Zamierzamy dobudować się bliźniaczo do budynku, który ma kilkadziesiąt lat. W dodatku dom, do którego się dokleimy, ma w suterenie mieszkanie, a my nie chcemy piwnicy. Jak w takiej sytuacji planować fundamenty naszej połówki bliźniaka?
Fundament jest jednym z najważniejszych elementów konstrukcji budynku. Ma przenieść obciążenia z domu na grunt, gwarantując jego bezpieczne, równomierne osiadanie.
O sposobie posadowienia budynku, czyli o tym, jakie będzie miał fundamenty, decyduje projektant odpowiadający za część konstrukcyjną. Bierze on pod uwagę wielkość budynku, liczbę kondygnacji, technologię budowy i co bardzo ważne - warunki gruntowe na działce. Czyli rodzaj gruntu, jego nośność, poziom wód.
Przy zabudowie bliźniaczej (szczególnie wtedy, gdy obie połówki bliźniaka nie są projektowane i budowane równocześnie) sprawa komplikuje się o tyle, że fundament przenosi obciążenia nie tylko na grunt, ale w przypadku jego niewłaściwego posadowienia również na budynek sąsiada. Zwykle fundamenty dodawanej części posadawia się równolegle do istniejących i na takiej samej głębokości.
Jeżeli fundament sąsiada został zagłębiony 2 m poniżej poziomu gruntu, z nowym trzeba zejść na tę samą głębokość. Posadowienie go wyżej prowadziłoby do przenoszenia obciążeń z nowej części bliźniaka na ścianę piwnicy sąsiada i mogło skutkować jej zawaleniem. Ławę fundamentową opiera się na betonie podkładowym układanym odcinkowo. Ławy poprzeczne, prostopadłe do granicy działki, wykonuje się jako schodkowe, o malejącej głębokości posadowienia.
Trzeba pamiętać, że wykonywanie robót ziemnych przy fundamentach istniejącego budynku stwarza zagrożenie katastrofą budowlaną. Ich odkopanie na całej długości mogłoby spowodować osunięcie się ściany w wyniku wyparcia gruntu spod niej do wykopanego dołu. Dlatego roboty te należy prowadzić odcinkami i/lub przy zastosowaniu odpowiednich wzmocnień. O sposobie prowadzenia prac także decyduje konstruktor. W zależności od tego, jak mocne są istniejące ściany fundamentowe, odkopuje się je odcinkami o długości 1-1,5 m. Jednocześnie można odkryć co czwarty odcinek, przy czym odległość między nimi nie może być mniejsza niż 1,5-krotność wysokości ściany piwnicy. Absolutnie nie należy dopuścić do rozluźnienia gruntu pod istniejącymi fundamentami czy jego obsunięcia.
Przed rozpoczęciem budowy zleca się badanie geotechniczne i ekspertyzę konstrukcji starego domu. Projektant może zdecydować o umieszczeniu na jego ścianie (na czas robót) reperów, czyli trwale stabilizowanych znaków geodezyjnych. To najczęściej metalowe bolce, kotwione kilkadziesiąt centymetrów nad podłożem. Pomiar ich położenia geodeta przeprowadza w zalecanych odstępach czasu, np. co 5 dni. Dzięki temu ruch budynku sąsiedniego choćby o milimetr da się zauważyć wystarczająco wcześnie.
Prace fundamentowe przy istniejącym obiekcie są trudniejsze, dużo bardziej ryzykowne i droższe od fundamentowania budynków wolnostojących.
Tekst i zdjęcia: Janusz Werner
14
