Wpływ okien na energooszczędność domu

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 23-28 minut
Wpływ okien na energooszczędność domu

Jakie okna kupić by były energooszczędne? Oferta producentów jest tak szeroko, że nietrudno się pogubić. Podpowiadamy na jakie parametry zwrócić uwagę, by inwestycja była najbardziej opłacalna oraz dlaczego nie zawsze dążenie do jak najniższego współczynnika przenikanie ciepła ma sens.

Czego dowiesz się z artykułu?
  • Jak zbudowane jest okno energooszczędne?
  • Dlaczego współczynnik Uw jest tak ważny?
  • Na jakie współczynniki należy zwracać uwagę podczas wyboru okien?
  • Jakie są rodzaje profili okien?
  • Jak kupować okna?
  • Czym jest tzw. "ciepły montaż" okien?

Minęły czasy stawiania ogromnych rezydencji, których koszty utrzymania były równie duże. Obecnie inwestorzy bardzo rozsądnie planują budowę. Dom ma być adekwatny do potrzeb - mieć odpowiednią (niezbyt dużą, ale gwarantującą komfort) powierzchnię, jak najprostszą bryłę i niezbędne, nowoczesne wyposażenie pozwalające zoptymalizować rachunki za eksploatację.

Jednym z czołowych czynników, wpływających na ekonomię zarówno budowy jak i mieszkania we własnym domu są okna. Popularne i promowane od lat hasło "energooszczędność" dotyczy także tych produktów. Wszyscy bowiem chcemy płacić jak najniższe rachunki za ogrzewanie i np. klimatyzację, a to właśnie okna w dużym stopniu mogą to ułatwić. Szczególnie w trakcie upalnego lata ten drugi aspekt może mieć spore znaczenie.

JAK ZBUDOWANE JEST OKNO ENERGOOSZCZĘDNE?

Najważniejszymi częściami składowymi okien energooszczędnych, na które należy zwrócić uwagę są:

  • profile - powinny mieć izolacyjność cieplną Uf nie większą od 1,1 W/(m2·K);
  • szyby - zastosowane muszą być szyby zespolone z potrójnym oszkleniem wypełnionym gazem szlachetnym (argonem lub kryptonem), ich przenikalność cieplna Ug powinna osiągać maksymalnie wartość 0,7 W/(m2·K). Po wewnętrznej i zewnętrznej stronie pakietu szybowego często umieszcza się szybę niskoemisyjną pokrytą niewidoczną warstwą tlenków metali szlachetnych, które odbijają ciepło do wnętrza domu. Takie szyby przepuszczają energię słoneczną, umożliwiając dogrzanie pomieszczeń;
  • ramka dystansowa - nie może być wykonana z aluminium, lecz ze stali szlachetnej albo z tworzywa sztucznego - tzw. ciepła ramka np. z kompozytu z włóknem węglowym.

Obecnie standardem są pakiety szybowe składające się z dwóch lub trzech szyb rozdzielonych ramkami dystansowymi. Ich grubość i liczbę, szerokość odstępu między nimi, a także rodzaj gazu można odczytać z oznaczenia kodowego w dokumentacji wyrobu. Zapis 4-16-4 argon, opisuje dwie szyby grubości 4 mm, pomiędzy którymi jest komora o szerokości 16 mm wypełniona argonem. Producenci okien poprawiają ich izolacyjność cieplną, dodając trzecią szybę i zastępując argon cięższym kryptonem. Tak najczęściej zbudowane są okna energooszczędne.

Energooszczędne okno z PVC
Energooszczędne okna z PVC mogą mieć komory wypełnione pianką poliuretanową. (fot. MS więcej niż OKNA)

NAJWAŻNIEJSZY WSPÓŁCZYNNIK - Uw

Energooszczędność okna, to przede wszystkim zdolność do minimalizowania strat energii cieplnej, wykorzystywanej do ogrzewania pomieszczeń (latem również do klimatyzacji). W największym stopniu przyczyną straty ciepła jest przenikalność cieplna całego okna, opisywana wartością współczynnika przenikania ciepła Uw, znaczenie ma także szczelność, określana klasą przepuszczalności powietrza.

Współczynnik Uw. Wyrażany jest w W/(m2·K), informuje o tym, jak dużo ciepła przenika przez okno. Im jego wartość jest mniejsza, tym wydatki poniesione na ogrzewanie będą niższe.

Od 1 stycznia 2017 r. obowiązują przepisy - regulujące warunki techniczne, jakie muszą spełniać obecnie projektowane obiekty budowlane. Zgodnie z nimi, nowe domy należy wyposażyć w okna o maksymalnym współczynniku przenikania ciepła Uw = 1,1 W/(m2·K). Wartość ta oznacza najczęściej okna dwuszybowe, standardowo oferowane przez większość producentów.

Za okna energooszczędne umownie uważa się modele o współczynniku Uw niższym od 1, choć wymagana przepisami poziom 1,1 również oznacza wyroby o bardzo niskiej przepuszczalności ciepła. Wartość poniżej 1 osiągają na ogół wersje trzyszybowe.

Nowoczesne technologie pozwalają na produkowanie okien o Uw dwukrotnie lepszym, niż wymagają tego przepisy. Na przykład okna pasywne, które muszą spełnić bardziej wyśrubowane wymagania, mogą mieć Uw = 0,6 W/(m2·K).

Infografika: Okna energooszczędne
Infografika: Okna energooszczędne

Nie zawsze informacje na temat współczynnika Uw są podawane jednoznacznie. Czasem producenci podkreślają wielkość współczynnika samych szyb, bo jest wyraźnie niższy od wskaźnika całego okna. Warto o tym pamiętać i podczas rozmowy z handlowcem poprosić o pokazanie dokumentu, potwierdzającego izolacyjność cieplną okna referencyjnego, z analogicznym do naszego wyposażeniem. Badania okien w tym zakresie są obowiązkowe. Analizuje się kilka standardowych wymiarów i Uw wylicza się dla konkretnego wymiaru (jako średnią ważoną).

Do analizy poziomu współczynnika przenikania ciepła warto jednak podejść z kalkulatorem. Okna o bardzo niskim U - znacznie poniżej 1 - będą opłacalną inwestycją tylko w budynkach pasywnych, w których zarówno przegrody, jak i instalacje spełniają wymogi minimalnego zużycia energii. W typowym energooszczędnym domu takie okna nie spowodują istotnej oszczędności energii, jedynie zwiększą cenę okien nawet o 30-50%, co nawet w średniej wielkości budynku możne oznaczać sporą sumę pieniędzy.

Rolety zewnętrzne
Zamawiając okna do budowanego domu, warto od razu wybrać rolety zewnętrzne, które odpowiednio sterowane także pozwalają na oszczędzanie energii. (fot. Aluprof)

ENERGOOSZCZĘDNE OKNA - INNE WAŻNE PARAMETRY I WYPOSAŻENIE

Wybierając okna, warto też zwrócić uwagę na inne właściwości i wyposażenie, nie mające bezpośredniego wpływu na oszczędzanie energii, ale ułatwiające korzystanie z nich i gwarantujące komfort mieszkańców domu.

  • Dźwiękoszczelność.

To zdolność okien do tłumienia hałasów dobiegających z zewnątrz. Oznaczana jest symbolem Rw i podawana w decybelach dB. Im wyższy poziom tego współczynnika, tym okno jest bardziej dźwiękoszczelne. Standardowe modele mają Rw = 30-32 dB. Jeśli budujemy dom przy ruchliwej ulicy, w okolicy torów kolejowych, tramwajowych albo w pobliżu hałasującego zakładu produkcyjnego, warto zainwestować w okna o wskaźniku równym co najmniej 35 dB. Komfort mieszkania w ciszy będzie znacznie większy.

  • Nawiewniki.

W zależności od tego w jaką wentylację wyposażony jest dom nawiewniki są niezbędne lub zupełnie zbędne. W domach energooszczędnych z założenia powinna być zamontowana wentylacja oszczędzające energię, czyli mechaniczna z odzyskiem ciepła. Nie zawsze jednak tak jest.

Jeśli w budynku wentylacja realizowana jest przez grawitacyjną wymianę powietrza, wówczas trzeba w oknach (rzadziej ścianach zewnętrznych) zamontować nawiewniki. Warto jednak pamiętać, że niestety, pogarszają one dźwiękoszczelność okien. Muszą być jednak założone w każdym suchym pomieszczeniu. Najpopularniejsze są modele sterowane automatycznie - ciśnieniowe lub higrosterowalne. Pierwsze - utrzymują stały przepływ powietrza, niezależnie od zmian ciśnienia, działanie wiatru. Drugie - reagują na wzrost poziomu wilgotności powietrza w pomieszczeniu.

  • Okucia.

Możliwości ich wyboru jest sporo. Należy tę kwestię przemyśleć, bowiem w największym stopniu wpływa na komfort użytkowania okien. Okna pionowe standardowo mają okucia umożliwiajce uchylanie i rozwieranie skrzydeł. Warto jeszcze wyposażyć je np. w stopniowanie uchyłu (do jego regulowania w kilku zakresach) i klamkę z kluczykiem (we wszystkich oknach na parterze oraz w pokoju małego dziecka). W standardowych - rozwieralno-uchylnych - oknach tarasowych przyda się hamulec do zablokowanie otwartego skrzydła, a także zatrzask, umożliwiający domknięcie go z zewnątrz.

Wersje uchylno-przesuwne i podnoszono-przesuwne dobrze jest wyposażyć w niski próg, ułatwiający wychodzenie na taras osobom o mniejszej sprawności ruchowej, oraz bezpieczne szyby z tafli przedzielonych folią PVB (po rozbiciu nadal są w całości) albo hartowane (rozpadają się na drobne kawałki o tępych krawędziach). Można również zdecydować się na napęd elektryczny, wspomagający przesuwanie ciężkich przeszkleń.

Przesuwne okno tarasowe
Przesuwne okna tarasowe dobrze jest wyposażyć w niski próg, ułatwiający wychodzenie na zewnątrz. (fot. Schüco)

ENERGOOSZCZĘDNE OKNA - WYBÓR PROFILI

Decyzja - z jakiego materiału mają być wykonane profile okienne - to na ogół pierwszy dylemat jaki rozstrzygają inwestorzy. Do wyboru są profile z PVC, drewna, aluminium lub łączące dwa ostatnie. Wszystkie wykazują podobne właściwości, różnią się jedynie wyglądem i ceną. Z każdego z tych rodzajów materiału można bowiem wyprodukować okna energooszczędne i pasywne. Najtańsze są wyroby z PVC, droższe drewniane i najdroższe - aluminiowo-drewniane i aluminiowe.

  • Z PVC.

Wielu producentów wytwarza plastikowe okna z gotowych profili, uzupełniając je o zestawy szybowe i okucia. Profile wzmacniane są kształtownikami stalowymi, które poprawiają ich wytrzymałość i sztywność, ale pogarszają ich właściwości termoizolacyjne. W wariantach energooszczędnych wzmocnienia stalowe zastępuje się wykonanymi z kompozytu z włóknem węglowym. Ramy z PVC mają budowę komorową. Wzrost liczby komór oraz, będące tego częstym skutkiem, zwiększenie głębokości zabudowy profili, tylko w pewnym zakresie, wpływają na ich izolacyjność termiczną. Jeśli przyrost liczby komór nie wynika z poszerzenia profilu - właściwości izolacyjne okna praktycznie nie ulegają zmianie.

W nowoczesnych systemach okiennych liczba komór ma mniejsze znaczenie. Na izolacyjność profili w największym stopniu wpływa brak wzmocnień stalowych i wklejanie odpowiednich pakietów szybowych. Profil o głębokości zabudowy tylko 70 mm z przekładkami kompozytowymi może mieć takie same właściwości cieplne, jak wersja 80-90 mm ze wzmocnieniami stalowymi, czy też profil 4- lub 5-komorowy z wkładkami docieplającymi ze styropianu i pianki termicznej, użytymi jako wypełnienie komór.

  • Drewniane.

Wytwarzane są z litego drewna sosnowego, świerkowego, modrzewiowego, dębowego, meranti albo mahoniu. Modele z gatunków krajowych są tańsze od egzotycznych, nawet o 50%. Najlepsze parametry termiczne zapewniają ramy o grubości minimum 80 mm. Pozwalają na bezpieczne zastosowanie 3-szybowego pakietu oraz odpowiedniego systemu uszczelek (ze spienionego EPDM), który zapobiega przedostawaniu się zimnego powietrza i wody pomiędzy skrzydło a ościeżnicę.

Ramy wykańczane są farbami lub lakierami wodorozcieńczalnymi, tworzącymi powłoki kryjące lub transparentne, przez które widać rysunek słojów drewna. Okna o nietypowym kształcie, np. łukowe, częściej są wykonywane właśnie z drewna. Takie modele co kilka lat wymagają przeszlifowania i ponownego pomalowania, ale w przypadku drobnych uszkodzeń i zarysowań ramy - można je naprawiać.

Drewniany profil okienny
Drewniane profile okienne wykonane są z litego drewna. (fot. Stolbud Włoszczowa)
  • Aluminiowe i drewniano-aluminiowe.

Produkowane są zazwyczaj jako okna drewniane z osłoną profilami aluminiowymi od zewnątrz bądź od strony zewnętrznej wykonane z aluminium, a od wewnętrznej - z drewna. Zewnętrzna aluminiowa osłona zabezpiecza drewno przed działaniem czynników atmosferycznych (wilgoci, deszczu, wiatru, słońca), przedłużając trwałość profili. Takie wyroby są bardzo sztywne, najczęściej wykorzystuje się je więc do dużych przeszkleń - modnych obecnie bardzo szerokich okien tarasowych uchylno-przesuwnych i podnoszono-przesuwnych. Niestety, są najdroższe.

Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!

OD WYBORU DO ZAMÓWIENIA, CZYLI JAK KUPOWAĆ OKNA?

Zanim wybierzemy konkretnego dostawcę okien, poprośmy o wyceny w kilku punktach (z montażem). Sprawdźmy dokumenty potwierdzające deklarowane parametry. Porównajmy ceny i pożądane wyposażenie - nawiewniki, klamki z kluczykiem, hamulcem w oknach tarasowych, dodatkowe zaczepy antywłamaniowe, moskitiery, a także rolety zewnętrzne, które w dużym stopniu przyczyniają się do oszczędzania energii. Zawsze tego typu akcesoria najlepiej zamówić do razu, potem zwykle się o nich zapomina.

Przy kompleksowym zamówieniu będzie taniej, niż w przypadku kupowania wszystkiego oddzielnie. Wybierzmy też parapety wewnętrzne. Dopytajmy również o zasady montażu okien. Przeważnie w standardzie oferowany jest montaż jedynie na piankę poliuretanową, co w przypadku okien energooszczędnych nie jest wystarczające. Zdecydujmy się na tzw. ciepły montaż - przy użyciu taśm zabezpieczających piankę.

Proces zakupu okien na ogół przebiega w następującej kolejności. Po wybraniu dostawcy i modeli okien wraz z wyposażeniem - podpisujemy umowę, wpłacamy 30% zaliczki i umawiamy się na wykonanie szczegółowych pomiarów. Okres oczekiwania na realizację zależy od wielkości zamówienia oraz pory roku. Zimą trwa to najkrócej, np. 4 tygodnie. W tym czasie można też wynegocjować największe rabaty, bo nie jest to szczyt sezonu. Wiosną i latem na okna można czekać nawet 3 miesiące.

Najtańsze są białe okna z PVC, ale najpopularniejsze obecnie są profile w kolorze imitującym różne odcienie drewna lub pomalowane na kolor grafitowy (najmodniejszy kolor dachu). Możemy również zdecydować się na wersje dwukolorowe, np. białe od wewnątrz, grafitowe od zewnątrz. W przypadku okien drewnianych, wybór też jest prawie nieograniczony. Oprócz standardowych kilku kolorów transparentnych możemy zamówić okna pomalowane na dowolny kolor kryjący. Profile aluminiowe zwykle są malowanie proszkowo lub wykańczane okleiną.

Profile okienne w kolorze grafitowym
Obecnie bardzo popularne są profile okienne w kolorze grafitowym. (fot. Dobroplast)

NA KOŃCU "CIEPŁY" MONTAŻ

Profesjonalne obsadzenie okien powinno być składową zamówienia. Najbardziej energooszczędnym sposobem montażu jest wysunięcie, za pomocą specjalnych wsporników, okna poza lico ściany, w grubość ocieplenia, co w przypadku dużych i ciężkich przeszkleń jest dość trudne. Szczególnie wtedy, gdy mur, do którego ostatecznie kotwiona jest konstrukcja nośna, ma niewielką wytrzymałość, bo wykonano go np. z lekkich odmian betonu komórkowego czy ceramiki poryzowanej. Można również okna zamontować przy zewnętrznym licu muru, z izolacją zachodzącą z każdej strony 3 cm na ramę okna i parapetami wewnętrznym i zewnętrznym rozdzielonymi przekładką ze styropianu.

Energooszczędny sposób osadzenia okien w warstwie ocieplenia
Energooszczędny sposób osadzenia okien w warstwie ocieplenia. (fot. Aluplast)

Niezależnie od miejsca osadzenia, w przypadku okien energooszczędnych, zaleca się montaż warstwowy (potocznie zwany ciepłym), który polega na zabezpieczeniu styku okna ze ścianą (wypełnionego pianką poliuretanową) za pomocą specjalnych taśm - paroszczelnej od środka i paroprzepuszczalnej od zewnątrz.

Taka ochrona przed wodą opadową oraz przenikającą z wnętrz parą wodną eliminuje ryzyko zawilgocenia pianki, która w przeciwnym razie straciłaby właściwości ciepłochronne, a na obrzeżach otworu okiennego mogłaby pojawić się wilgoć, nawet grzyby. Ponadto dobrze jest okna osadzić na parapecie z kształtek styropianowych, który zapewnia szczelne wypełnienie tej przestrzeni i zapobiega ucieczce ciepła z wnętrz.

Zabezpieczenie pianki poliuretanowej taśmą paroszczelną od wewnątrz
Zastosowanie tzw. ciepłego parapetu wykonanego ze styropianu
Zabezpieczenie pianki poliuretanowej taśmą paroszczelną od wewnątrz (zdjęcie po lewej) i zastosowanie tzw. ciepłego parapetu wykonanego ze styropianu (zdjęcie po prawej). (fot. Aluplast)

Joanna Dąbrowska
fot. otwierające: Schüco/Awilux

Dodaj komentarz

time image
time image
Warto wiedzieć dodatkowo:
Zobacz inne artykuły
Program Czyste Powietrze - odpowiada zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW
Program Czyste Powietrze - odpowiada zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
9,95 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego BudujemyDom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2019

Dom Energooszczędny Vademecum

Jak zbudować dom energooszczędny

ABC Budowania 2019

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Wnętrza 2019

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze listopad 2019

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom październik 2019

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2020

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2020

Nowoczesne Instalacje

Jak zbudować dom energooszczędny