4,7 | |
| merbau | 4,9 | |
| Bardzo twarde | orzech afrykański (mutenye) | 5,0 |
| kempas | 5,5 | |
| jatoba | 7,0 | |
Od niej zależy, czy posadzka będzie się paczyć lub odklejać. Do układania najlepiej nadaje się drewno o wilgotności od 7 do 11%, co dobry parkieciarz powinien sprawdzić przed rozpoczęciem robót. Parametr wilgotności ma ogromne znaczenie również w odniesieniu do jastrychu i całego budynku.
Podłoże cementowe powinno mieć wilgotność do 2%, zaś anhydrytowe do 0,5% (w metodzie pomiarowej CM). Aby uzyskać tak niskie wartości, suszy się podłoże w sposób naturalny lub wymuszony. Bardzo ważne są też warunki panujące w pomieszczeniu - optymalna wilgotność powietrza waha się pomiędzy 45% a 65%, a temperatura nie powinna być niższa niż 18°C i nie wyższa niż 22°C.
Klasę ustala się na podstawie usłojenia, barwy, struktury i ilości wad, takich jak sęki czy pęknięcia. Decydując się na klasę drewna, warto pamiętać, że deszczułki najlepszej jakości, o jednakowym wybarwieniu (klasa I), mogą pozbawić podłogę wyrazistości i naturalnego charakteru.
Najczęściej dystrybutorzy drewna parkietowego segregują je na trzy podstawowe klasy (I–III), niektórzy jednak dokonują własnej selekcji, biorąc pod uwagę cechy szczególne dla danego gatunku. Dlatego u jednych deski dębowe w I klasie będą się nazywać dąb selekt, a u innych dąb natur. Nazwy te bywają mylące, szczególnie gdy porównujemy oferty kilku sprzedawców. Koniecznie pytajmy zatem, co oznacza dane wewnętrzne nazewnictwo, i przed wyborem wynotujmy sobie różnice pomiędzy klasami.
| Klasa I | Klasa II | Klasa III |
|---|---|---|
| brak pęknięć | dopuszczalne pęknięcia powierzchniowe | sęki zdrowe, pełne do 20 mm średnicy |
| dopuszczalne sęki zdrowe o średnicy do 3 mm | możliwe zdrowe sęki o średnicy ok. 6 mm | sęki nadpsute i ubytki po sękach maks. do 5 mm średnicy |
| jednolita kolorystyka | większe przebarwienia kolorystyczne | dopuszczalne pęknięcia powierzchniowe i piorunowe |
| równomierne usłojenie | słoje lekko zakrzywione | kolorystyka kontrastowa |
| brak tzw. bieli | możliwy błyszcz, brak bieli | możliwa biel i błyszcz |
| dopuszczalny niewielki tzw. błyszcz | - | - |
Duży wpływ na wygląd podłogi ma sposób wykończenia powierzchni. W przypadku parkietu tradycyjnego trzeba przewidzieć, jak wpłynie ono na barwę drewna. W zależności od rodzaju użytego lakieru lub oleju możemy uzyskać wiele odcieni tej samej posadzki - warto wcześniej obejrzeć u sprzedawcy, jak wybrany rodzaj drewna będzie wyglądał po wykończeniu.
Na cenę podłogi drewnianej bardzo duży wpływ ma wybór konkretnego gatunku drewna, rodzaju deski, sposobu jej ułożenia oraz wykończenia. Klepki gatunków egzotycznych są najczęściej kilkukrotnie droższe od rodzimego dębu, a deski wielkowymiarowe - około trzykrotnie droższe od mniejszych lamelek.
Do wydatków poniesionych na drewno doliczyć trzeba jeszcze chemię parkietową (kleje, grunty, bejce, lakiery itp.). Jej rodzaj najczęściej dobiera wykonawca, ponieważ ma już sprawdzone produkty, z którymi umie postępować (np. wie, jak długo schną). Czasem podaje on od razu cenę robocizny, w którą wlicza koszt chemii parkietowej.
Za kompleksowe wykonanie podłogi drewnianej można zapłacić zatem od 120 do 220 zł/m² robocizny (uwzględniono 3 warstwy lakieru: 1 podkładową i 2 nawierzchniowe).
| Rodzaj parkietu | Koszt drewna (zł) | Chemia parkietowa* (zł) | Listwy przypodłogowe** (zł) | Robocizna*** (zł) | Koszt całkowity (zł) |
|---|---|---|---|---|---|
| Dąb, klasa III, 22 × 40 × 300 mm; przyjęto cenę 85 zł/m² | 2805 | 2820 | 990 | 4500 | 11115 |
| Dąb, klasa I, 22 × 70 × 300 mm; przyjęto cenę 190 zł/m² | 6270 | 14580 | |||
| Jesion, klasa I, 22 × 90 × 800 mm; przyjęto cenę 270 zł/m² | 8910 | 17220 | |||
| Iroko, klasa I, 15 × 90 × (300–1200) mm; przyjęto cenę 340 zł/m² | 11220 | 1540 | 20080 | ||
| Lapacho (Ipe), klasa I, 15 × 90 × (300–1200) mm; przyjęto cenę 420 zł/m² | 13860 | 22720 | |||
| Afromozja, klasa I, 15 × 90 × (300–1200) mm; przyjęto cenę 600 zł/m² | 19800 | 28660 |
* Chemia parkietowa: przyjęto ceny - grunt 12 zł/m², klej 45 zł/m², wypełniacz szczelin 5 zł/m², lakier podkładowy 10 zł/m² (1 warstwa), lakier nawierzchniowy 22 zł/m² (2 warstwy); razem ok. 94 zł/m² × 30 m² ≈ 2820 zł.
** Listwy przypodłogowe: od 25 do 120 zł/m.b. w zależności od gatunku drewna i kształtu; przyjęto listwy o gr. 11 mm i wys. 70 mm: 45 zł/m.b. (drewno krajowe) oraz 70 zł/m.b. (drewno egzotyczne), przy ok. 22 m.b. obwodu pomieszczenia.
*** Robocizna: kompleksowe ułożenie parkietu od 120 do 220 zł/m²; przyjęto cenę 150 zł/m².
Monika Dąbrowska
3
