Styrobeton łączy funkcję izolacji cieplnej, akustycznej i warstwy wyrównującej w jednym materiale. Sprawdź, czym jest, jakie ma właściwości i zastosowanie, jak wykonać wylewkę styrobetonową, jakie ma wady oraz ile kosztuje takie rozwiązanie.
Styrobeton, nazywany też lekkim betonem lub płynnym styropianem, to mieszanka granulatu styropianowego (EPS), cementu i wody, niekiedy z dodatkiem piasku. Po wymieszaniu tworzy lekką, plastyczną masę, którą wykorzystuje się do wylewek podłogowych oraz warstw izolacyjnych i wyrównujących. Można go rozrobić samodzielnie na budowie lub kupić jako gotową mieszankę workowaną. W wielu zastosowaniach zastępuje styropian, styrodur i keramzytobeton, ponieważ w jednej warstwie łączy izolację cieplną i akustyczną z funkcją podkładu wyrównującego.
Styrobeton różni się gęstością, wytrzymałością i uziarnieniem granulatu EPS, a te parametry decydują o przeznaczeniu konkretnej mieszanki. Gęstość suchej masy mieści się zwykle w przedziale ok. 100–150 kg/m³ - dla przykładowego produktu workowanego STYROTHERM 100R firmy Termolit jest to 100 kg/m³ w stanie suchym, ok. 130 kg/m³ dla związanego EPS i ok. 170 kg/m³ dla świeżej zaprawy.
Wytrzymałość opisuje się parametrem CS(10), czyli naprężeniem przy 10% odkształceniu; w zależności od klasy twardość wylewki wynosi od ok. 150 kPa do 1200 kPa. STYROTHERM 100R odpowiada klasie CS(10)100, a więc wytrzymałości porównywalnej ze styropianem podłogowym EPS 100. Lżejsze i mniej wytrzymałe mieszanki sprawdzają się w warstwach czysto izolacyjnych, twardsze - jako podbudowa pod posadzki narażone na duże obciążenia, na przykład w magazynach. Uziarnienie granulatu oznacza się symbolem grupy (dla recyklatu jest to np. PS10R).
Wylewkę styrobetonową można przygotować na dwa sposoby. Pierwszy to zmieszanie samego granulatu styropianowego, wody i cementu w odpowiednich proporcjach - na 125 l styrobetonu przypada 100 l granulatu, 25 kg cementu i 17,5 l wody. Drugi sposób uwzględnia dodatek piasku: na 100 l granulatu styropianowego stosuje się 3 kg piasku, 6 l wody i 12,5 kg cementu. Kolejność jest tu istotna - najpierw miesza się wodę z cementem do uzyskania jednolitej masy, następnie dodaje piasek i ponownie miesza, a na końcu dosypuje granulat. Niezależnie od receptury czas mieszania nie powinien przekroczyć 5 minut.
Wygodniejszą i bardziej powtarzalną alternatywą jest gotowa mieszanka workowana. Przykładem jest STYROTHERM 100R - styrobeton na bazie granulatu EPS z recyklingu i spoiwa mineralnego, którego parametry potwierdzono w akredytowanym laboratorium (Łukasiewicz – Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych). Zużycie wody wynosi tu ok. 66,6 l na 1 m³ mieszanki, a masę przygotowuje się ręcznie w kastrze o pojemności min. 80 l (z mieszadłem) lub mechanicznie, np. miksokretem.
Grubość wylewki podłogowej wynosi zwykle ok. 5 cm, choć produkty workowane dopuszczają szerszy zakres - STYROTHERM 100R układa się w warstwie od 4 do 30 cm. Materiał pozwala też formować spadki podłogowe o nachyleniu do 30°, co wykorzystuje się m.in. na tarasach i balkonach.
Czas schnięcia zależy od receptury i produktu. Wylewka mieszana samodzielnie schnie ok. 24 h do pełnego wyschnięcia i nie należy jej osuszać mechanicznie. Gotowe produkty podają własne czasy - dla STYROTHERM 100R wstępne wiązanie następuje po ok. 60 minutach, chodzenie jest możliwe po ok. 48 h, a pełne utwardzenie po ok. 28 dniach (w 20°C i przy 60% wilgotności); temperatura stosowania mieści się w zakresie od +5 do +35°C, a spinki ogrzewania podłogowego najlepiej wpinać po 3–5 dniach od ułożenia materiału.
Styrobeton jest warstwą podkładową, a nie użytkową - na związanej wylewce wykonuje się warstwę wierzchnią, np. jastrych cementowy lub anhydrytowy albo masę samopoziomującą. W porównaniu z wylewką styropianową styrobeton wykazuje wyższą wytrzymałość na ściskanie, ogranicza osiadanie podłoża i ma korzystniejszy ciężar - styropian bywa zbyt lekki, a sam beton zbyt ciężki. Dodatkowo nie wymaga wzmocnień w postaci siatki stalowej ani folii polietylenowej, których potrzebuje podłoga na wylewce styropianowej.
Niska masa. Styrobeton jest wyjątkowo lekki, a przy tym plastyczny i wytrzymały; pod tym względem wyróżnia się na tle innych materiałów podkładowych i nie dociąża nadmiernie stropów, co ma znaczenie zwłaszcza w remontach.
Termoizolacja. Współczynnik przewodzenia ciepła STYROTHERM 100R wynosi λ = 0,055 W/(m·K) przy oporze cieplnym 1,27 m²K/W, co zapewnia skuteczną ochronę przed stratami ciepła. Ciągła, jednolita warstwa bez łączeń eliminuje mostki termiczne.
Akustyka. Materiał dobrze tłumi hałas, poprawiając komfort akustyczny pomieszczeń.
Odporność na wilgoć. Nasiąkliwość jest niska - dla STYROTHERM 100R wynosi ok. 3,1% przy krótkotrwałym częściowym zanurzeniu - dzięki czemu styrobeton jest odporny na wilgoć, pleśń i grzyby.
Bezpieczeństwo pożarowe. Styrobeton jest trudno zapalny - STYROTHERM 100R sklasyfikowano w klasie reakcji na ogień Bfl-S1.
Oszczędność. Krzywizny chudego betonu wyrównuje się już na etapie warstwy termoizolacyjnej, bez osobnej wylewki wyrównującej, co obniża koszt i nakład pracy.
Styrobeton stosuje się jako izolację termiczną podłóg, w tym pod ogrzewanie podłogowe, oraz jako ocieplenie i wyrównanie chudego betonu na parterach. Sprawdza się w roli podbudowy pod posadzki i konstrukcje w obiektach o dużym obciążeniu - magazynach, powierzchniach handlowych, lokalach komercyjnych i budynkach użyteczności publicznej. Wykorzystuje się go również jako wylewkę wyrównującą na belkach drewnianych, na poddaszu i strychu oraz pod posadzki betonowe o szczególnych wymogach statycznych.
Dzięki płynnej konsystencji dokładnie wypełnia przestrzenie wokół rur i przewodów, ociepla miejsca trudne do izolowania płytami EPS, a także nadaje się do ocieplania stropów i dachów płaskich. Na tarasach i balkonach pozwala uformować spadek, potrzebny do odprowadzenia wody.
Styrobeton ma też ograniczenia, o których warto wiedzieć przed wyborem. Nie jest warstwą użytkową - zawsze wymaga wierzchniego jastrychu lub wylewki wykończeniowej, po której można chodzić i układać posadzkę. Przenosi mniejsze obciążenia punktowe niż pełny jastrych cementowy, dlatego klasę wytrzymałości trzeba dobrać do przewidywanego obciążenia.
Parametry mieszanki przygotowywanej na budowie silnie zależą od dokładności proporcji i zachowania czasu mieszania; błędy obniżają wytrzymałość i izolacyjność, a tego ryzyka nie eliminują dopiero gotowe produkty workowane. Mimo niskiej nasiąkliwości w miejscach stale zawilgoconych konieczna jest właściwa hydroizolacja. Trzeba też uwzględnić harmonogram - produkty workowane osiągają pełną nośność dopiero po kilku tygodniach. Wreszcie gotowa mieszanka workowana jest droższa od samodzielnego mieszania składników.
Na tle innych podkładów styrobeton wyróżnia się połączeniem izolacji z wyrównaniem podłoża. W porównaniu z płytami styropianowymi (EPS) szczelnie otula rury i przewody, tworzy warstwę bez fug i nie wymaga pracochłonnego docinania, a przy tym jest wytrzymalszy na ściskanie i mniej osiada; sam styropian bywa jednak tańszy i lżejszy. Względem keramzytobetonu jest lżejszy i lepiej izoluje cieplnie przy tej samej grubości, choć keramzytobeton przenosi większe obciążenia. Jastrych cementowy pełni funkcję nośnej warstwy użytkowej, ale sam nie izoluje - dlatego styrobeton często układa się właśnie pod jastrych. Wylewka anhydrytowa daje z kolei gładką, samopoziomującą powierzchnię dobrze współpracującą z ogrzewaniem podłogowym, lecz nie zapewnia izolacji cieplnej i jest wrażliwa na wilgoć, podczas gdy styrobeton izoluje, ale wymaga wykończenia warstwą wierzchnią.
Styrobeton warto wybrać wtedy, gdy w jednej warstwie trzeba połączyć izolację cieplną i akustyczną z wyrównaniem podłoża - zwłaszcza przy podłogach z gęstą siecią instalacji, ogrzewaniem podłogowym oraz nierównym chudym betonem. W remontach ceni się go za niską masę, która nie dociąża stropów, oraz za szybkie wypełnienie trudnych miejsc bez docinania płyt. Funkcje wykończeniowe uzupełnia się warstwą jastrychu lub masą samopoziomującą.
Najtańsze pod względem materiału jest samodzielne mieszanie - kupuje się wówczas osobno granulat i cement, a koszt zależy od cen składników. Gotowa mieszanka workowana jest wygodniejsza i bardziej powtarzalna, ale droższa. Dla STYROTHERM 100R jeden worek 60 l kosztuje ok. 69 zł i wystarcza na ok. 1 m² przy grubości 6 cm; zestaw 10 worków to ok. 650 zł (ok. 65 zł/m² przy 6 cm), a paleta 20 worków - ok. 1260 zł. Do ceny materiału należy doliczyć robociznę, jeśli prace zleca się fachowcom. W porównaniu z wylewką anhydrytową styrobeton pełni dodatkowo funkcję izolacji, co pozwala pominąć osobną warstwę termoizolacyjną.
3
