Wewnętrzna instalacja elektryczna

Wewnętrzna instalacja elektryczna
Instalacja elektryczna to układ nerwowy budynku. Wnosi do domu światło, dźwięk, obraz, ale też liczne niebezpieczeństwa. Dlatego niezbędne są w niej zabezpieczenia chroniące nas i dom przed skutkami awarii. Współczesny dom wyposażony jest w wiele instalacji nazywanych ogólnie elektrycznymi. Podstawowa zasila oświetlenie, urządzenia AGD, sprzęt audiowizualny itp. Oprócz tego mamy też...

Instalacja elektryczna to układ nerwowy budynku. Wnosi do domu światło, dźwięk, obraz, ale też liczne niebezpieczeństwa. Dlatego niezbędne są w niej zabezpieczenia chroniące nas i dom przed skutkami awarii.

Współczesny dom wyposażony jest w wiele instalacji nazywanych ogólnie elektrycznymi.

 

Podstawowa zasila oświetlenie, urządzenia AGD, sprzęt audiowizualny itp. Oprócz tego mamy też zazwyczaj instalację sygnalizacji dzwonkowej, telefoniczną, zewnętrznej ochrony przed skutkami wyładowań atmosferycznych, przepięć występujących w sieci zasilającej budynek oraz instalację ochronnych uziemień wyrównawczych. W budynkach o wyższym standardzie są też instalacje telewizyjna oraz sygnalizacyjna, wykrywająca różne zagrożenia, takie jak pożar czy włamanie, a coraz częściej też instalacja dystrybucji dźwięków i obrazu tzw. multiroom (wielopokojowa), jak też instalacja komputerowa. W tym artykule skoncentrujemy się na instalacjach podstawowych i ochrony wewnętrznej.

Kiedy projekt?

Przez długie lata instalację wykonywano według wcześniej przygotowanego projektu. Dokumentacja ułatwiała racjonalne rozmieszczenie stałych opraw oświetleniowych, gniazd wtyczkowych, tras przewodów itp. Jeżeli instalację wykonano zgodnie z projektem, inwestor dysponował dokumentacją przydatną podczas wszelkich prac związanych z urządzaniem czy modernizacją domu – od wbijania gwoździ do przesuwania i wyburzania ścian. Chociaż i dziś projekt instalacji powstaje zwykle przed budową domu, inwestorzy coraz rzadziej z niego korzystają.

 

Mnogość instalacji dodatkowych oraz projektowanie parteru jako jednej przestrzeni – kuchni, jadalni, salonu i holu – sprawiają, że inwestorzy mają więcej możliwości indywidualnego urządzenia domu. Pojawiają się też nietypowe potrzeby. Bardzo często do wykonania projektu zatrudnia się specjalistę (koniecznie z uprawnieniami), który planuje instalację wraz z właścicielami, już po postawieniu domu.

 

Niezmiennym punktem instalacji jest jej „centrum dowodzenia”, czyli tablica rozdzielcza. Umieszcza się ją w zamykanej wnęce lub szafce, najczęściej w wiatrołapie. Tablica, będąca elementem nowo wykonywanej lub modernizowanej instalacji, powinna zawierać zarówno zabezpieczenia nadmiarowoprądowe, jak i różnicowoprądowe, a także aparaturę wewnętrznej ochrony od wyładowań atmosferycznych i przepięć występujących w sieci zasilającej budynek.

Zabezpieczenia

Dobór zabezpieczeń, podobnie jak zaprojektowanie całej instalacji, wymaga wiedzy fachowej, dlatego też należy go powierzać specjaliście elektrykowi ze stosownymi uprawnieniami. Źle dobrane lub niesprawne zabezpieczenie grozi pożarem i może oznaczać zagrożenie dla życia. Może być także przyczyną zniszczenia instalacji i urządzeń z niej zasilanych.

 

Zabezpieczenia nadmiarowoprądowe. Są to wyłączniki reagujące na przeciążenia lub zwarcia występujące w chronionym obwodzie. W modernizowanych instalacjach należy zastąpić nimi bezpieczniki topikowe, zwane korkami. Wyłączniki nadmiarowoprądowe o charakterystyce:
  • B – służą do ochrony obwodów zasilających urządzenia oświetleniowe i grzejne.
  • C – stosuje się w obwodach zasilających silniki o mocy do kilku kilowatów, np. pompy i sprężarki.
Zabezpieczenia różnicowoprądowe to wyłączniki reagujące na wszelkie nieprawidłowości (np. uszkodzenie izolacji przewodu lub zasilanego urządzenia) i odłączające obwód w czasie na tyle krótkim, aby nie powstało zagrożenie dla ludzi czy też zagrożenie pożarowe. Są dwie grupy tych wyłączników na prąd różnicowy:
  • 300 lub 500 mA i te chronią przed pożarem, jaki mógłby być wywołany przez niesprawną instalację lub urządzenia elektryczne. Jest on jednocześnie wyłącznikiem głównym.
  • 30 lub 10 mA, które służą do zabezpieczania jednego lub kilku obwodów, a ich zadaniem jest ochrona domowników przed porażeniem.
Wyłącznik różnicowoprądowy wyposażony jest w element wykrywający upływ prądu z chronionej instalacji do ziemi, tzw. transformator Ferrantiego. Upływ ten może być spowodowany bezpośrednim kontaktem człowieka z częścią instalacji znajdującą się pod napięciem lub pośrednim – w wyniku dotknięcia fragmentu o osłabionej izolacji. Inną przyczyną upływu prądu mogą być uszkodzenia instalacji lub zasilanych z niej urządzeń elektrycznych.

 

Na obudowie czołowej wyłącznika umieszczona jest dźwigienka służąca do włączania i wyłączania obwodu oraz przycisk kontrolny (z napisem „TEST”) do sprawdzania prawidłowości działania aparatu. W ostatnim czasie zaczęto konstruować wyłączniki różnicowoprądowe spełniające dwie funkcje: zabezpieczenia od przeciążeń i od prądów upływu.

 

Ochronniki przeciwprzepięciowe chronią instalację oraz przyłączone do niej odbiorniki (przede wszystkim zawierające elementy elektroniczne) przed przepięciami.

 

Obwody jednofazowe wykonuje się jako trzyżyłowe, a obwody trójfazowe jako pięciożyłowe.

 

Każdy z obwodów musi mieć odrębny wyłącznik nadmiarowoprądowy, a grupa kilku obwodów – wyłącznik różnicowoprądowy. Obciążenie obwodu jednofazowego nie powinno przekraczać 2 kW, a trójfazowego 6 kW.

 

Do zabezpieczenia obwodów zasilających silniki elektryczne potrzebne są bardziej rozbudowane aparaty. W starych instalacjach zasilających silniki spotyka się obwody wyposażone w bezpieczniki topikowe i wyłącznik ręczny do małych mocy oraz wyłącznik samoczynny z wyzwalaczami termicznymi – do większych silników. W nowych instalacjach stosuje się rozwiązania bardziej nowoczesne. Łączą one w sobie cechy stycznika i wyłącznika, zawierają niezbędne zabezpieczenia chroniące silnik. Aparatem można sterować przyciskami; umieszcza się go w pobliżu silnika, tak aby możliwa była obserwacja włączonego urządzenia.

Redakcja BudujemyDom


Pobierz wersję pdf: Wewnętrzna instalacja elektryczna
Pozostałe artykuły z tego numeru
Pogrzewacze wody
Ciepła woda o każdej porze dnia i nocy, i to tyle, ile potrzeba. Mieszkańcy domów jednorodzinnych wiedzą, że nie jest prosto zapewnić takie możliwości. A już na pewno nie jest tanio... A może jednak jest inaczej? Czy można kupić dobry i niedrogi podgrzewacz? Jakie cechy są najważniejsze dla użytkowników? Czy lepsze...
Pogrzewacze wody
Kotły na paliwo stałe
Obsługa kotłów na paliwa stałe była kiedyś bardzo kłopotliwa: trzeba było często dokładać opału i usuwać popiół. Nowoczesne kotły w znacznym stopniu ograniczyły te uciążliwości. Dużo wyższa jest też ich sprawność – z 55% wzrosła nawet do 95%. Zanim zaczniemy wybierać kocioł, zastanówmy się, z jakiego paliwa możemy czy chcemy korzystać....
Kotły na paliwo stałe
Okna drewniane
Okna drewniane mogą efektownie podkreślać walory pejzażu. Nie należy jednak poprzestawać na ocenie ich wyglądu, równie ważne bowiem są ich właściwości. Wybierając okna w pierwszej kolejności zwracamy uwagę na materiał, z jakiego są wykonane. Jednak o jakości okien decyduje również: technologia produkcji, dokładność wykonania, a także szyby, okucia czy uszczelki. Aby...
Okna drewniane
Komin: Stalowy czy ceramiczny?
Czytelnik: Jesteśmy na etapie projektowania naszego wymarzonego domu. Wiemy już, że czeka nas montaż dość skomplikowanego systemu kominowego i będziemy mieć trzy źródła spalin: kocioł gazowy, kominek w salonie naprzeciwko okien i piec z grillem na tarasie. Rzecz w tym, że każde z tych źródeł będzie stało w innej części...
Komin: Stalowy czy ceramiczny?
Stawy kąpielowe
Dotychczas stawy ogrodowe pełniły tylko funkcję ozdobną. Kąpieliska zaś stanowiły baseny, w których czystość wody utrzymuje się przez chlorowanie. Mało kto wie, że kąpać można się również w porośniętym naturalną roślinnością stawie kąpielowym. Staw kąpielowy składa się z dwóch części: strefy rekreacyjno-kąpielowej o głębokości od 1 do 2 m oraz stosunkowo...
Stawy kąpielowe
Elewacje
Elewacja stanowi wizytówkę budynku. Nic więc dziwnego, że mieszkańcom domów bardzo zależy, aby była ona trwała i zachowywała piękny wygląd przez długie lata. Względy estetyczne nie powinny jednak nigdy przesłaniać funkcji praktycznych jakie pełnią elewacje, a więc ochrony budynku przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych (opady, zmienna temperatura, wiatr). Wyraz elewacja pochodzi od...
Elewacje
Parapety
Parapety zewnętrzne (podokienniki) chronią ściany, przed zawilgoceniem oraz zaciekami poniżej okien, a wewnętrzne stanowią element wykończenia. Parapety zewnętrzne Podokienniki wytwarzane są z materiałów odpornych na częste oddziaływanie: wilgoci, wody pochodzącej z opadów atmosferycznych, zanieczyszczeń, promieni słonecznych, a także na gwałtowne zmiany warunków atmosferycznych. W przypadku parapetów zewnętrznych niezwykle ważny jest prawidłowy montaż....
Parapety
Okna dachowe
Okna połaciowe stały się w ostatnich latach niezwykle popularne. I trudno się dziwić bowiem są one nowoczesnym, eleganckim oraz niezwykle efektywnym sposobem doświetlenia pomieszczeń znajdujących się na poddaszu.
Okna dachowe
Instalacje inteligentne
W ostatniej części porównania systemów Inteligentnego Domu opisujemy systemy najwyższej klasy: LUTRON, LONWORKS, CRESTRON i KNX/EIB. Wyposażone są w najnowocześniejsze funkcje, które zwykle po kilku latach stają się standardem również w prostszych systemach. Wracasz do domu. Automatycznie zapala się światło, suną w dół rolety i we wnętrzu robi się cieplej. Tak...
Instalacje inteligentne
Oświetlenie wewnętrzne
Światło może być kreatorem przestrzeni – powiększać ją, zmieniać jej kształt i budować nastroje, ale przede wszystkim powinno dobrze pełnić funkcję użytkową. Lampy i ich rozmieszczenie należy więc dobierać nie tylko według ich walorów estetycznych, lecz uwzględniać też charakter pomieszczeń i funkcje oświetlenia. Tworząc oświetlenie domu warto przede wszystkim podjąć trud...
Oświetlenie wewnętrzne
Oświetlenie zewnętrzne
Po zapadnięciu zmroku dom nie musi znikać w ciemnościach – wystarczy odpowiednie oświetlenie. A odpowiednie to znaczy bezpieczne, funkcjonalne i dekoracyjne. Właściwe oświetlenie posesji – ścieżek, schodów, podjazdu, wejścia lub elewacji domu – sprawi, że nie będziemy potykać się o stopnie przed wejściem do domu, nie wpadniemy w kałużę...
Oświetlenie zewnętrzne
Podłaczenie domu do prądu
Energia elektryczna jest jednym z mediów, bez których nie da się żyć, nie da się też zbudować własnego domu. Aby czerpać energię elektryczną z sieci, należy wykonać odpowiednie przyłącze. Jeszcze przed rozpoczęciem budowy trzeba wystąpić do właściwego rejonowego zakładu energetycznego z wnioskiem o określenie warunków takiego przedsięwzięcia. Polska podzielona jest na...
Podłaczenie domu do prądu
Kotły elektryczne
Wodna instalacja grzewcza z kotłem elektrycznym… Dlaczego nie? choć nie jest to rozwiązanie często stosowane, bywa niekiedy przydatne i wcale nie musi być bardzo kosztowne w eksploatacji, jeśli tylko instalacja jest dobrze zaprojektowana i wykonana. A sam kocioł, jako dodatkowe źródło ciepła, może się okazać prawdziwym strzałem w dziesiątkę! Energia elektryczna...
Kotły elektryczne
Kotły gazowe i olejowe
Wybór kotła wpływa na efektywność pracy całego systemu grzewczego i wysokość rachunków za ogrzewanie. Zanim zdecydujemy się na konkretny model musimy wybrać paliwo – takie, które będzie łatwo dostępne, zapewni niekłopotliwą obsługę kotła, a także przystępne koszty instalacji i eksploatacji. Decyzja co do rodzaju paliwa zależy przede wszystkim od tego,...
Kotły gazowe i olejowe
Centralne odkurzanie
Duży dom to nie tylko same przyjemności, ale także pewne obowiązki… w tym uciążliwa konieczność sprzątania. A zadanie to znacząco ułatwi ukryty w ścianach system centralnego odkurzacza, który cicho i skutecznie posprząta. Nie warto zastanawiać się, czy jest to luksus, na który nas stać. Jest to luksus, którego jesteśmy warci! Jak...
Centralne odkurzanie
Wentylacja i klimatyzacja
Powietrze jest najważniejsze dla naszego zdrowia. Świeże i czyste pobudzi nas do życia, a odpowiednio ochłodzone uczyni upały znośniejszymi. Choć niewidoczne, może tak wiele! Na czym polega działanie wentylacji? Wentylacja, czyli wymiana powietrza wewnątrz pomieszczeń, jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego. Przede wszystkim doprowadza tlen niezbędny do oddychania oraz usuwa dwutlenek węgla,...
Wentylacja i klimatyzacja
Woda i kanalizacja
Wykonanie instalacji wodnych to nie tylko wybór odpowiedniego materiału na rury. To również niezwykle ważna sztuka ich prawidłowego poprowadzenia, a także odpowiedniego doboru urządzeń do uzdatniania wody. Ale zanim się nad tym zaczniemy zastanawiać, najpierw musimy wodę do domu doprowadzić. Dopiero całość da oczekiwany efekt w postaci czystej wody prosto...
Woda i kanalizacja
Elektryczność
Instalacja elektryczna jest tylko pozornie łatwa w wykonaniu. Gniazdka, łączniki i oprawy oświetleniowe powinny być tak rozmieszczone, żeby było wygodnie z nich później korzystać, a sama instalacja musi być prawidłowo zabezpieczona. W końcu zależy od tego nie tylko prawidłowe działanie wszystkich domowych urządzeń, ale także nasze bezpieczeństwo! Jakie w Polsce mamy napięcie? W Polsce,...
Elektryczność
Dom dla osoby na wózku
W Polsce żyje ponad 2,5 mln osób z ograniczoną sprawnością ruchową i prawie każda z nich boryka się z problemem funkcjonalnego – czyli umożliwiającego swobodne poruszanie się i wykonywanie codziennych czynności – zaprojektowania i urządzenia domu. Często powstaje dylemat – przerabiać stary, klasyczny dom, czy zdecydować się na budowę nowego,...
Dom dla osoby na wózku
Dawid i Goliat? Opowieść bez zakończenia
W Kamionkach – wsi leżącej tuż przy granicy Poznania chętnie osiedlali się mieszkańcy stolicy Wielkopolski. Budując domy wśród pól oraz lasów szukali ciszy i kontaktu z naturą. Niestety, spokojne życie najwyraźniej nie było im pisane. Nerwy, strach o przyszłość, blokada drogi krajowej, rozprawy sądowe, to tylko niektóre skutki zatargu z...
Dawid i Goliat?  Opowieść bez zakończenia
Kwiaty w kominie
Lubimy słuchać jak w kominie huczy ogień, patrzeć na strzelające z popielnika iskry i cieszyć się spektaklem, jaki odgrywają dla nas płomienie. Mimo że ogień napawa nas często lękiem, to czujemy do niego szacunek i wiemy, że bez niego byłoby nie tylko zimno, ale i smutno. Dzięki ogniowi...
Kwiaty w kominie
Kwiaty w kominie
Lubimy słuchać jak w kominie huczy ogień, patrzeć na strzelające z popielnika iskry i cieszyć się spektaklem, jaki odgrywają dla nas płomienie. Mimo że ogień napawa nas często lękiem, to czujemy do niego szacunek i wiemy, że bez niego byłoby nie tylko zimno, ale i smutno. Dzięki ogniowi...
Kwiaty w kominie
Najnowsze wydanie
Czytaj tak, jak lubisz
W wersji cyfrowej lub papierowej
Moduł czytaj tak jak lubisz