Hydroizolacja fundamentów bez błędów. Ochrona domu przed wodą i wilgocią

Hydroizolacja fundamentów jest bardzo ważna i w żadnym wypadku nie wolno jej zaniedbywać. Prawidłowo wykonana izolacja przeciwwodna ochroni nasz dom zarówno przed wodą opadową, jak i tą znajdująca się w gruncie. Jeśli doszłoby do zawilgocenia ścian, konsekwencje mogą być katastrofalne i skutkować pojawieniem się w budynku grzyba.

Najważniejszą funkcją fundamentów jest przenoszenie wszystkich obciążeń konstrukcyjnych na grunt, a także zapewnienie budynkowi stabilności. Jeśli ten etap budowy zostanie wykonany zgodnie ze sztuką, nasz dom nie będzie osiadał nierównomiernie, a na ścianach nie będą pojawiały się pęknięcia. Ale fundamenty pełnią jeszcze jedną ważną funkcję - zabezpieczają dom przed wilgocią znajdującą się w gruncie i wodami opadowymi.

Izolacja przeciwwodna ławy fundamentowej

Podczas wykonywania najczęściej stosowanej obecnie, tradycyjnej żelbetowej ławy fundamentowej, na której następnie stawia się ścianę fundamentową z betonowych bloczków stosuje się dwa rodzaje izolacji przeciwwodnej - poziomą i pionową. Ława to wylewana w gruncie pozioma belka ze zbrojonego betonu. Zatopione w żelbecie zbrojenie powoduje, że fundament taki jest odporny na ściskanie i rozciąganie. Generalnie ławy umieszcza się tam, gdzie planowane są ściany nośne budynku, zarówno te zewnętrzne, jak i wewnętrzne. Kiedy beton zwiąże, na ławach stawia się ściany fundamentowe.

Układana na ławie fundamentowej izolacja pozioma zabezpiecza część nadziemną domu przed podciąganiem wody z gruntu, fot. Tomasz Rybarczyk

Hydroizolacja fundamentów pozioma

Fundamenty zabezpiecza się przed wodą izolacją poziomą i pionową. Zacznijmy od izolacji poziomej, która chroni ściany parteru przed podciąganiem kapilarnym. Jest to niezwykle ważny element, bo dzięki niemu ewentualne zawilgocenie części podziemnej budynku nie przeniesie się na resztę domu. Pierwszą warstwę przeciwwodnej izolacji poziomej układa się na betonowej ławie (oddziela ławę od ściany fundamentowej), zaś drugą na wierzchu ściany fundamentowej. W praktyce jest to jakieś 20-30 cm nad poziomem gruntu. Druga warstwa izolacji ma oddzielać ścianę fundamentową od ściany nadziemia.

Hydroizolacji fundamentów towarzyszy także izolacja cieplna. Termoizolację na całej wysokości ścian fundamentowych warto zastosować, jeśli w domu znajdzie się piwnica. Świetnie nadają się do tego płyty z polistyrenu ekstrudowanego, który nie tylko dobrze chroni budynek przed stratami ciepła, ale ma też małą nasiąkliwość, fot. swisspor

Izolacja pionowa fundamentów domu - dobór zależy od warunków gruntowych

Ważna jest także izolacja pionowa, chroniąca fundament przed wodami gruntowymi, opadowymi i degradacją wynikającą z kontaktu fundamentu z glebą (erozja, wykruszanie i w konsekwencji utrata nośności). Izolacja pionowa może być wykonana na różne sposoby.

Lekka izolacja fundamentów

Izolację typu lekkiego stosuje się na fundamentach posadowionych na gruntach piaszczystych i przepuszczalnych, gdzie zwierciadło wody gruntowej znajduje się poniżej dolnej krawędzi ław fundamentowych. To zdecydowanie najczęściej stosowana i najtańsza izolacja przeciwwodna fundamentów. Nadaje się jednak tylko do domów niepodpiwniczonych, spełniających powyższe warunki.

Izolacja średnia fundamentów

Co innego izolacja fundamentów typu średniego. Stosuje się ją w domach podpiwniczonych lub stawianych na gruntach o nienajlepszej przepuszczalności, w tym gliniastych. W takiej sytuacji trzeba brać pod uwagę, że woda może okresowo podnosić się powyżej poziomu posadowienia budynku.

Izolacja ciężka fundamentów

Ostatnim typem izolacji pionowej fundamentów jest izolacja typu ciężkiego. Stosuje się ją wyłącznie w budynkach podpiwniczonych, w których zwierciadło wody znajduje się powyżej poziomu podłogi w piwnicy i przy bardzo niesprzyjających warunkach gruntowych. Izolacja ciężka ma chronić budynek przed wodą naporową, czyli wywierającą parcie hydrostatyczne. W domach jednorodzinnych takie rozwiązanie stosowane jest rzadko. Jedno, że wykonanie takiej izolacji jest trudne i nie każdy fachowiec sobie z nim poradzi, drugie - tego typu bariera chroniąca przed wodą jest bardzo kosztowna.

Czym zabezpieczyć fundamenty - wybieramy materiały hydroizolacyjne 

Hydroizolację poziomą fundamentów najczęściej wykonuje się z dwóch warstw papy na lepiku lub folii fundamentowej.

Izolację pionową typu lekkiego robi się najczęściej, pokrywając ścianę fundamentową - zarówno od zewnątrz, jak i od wewnątrz - jedną lub dwiema warstwami półpłynnej masy bitumicznej (lepiki, emulsje asfaltowo-kauczukowe, masy asfaltowe). Można też użyć do hydroizolacji fundamentów termozgrzewalnej papy asfaltowej na osnowie z włókniny lub szklanego welonu, zaprawy mineralnej (tzw. szlamy uszczelniające) lub odpowiedniej folii hydroizolacyjnej. Masy bitumiczne zwykle nakłada się na ścianę za pomocą pędzla, wałka lub natrysku. Podobnie nakłada się szlamy uszczelniające. Tu można wykorzystać także pacę.

Do uszczelniania fundamentów często stosuje się hydroizolacje mineralne (tzw. szlamy mineralne), bazujące na spoiwie cementowym. Po nałożeniu tworzą one bezspoinową powłokę hydroizolacyjną. Ze względu na właściwości, dzielimy je na sztywne i elastyczne, fot. WEBER (SAINT-GOBAIN)

Izolację pionową fundamentów typu średniego stanowi do pięciu warstw masy bitumicznej. Ewentualnie można zastosować dwie warstwy pap asfaltowych bądź specjalną folię hydroizolacyjną z PVC lub polietylenu o dużej gęstości. Podobnie jak przy izolacji typu lekkiego najlepiej stosować papy termozgrzewalne, ewentualnie samoprzylepne na osnowie z tkaniny poliestrowej lub włókna szklanego.

Izolację pionową typu ciężkiego można zrobić z trzech warstw papy asfaltowej o gramaturze minimum 3000 g/m2 i zabezpieczyć dodatkowo ceglaną ścianką dociskową o grubości 12 cm. Przy izolacji średniej i ciężkiej fundamentów często potrzebny jest dodatkowo drenaż obwodowy budynku, na co zawczasu warto się przygotować, bo podnosi cenę inwestycji. Dlatego budując dom na podmokłym terenie lub działce, na której jest wysoki poziom wód gruntowych, lepiej w ogóle zrezygnować z piwnicy.

Szybkowiążące izolacje reaktywne mają bardzo szerokie zastosowania. Generalnie pokrywa się nimi te części konstrukcji domu, które stykają się z gruntem. Skutecznie zabezpieczają one budynek przed wnikaniem wilgoci, fot. BOTAMENT

Przeczytaj

Może cię zainteresować

Polistyren ekstrudowany XPS a Hydropian - podobieństwa i... Co jest potrzebne do produkcji cementu? Folia kubełkowa - gdzie jest niezbędna, jak stosować?...

Dowiedz się więcej

• Hydroizolacja bez kompromisów – dlaczego linia AQUAFIN® zaskakuje wykonawców
• Multifunkcjonalna hydroizolacja MB2K
• Hydroizolacje reaktywne - lepsza alternatywa dla mas bitumicznych
• Jaki system hydroizolacji fundamentów sprawdzi się w najtrudniejszych warunkach gruntowo-wodnych?
• Hydroizolacja fundamentów masami bitumicznymi

Zobacz więcej Zobacz mniej

Kiedy wykonać hydroizolację fundamentu?

Fundamenty, zarówno ławy jak i płyty, przeważnie wykonuje się w okresie od kwietnia do października. Wiosną i jesienią panują zazwyczaj umiarkowane temperatury, umożliwiające stabilny przebieg wiązania i utwardzania się betonu. Idealna temperatura zarówno na wykonywanie fundamentów, jak i hydroizolacji to 5-25°C. Najlepiej prowadzić prace w dni suche, kiedy nie pada.

Dobór hydroizolacji płyty fundamentowej

Płytę fundamentową stosuje się na gruntach, które mają słabą nośność. Pozwalają to określić badania geotechniczne. Jest to rozwiązanie droższe od ławy, ale też bardziej uniwersalne i tylko ono zapewni w niesprzyjających warunkach gruntowych stabilność naszemu domowi. Odpowiednio izolowana i ocieplona płyta będzie jednocześnie gotową podłogą na gruncie. Jak wykonać taką płytę i prawidłowo zrobić hydroizolację? Należy zacząć od wyrównania i zagęszczenia gruntu, na którym następnie układa się drenaż w postaci zagęszczonej mechanicznie warstwy żwiru lub tłucznia. Na to idzie 15-30 centymetrowa warstwa grubego piasku lub pospółki. Warstwę tę także należy zagęścić. Na tak przygotowanym podłożu wylewa się cienką warstwę chudego betonu (tzw. chudziak), a na nim układa hydroizolację w postaci grubych folii polietylenowych (PE), membrany EPDM lub termozgrzewalnej papy. Folię należy ułożyć z 10-20 cm zakładem i zgrzać lub skleić taśmami butylowymi. Każdy materiał hydroizolacyjny na jaki się zdecydujemy wywija się na boki przyszłej płyty, aby potem można było połączyć go z izolacją pionową. Na warstwie hydroizolacji układa się materiał termoizolacyjny. Może to być 15-30 centymetrowa warstwa styropianu lub XPS (polistyrenu ekstradowanego), charakteryzującego się niewielką nasiąkliwością. Dopiero na takiej ,,podbudowie’’ wykonuje się żelbetową płytę nośną, której grubość zwykle zawiera się w przedziale 12-20 cm.

Właściwe wykonywanie izolacji przeciwwilgociowej i przeciwwodnej fundamentów są niezwykle ważne z perspektywy całego procesu budowy domu, a popełnione na tym etapie błędy czy niedopatrzenia mogą mieć potem fatalne konsekwencje.