Kanalizacja wybija po ulewie? Zasuwa burzowa zatrzyma cofkę

Zasuwa burzowa powinna być montowana w każdym domu podłączonym do sieci kanalizacyjnej, zwłaszcza w takim z odpływami znajdującymi się poniżej poziomu terenu. Brak zasuwy burzowej naraża pomieszczenia położone poniżej poziomu terenu na zalanie, a ich właścicieli na nieprzyjemne sprzątanie wybijających ścieków i koszty związane z ich osuszaniem oraz odnowieniem.

Co to jest zasuwa burzowa?

Zasuwa burzowa (nazywana też jako zawór burzowy zwrotny, czy klapa zwrotna kanalizacyjna) to urządzenie przeciwzalewowe, będące elementem instalacji kanalizacyjnej. Jej podstawowym zadaniem jest zabezpieczenie pomieszczeń na najniższej kondygnacji przed zalaniem, będącym następstwem tzw. cofki, czyli wstecznego przepływu ścieków. Miejscem wstecznego wypływu ścieków mogą być odpływy do kanalizacji, znajdujące się poniżej poziomu terenu. Czyli np. podłączona do sieci kratka odpływowa w garażu czy kotłowni, odpływ prysznica i sedes w łazience ulokowanej w piwnicy.

Kiedy pojawia się problem z wybijaniem ścieków - przyczyny cofki

Do cofki dochodzi w następstwie:

• ulew, powodujących spiętrzenie wody w sieci kanalizacji ogólnospławnej (tu ścieki bytowo-gospodarcze i opadowe płyną razem),
• w wyniku zapchania rur lub awarii przepompowni,
• po przepełnieniu się zbiornika na nieczystości płynne (zarówno szczelnego szamba, jak i osadnika oczyszczalni przydomowej).

Problem się nasila kiedy padają  ulewne deszcze, po których ulice zmieniają się w rzeki, a mieszkańcom domów fekalia wybijają z sedesów. To właśnie cofka w wyniku spiętrzenia wody w sieci kanalizacyjnej. Jeśli w krótkim czasie spada bardzo dużo deszczu (nawet kilkadziesiąt litrów na metr kwadratowy w ciągu godziny), to raczej nie ma szans, żeby stara, ogólnospławna infrastruktura kanalizacyjna poradziła sobie z odprowadzeniem nadmiaru wody. Wtedy ścieki z przepełnionych studzienek cofają się w kierunku domów i mogą wybić w najniżej położonych odpływach.

Jak działa zasuwa burzowa?

Zasada działania zasuwy burzowej jest prosta. Zawór przepuszcza ścieki tylko w jedną stronę - z domu do kanalizacji. Działa samoczynnie. W najprostszej wersji zawiera jedną, poruszającą się wahadłowo klapę, która zamyka się pod naporem cofających się nieczystości. Aby zwiększyć pewność i szczelność zamknięcia, zasuwy burzowe wyposaża się w dwie klapy ustawione szeregowo.

Różne sposoby montażu zasuw burzowych - tutaj umieszczony w podłodze zawór jest jednocześnie wpustem piwnicznym, fot. KESSEL

W przypadku ścieków z fekaliami, jedną z nich może zamykać siłownik zasilany elektrycznie. Taki sprzęt bywa wyposażany w optyczną i akustyczną sygnalizację przepływu wstecznego. Zamknięcia mogą być też zintegrowane z modułami pompującymi, co pozwala na odprowadzenie nieczystości również przy zamkniętej klapie. Ścieki, tłoczone przez pompę, przepływają dodatkowym otworem, który zamyka się, gdy ta nie pracuje.

Rodzaje zasuw burzowych

Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów zasuw burzowych, które różnią się budową i zastosowaniem. Najprostsze są zasuwy jednoklapowe - działają samoczynnie, a klapa zamyka się pod naporem cofających się ścieków. Wyżej oceniane pod względem bezpieczeństwa są zasuwy dwuklapowe, gdzie druga klapa stanowi dodatkową barierę i poprawia szczelność (to często wybierane rozwiązanie do domów z piwnicą). Spotyka się też modele zasuw burzowych z zamknięciem wspomaganym (np. z siłownikiem) oraz z funkcją sygnalizacji cofki - informują o zagrożeniu alarmem optycznym lub dźwiękowym. Osobną grupą są tzw. małe zawory burzowe montowane na podejściach do pojedynczych przyborów (np. prysznica) oraz wpusty podłogowe z klapą zwrotną, stosowane w garażach i kotłowniach. Dobór typu zasuwy powinien zależeć od tego, które odpływy znajdują się poniżej poziomu cofki oraz jak intensywnie są używane – im większe ryzyko zalania i im bardziej „wrażliwe” pomieszczenie, tym bardziej opłaca się postawić na rozwiązanie pewniejsze, czyli dwuklapowe lub z dodatkowymi zabezpieczeniami.

Zawór zwrotny dwuklapowy - dwie klapy gwarantują większą pewność i szczelność zamknięcia, fot. KESSEL

Wielkość zasuwy burzowej najczęściej opisuje się podając średnicę (w mm) dopasowaną do rury, np. 110, 160 albo 200 mm. W praktyce w domach jednorodzinnych najczęściej mają zastosowanie zasuwy burzowe 110 mm, bo taka średnica obsługuje typowe odprowadzenia ścieków. Zasuwy burzowe 160 mm wykorzystuje się tam, gdzie instalacja ma większą przepustowość (np. większy budynek lub większy odcinek kanalizacji), natomiast zasuwy burzowe 200 mm to już rozwiązania do układów o dużych przepływach, głównie w obiektach usługowych czy przemysłowych. Warto pamiętać, że „większa na zapas” nie zawsze znaczy lepsza - zbyt duża zasuwa wymusza redukcje i kombinacje montażowe, a to zwiększa ryzyko nieszczelności oraz problemów z przepływem. Dlatego przed zakupem trzeba sprawdzić, jaką średnicę ma odcinek rury w miejscu montażu i upewnić się, czy producent podaje wymiar jako DN czy jako średnicę rury w mm. Dodatkowo warto zwrócić uwagę na gabaryty korpusu - w studzience lub w posadzce trzeba zostawić miejsce na wygodny dostęp do klapy i czyszczenia, bo bez serwisu nawet dobrze dobrana zasuwa może z czasem stracić skuteczność.

Montaż zasuwy burzowej

Zawory zwrotne montuje się na poziomych odcinkach kanalizacji wewnętrznej, przed wyjściem z budynku lub w studzience na zewnątrz. Jest też możliwość instalowania ich bezpośrednio na odpływach z pojedynczych przyborów, np. prysznica (to tzw. małe zawory burzowe montowane na rurach o średnicy przykładowo 50 mm), i jako wpustów podłogowych. Zasuwę burzową należy instalować na odgałęzieniu odprowadzenia kanalizacji najniższej kondygnacji/wpustu podłogowego, nie na głównej rurze odprowadzającej ścieki poza budynek. W przeciwnym razie, w przypadku zamknięcia klapy i spuszczania ścieków na wyższych piętrach może dojść do zalania teoretycznie chronionych pomieszczeń. Generalnie zasuwa burzowa powinna być zamontowana tak, żeby zabezpieczała wyłącznie odpływy znajdujące się poniżej poziomu cofki.

Zasuwa burzowa zamontowana w studzience przyłączeniowej przed budynkiem, fot. KESSEL

Do zasuwy burzowej musi być dostęp, umożliwiający przeglądy i konserwację. Producenci przeważnie zalecają przeprowadzanie ich raz na pół roku.

Zasuwa burzowa chroni przed szczurami

Zasuwa burzowa chroni również dom przed szczurami i innymi gryzoniami, które wędrują w przewodach kanalizacyjnych (o ile klapa jest metalowa lub z blachą po „zewnętrznej” stronie) oraz przed nieprzyjemnymi zapachami, które mogłyby się do niego przedostać z instalacji kanalizacyjnej.