Czym jest protokół badań i sprawdzeń?
To dokument opisujący przeprowadzone badania instalacji i ich wyniki. Powinien zawierać istotne parametry pomiarowe oraz informacje pozwalające ustalić, jaką instalację sprawdzano i kto wykonał badania. Należy podać w nim dane nieruchomości i jej właściciela, wykonawcy instalacji oraz osoby lub firmy, która przeprowadziła pomiary.
Zakres informacji zależy od rodzaju instalacji i badań. Jeśli są istotne dla wykonanych sprawdzeń, w protokole mogą znaleźć się także dane dotyczące rozdzielnicy, zabezpieczeń, przewodów lub uziemienia. Nie oznacza to, że wszystkie takie informacje muszą być ujęte w każdym protokole.
Protokół pomiarów nie zastępuje sprawdzenia rozmieszczenia punktów elektrycznych. Podczas odbioru robót warto porównać ich położenie z projektem i upewnić się, że wykonano wszystkie zaplanowane punkty. Można też sprawdzić wysokość i równe ustawienie osprzętu, na przykład gniazd nad blatem kuchennym.
Jakie pomiary obejmuje odbiór?
Zakres badań dobiera się do rodzaju i układu instalacji. Typowe sprawdzenia odbiorcze mogą obejmować:
- oględziny instalacji i rozdzielnicy;
- sprawdzenie ciągłości przewodów ochronnych i połączeń wyrównawczych;
- pomiar rezystancji izolacji;
- sprawdzenie warunków samoczynnego wyłączenia zasilania, w tym impedancji pętli zwarcia;
- testy wyłączników różnicowoprądowych (RCD);
- pomiar uziemienia, jeśli występuje w danej instalacji.
W protokole należy ująć wyniki wykonanych pomiarów, ich zakres oraz dane osoby sporządzającej dokument. Warto sprawdzić, czy zapisano w nim wnioski z badań i ewentualne stwierdzone nieprawidłowości. Po badaniu poproś o kompletny, czytelny protokół z podpisem osoby, która je przeprowadziła.
Kto może wykonać pomiary?
Nie wystarczy samo powołanie się na oznaczenie „G1”. Liczy się zakres kwalifikacji wskazany w świadectwie. Przy pomiarach instalacji elektrycznej powinien on obejmować czynności kontrolno-pomiarowe. Zasady potwierdzania kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 1 lipca 2022 r.
Odpowiednie czynności mogą wykonywać również osoby z właściwymi uprawnieniami budowlanymi. Przy okresowej kontroli instalacji art. 62 ust. 5 Prawa budowlanego wskazuje osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci energetycznych, a także osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Przed zleceniem prac warto sprawdzić, czy kwalifikacje obejmują czynności potrzebne przy danej kontroli.
Jakie dokumenty przygotować?
Przed badaniem przydadzą się projekt instalacji i dokumentacja powykonawcza, szczególnie jeśli w trakcie prac wprowadzono zmiany. Pomocne będą również opis obwodów w rozdzielnicy oraz informacje o zastosowanych zabezpieczeniach i uziemieniu. Warto zapewnić wykonawcy dostęp do rozdzielnicy i miejsc, które trzeba sprawdzić.
W zależności od rodzaju obiektu i trybu zakończenia budowy protokoły badań i sprawdzeń mogą być wymagane przy formalnościach budowlanych. Art. 57 Prawa budowlanego reguluje dokumenty składane w związku z zakończeniem budowy, ale wymagania mogą się różnić w zależności od sytuacji. Szczegóły należy ustalić dla konkretnej budowy.
Sprawy licznika i umowy na dostawę energii są odrębne od badań instalacji. Przy zakupie domu na rynku wtórnym trzeba ustalić zmianę umowy na dostawę energii, a przy przekazaniu nieruchomości spisać stan licznika. Może być też potrzebny protokół zdawczo-odbiorczy. Wymagania zależą od sytuacji oraz procedur operatora systemu dystrybucyjnego lub sprzedawcy energii. Protokół pomiarów instalacji nie zastępuje tych formalności.
Ile kosztuje protokół odbiorczy?
Nie ma jednej ustawowej taryfy za pomiary i protokół. Cena zależy od zakresu badań, liczby obwodów lub punktów, dostępności instalacji, lokalizacji oraz wykonawcy. Stawki podawanej „za punkt” nie należy traktować jako pewnego, aktualnego cennika. Warto poprosić kilku specjalistów o wycenę i sprawdzić, czy obejmuje wszystkie potrzebne pomiary oraz protokół z wynikami. Sama cena bez określenia zakresu badań nie pozwala ocenić, czy usługa jest kompletna.
Protokół odbiorczy a kontrola co pięć lat
Protokół sporządzony po wykonaniu nowej instalacji dokumentuje wyniki badań na etapie odbioru. Nie ma on automatycznego terminu ważności wynoszącego trzy lata ani obowiązku odnawiania po 12 miesiącach. Stan instalacji może się jednak zmieniać wskutek zużycia, uszkodzeń lub przeróbek.
Osobnym obowiązkiem jest okresowa kontrola instalacji elektrycznej i piorunochronnej w użytkowanym budynku. Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przeprowadza się ją co najmniej raz na pięć lat. Termin ten dotyczy częstotliwości kontroli, a nie wygaśnięcia protokołu odbiorczego. Zakres i zasady sporządzania protokołu kontroli określają art. 62 i 62a ustawy (tekst Prawa budowlanego).
3
