Okna połaciowe czy lukarna?

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 6-9 minut
aktualizacja: 2018-11-09 11:12:00
Okna połaciowe czy lukarna?
Poddasze możemy doświetlić na kilka sposobów. Co wybrać: lukarnę czy okno połaciowe? Jeśli poznamy charakterystykę obu rozwiązań, odpowiedź na to pytanie z pewnością stanie się łatwiejsza.
Pytanie Czytelnika

Buduję dom według projektu katalogowego. Ponieważ borykam się jednocześnie z problemami finansowymi, chcę wymienić zaplanowane w nim trzy lukarny (duże, o nietypowych oknach) na okna dachowe – myślę, że będą tańsze i pod względem materiału, i robocizny. Traktuję to jednak jako rozwiązanie tymczasowe, przynajmniej na części dachu od strony ulicy. Mój dom to typ prostego dworku, lukarny dodałyby mu uroku. W przyszłości będę chciał je zbudować, ale czy będzie taka możliwość?

Poddasze możemy doświetlić na kilka sposobów. Jakkolwiek każdy z nich w mniejszym lub większym stopniu zapewnia podstawowy efekt w postaci wpuszczenia światła dziennego do wnętrza, jednak różnice pomiędzy nimi są znaczące, a ich zakres obejmuje aspekt techniczny, użytkowy, estetyczny i finansowy. Co wybrać: lukarnę czy okno połaciowe? Jeśli poznamy charakterystykę obu rozwiązań, odpowiedź na to pytanie z pewnością stanie się łatwiejsza.

Redakcja

Jednym ze sposobów doświetlenia poddasza jest lukarna
Jednym ze sposobów doświetlenia poddasza jest lukarna – rozwiązanie przez wielu uważane za stylowe i estetyczne (fot. Martens)

Każdy projekt architektoniczny budynku z poddaszem użytkowym zawiera rozwiązanie doświetlenia pomieszczeń owego poddasza, już na etapie jego wyboru musimy zatem zdecydować, który ze sposobów bardziej nam odpowiada. Dopływ światła dziennego do wnętrz pod spadzistym dachem umożliwiają albo okna typowe, zamontowane w nadbudówce zwanej lukarną, albo specjalne, instalowane bezpośrednio w połaci dachowej – tzw. okna połaciowe.

W zgodzie z prawem

Może się zdarzyć, że rozwiązanie zawarte w projekcie wydaje nam się niewystarczające, bądź niezgodne z naszymi upodobaniami. Jeśli w trakcie budowy lub w użytkowanym już budynku zechcemy "dostawić" lukarnę, której forma nam odpowiada, będziemy musieli zlecić modyfikację projektu i na podstawie zmienionej dokumentacji uzyskać nowe pozwolenie na budowę .

Okno połaciowe łatwo zamontować nawet w budynku wykończonym
Okno połaciowe łatwo zamontować nawet w budynku wykończonym, zapewnia też doskonałe doświetlenie pomieszczeń na poddaszu (fot. Fakro)

Również wstawienie okien połaciowych, których w projekcie nie przewidziano, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jednak w praktyce wymóg ten rzadko jest przestrzegany.

Z jednej strony trudno zaliczyć ich zamontowanie do prac remontowych, z drugiej zaś operacja ta z reguły nie wymaga zmian w konstrukcji dachowej, co oznacza, że odstępstwo od projektu nie wpływa na bezpieczeństwo użytkowania domu.

Problemy mogą się jednak pojawić przy odbiorze budynku; jeśli trafimy na inspektora-formalistę, może on zażądać naniesienia zmian w projekcie nawet wówczas, gdy zamontowaliśmy okno nieznacznie większe od zaprojektowanego.

 

W każdym jednak przypadku, aby dochować wierności przepisom prawa autorskiego, powinniśmy – niezależnie od zakresu planowanych zmian – uzyskać zgodę projektanta na ich dokonanie.

W zgodzie z rozsądkiem

Na lukarny decydujemy się często ze względu na ich walor ozdobny; jako wyraźnie zaakcentowany element budynku w istotny sposób wpływają na jego architekturę. Pamiętajmy jednak, że służą one nie tylko dekoracji fasady, ale muszą również zapewniać dobre i równomierne oświetlenie wnętrza, a także umożliwić jego funkcjonalne urządzenie.

Zamontowanie sekwencji okien połaciowych to bardzo efektowne rozwiązanie
Zamontowanie sekwencji okien połaciowych to bardzo efektowne rozwiązanie; to pomieszczenie jest doskonale oświetlone (fot. Roto)

Nie spełnią tego zadania najlepiej liczne wąskie nadbudówki, które jedynie w znaczny sposób skomplikują konstrukcję dachu. Jeśli zależy nam na uzyskaniu możliwie dużej powierzchni poddasza o dostatecznej wysokości, wybierzmy lepiej jedną dużą lukarnę, obejmującą znaczną część połaci dachowej.

 

Lukarny najlepiej sprawdzają się na dachach o nachyleniu powyżej 45°, posadowionych na wysokich (powyżej 1 m) ściankach kolankowych. Skosy dachowe nie ograniczają wówczas nadmiernie dopływu światła dziennego, a wnęka lukarny nie tworzy niepraktycznego, głębokiego „korytarza”.

 

Konstrukcja każdej lukarny zwiększa powierzchnię przegród zewnętrznych, które wymagają ocieplenia i zabezpieczenia przed wilgocią. Z drugiej zaś strony instalowane w niej standardowe okna mają lepsze własności ciepłochronne i są mniej narażone na uszkodzenia, niż typowe okna połaciowe. Budowa lukarny jest dosyć skomplikowana, dlatego powinno się ją wznosić podczas montażu więźby dachowej.

 

Główną zaletą okna połaciowego jest duża prostota jego wykonania w połączeniu z dobrym efektem, jakim jest skuteczne doświetlenie pomieszczenia na poddaszu. Zależnie od potrzeb, okna takie mogą być montowane pojedynczo lub w zestawach, w układzie pionowym bądź poziomym.

Ich wbudowanie praktycznie nie wpływa na wygląd budynku – w wysoko osadzonych dachach z zewnątrz są niemal niewidoczne. Wygodniej osadzać je podczas wznoszenia dachu, choć bez większych problemów można je również zamontować w domu już ukończonym.

Mogą jednak – w porównaniu ze zwykłymi oknami – przysparzać pewnych kłopotów. Podczas intensywnych opadów śniegu okno połaciowe bywa przez dłuższy czas pokryte śniegiem. Jeśli niespodziewanie nadejdzie ulewa, pozostawienie otwartego okna niechybnie skończy się zalaniem pomieszczenia (problem ten można rozwiązać instalując czujnik deszczu lub przynajmniej sygnalizację otwarcia okien, włączającą się gdy wychodzimy z domu).

 

Porównując oba sposoby doświetlenia poddasza powinniśmy brać również pod uwagę techniczne możliwości zastosowania danego rozwiązania.

 

Jeśli lukarna ma być jedynym źródłem światła naturalnego w pomieszczeniu, jego głębokość (odległość od ściany z oknem do ściany wewnętrznej) nie powinna przekraczać 5 m, gdyż przy większych wymiarach o równomierność oświetlenia będzie trudno. Przy nachyleniu dachu poniżej 30° niewielki będzie również kąt nachylenia zadaszenia lukarny, co utrudni dobór odpowiednio szczelnego pokrycia dachowego.

 

Wole oko
Jako pokrycie zadaszenia lukarny łukowej – tzw. wolego oczka – można zastosować jedynie elementy drobnowymiarowe – np. dachówkę karpiówkę (fot. Wienerberger)

Jeśli zaplanowaliśmy lukarny łukowe, nazywane też „wolimi oczkami”, materiał pokryciowy ich zadaszenia musi umożliwiać krycie powierzchni krzywoliniowych.

Przy małym promieniu zakrzywienia nie można będzie ułożyć tam np. dużych dachówek zakładkowych – ceramicznych lub cementowych. Konstrukcja wolego oczka wymaga też dużo miejsca na połaci dachowej; zmieszczenie obok siebie kilku lukarn tego typu może okazać się kłopotliwe lub niemożliwe.

 

Ograniczeń tego rodzaju nie stwarza montaż okien połaciowych. Można je wstawić na każdym dachu o nachyleniu powyżej 15°, w dodatku dowolnie pokrytym. Należy jedynie zadbać o rozstawienie krokwi w konstrukcji dachowej na taki wymiar, aby okno zmieściło się pomiędzy nimi bez problemów.

 

Okien połaciowych nie należy umieszczać w pobliżu kominów, wylotów kanałów wentylacyjnych i odpowietrzenia instalacji kanalizacyjnej, ze względu na możliwość przenikania z zewnątrz nieprzyjemnych zapachów lub dymu.

W zgodzie z prawem

 

Zdaniem naszych Czytelników

time image

Gość wspolczesny architekt

24 Lut 2015, 02:09

A slyszeliscie moze o oknach dachowych 3D? Ciekawa sprawa.

time image

Gość emm

21 Lut 2014, 19:28

Artykuł jest nieaktualny... Mówi o budowie lukarny ale nie wspomina o istnieniu GOTOWEJ LUKARNY. Wcale nie trzeba rezygnować z lukarn ale wybrać gotową, prefabrykowaną wersję

time image

19 Lut 2014, 12:13

Ja jako historyk polecałbym lukarny. ;)

time image

Gość gosc

18 Lut 2014, 06:06

Lukany na poddaszu pozwlają nam stworzyc w pełni uzytkowe pomieszczenia. Odpowiednia aranżacja i mamy funkcjonalne poddasze :) Nie trzeba już rezygnować z lukarn ze względu na cenę i pracochłonność

time image

25 Lip 2013, 10:18

I to jest piękne

time image

25 Lip 2013, 06:28

Cytat Jakby nie patrzeć z każdym przypadku okno jest najsłabszym elementem izolacji termicznej przegrody zewnętrznej bez względy czy jest to ściana, czy dach. bardziej mi chodzi o tzw. czynnik ludzki. montaż okna połaciowego ...

time image

24 Lip 2013, 21:35

Cytat okno połaciowe to dla mnie zło konieczne; mostek cieplny, zalegający śnieg zimą i większy upał latem. Jakby nie patrzeć z każdym przypadku okno jest najsłabszym elementem izolacji termicznej przegrody zewnętrznej ...

time image

24 Lip 2013, 16:34

okno połaciowe to dla mnie zło konieczne; mostek cieplny, zalegający śnieg zimą i większy upał latem.

Wiecej na Forum BudujemyDom.pl
Pokaż wszystkie komentarze

Dodaj komentarz

time image
time image
Łukasz Piszczek podczas wyboru rolet w salonie KRISHOME
Łukasz Piszczek podczas wyboru rolet w salonie KRISHOME
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
9,95 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego BudujemyDom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2019

Dom Energooszczędny Vademecum

Jak zbudować dom energooszczędny

ABC Budowania 2019

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Wnętrza 2019

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze październik 2019

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Twój Dom Twój Styl 2019

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom październik 2019

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2020

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2019

Nowoczesne Instalacje

Jak zbudować dom energooszczędny