17-22 minuty 
Elementy złączne 
71 32 60 100 
Kwidzyńska 6 51-416 Wrocław 
Ostrzenie wiertła do metalu można przeprowadzić za pomocą szlifierki stołowej, specjalnej ostrzałki lub pilnika diamentowego. Najważniejsza jest precyzja, ponieważ nawet niewielka różnica pomiędzy stronami ostrza powoduje drgania, utrudnia prowadzenie narzędzia i pogarsza jakość otworu. Zanim rozpoczniesz pracę, sprawdź więc, czy regeneracja wiertła rzeczywiście ma sens.
Czy warto samodzielnie ostrzyć wiertła do metalu?
Fabrycznie nowe wiertła mają precyzyjnie ukształtowane krawędzie tnące. Odtworzenie ich geometrii bez odpowiedniej wprawy nie jest łatwe, dlatego ostrzenie taniego wiertła o niewielkiej średnicy może okazać się mniej opłacalne niż zakup nowego. Nieumiejętnie zeszlifowana końcówka zwiększa opór, powoduje drgania i może doprowadzić do złamania narzędzia podczas pracy.
Umiejętność ostrzenia okazuje się jednak bardzo przydatna w warsztacie, na budowie oraz podczas pracy w miejscu, w którym nie można szybko kupić nowego narzędzia. Regeneracja ma szczególny sens w przypadku większych i droższych wierteł, pod warunkiem że są jedynie stępione.
Nie należy ostrzyć wiertła, które ma pęknięty lub uszkodzony rdzeń, jest wygięte albo ma głęboko wykruszoną końcówkę. Takie narzędzie może pęknąć podczas wiercenia, dlatego powinno zostać wymienione.
Jak rozpoznać tępe wiertło?
Pierwszym sygnałem jest wyraźnie większy opór. Sprawne wiertło powinno zagłębiać się w metal bez konieczności bardzo mocnego dociskania wiertarki. Jeżeli narzędzie ślizga się po powierzchni, wolno wykonuje otwór lub wymaga coraz większej siły, jego krawędzie prawdopodobnie straciły ostrość.
Tępe wiertło szybko się nagrzewa, ponieważ zamiast skutecznie skrawać metal, zaczyna intensywnie trzeć o jego powierzchnię. Wzrost temperatury może zaszkodzić zarówno narzędziu, jak i obrabianemu elementowi. Warto zwrócić uwagę także na drgania oraz wygląd otworu. Poszarpane krawędzie, nieregularny kształt lub średnica większa od oczekiwanej często wskazują na nierówne albo zużyte ostrze.
Dalsza praca tępym wiertłem nie rozwiąże problemu. Zwiększanie nacisku przyspieszy jedynie nagrzewanie i może przeciążyć wiertarkę.
Czym naostrzyć wiertło do metalu?
Najczęściej wykorzystuje się szlifierkę stołową z drobnoziarnistym kamieniem szlifierskim. Pozwala ona szybko zebrać niewielką warstwę metalu, ale wymaga stabilnego prowadzenia wiertła. Użytkownik sam kontroluje kąt i długość obu krawędzi, dlatego pierwsze próby warto wykonywać na narzędziach, których ewentualne uszkodzenie nie będzie dużą stratą.
Dla osób bez doświadczenia bezpieczniejszym rozwiązaniem jest specjalna ostrzałka do wierteł. Może mieć napęd elektryczny lub konstrukcję ręczną. Jej prowadnica pomaga ustawić narzędzie pod właściwym kątem i ogranicza ryzyko nierównego zeszlifowania końcówki. Taki sprzęt sprawdza się szczególnie wtedy, gdy wiertła są ostrzone regularnie.
Pilnik diamentowy można zastosować do małych lub nietypowych wierteł. Pozwala pracować bardzo delikatnie i nie nagrzewa końcówki tak szybko jak szlifierka. Metoda jest jednak czasochłonna i wymaga dużej dokładności, ponieważ kształt ostrza trzeba kontrolować po każdym ruchu.
Jaki kąt ostrzenia wiertła wybrać?
Standardowy kąt wierzchołkowy wiertła do metalu wynosi najczęściej 118 stopni. Sprawdza się podczas wiercenia w zwykłej stali, aluminium oraz tworzywach sztucznych. Zapewnia rozsądne połączenie skutecznego skrawania i trwałości końcówki.
Zbyt mały kąt tworzy cienkie, podatne na szybkie zużycie krawędzie. Wiertło może początkowo łatwo zagłębiać się w materiał, ale szybko straci ostrość. Nie warto więc nadawać końcówce bardzo ostrego kształtu tylko po to, aby wydawała się bardziej skuteczna.
Do twardszych materiałów, w tym stali nierdzewnej, stosuje się również kąt około 135 stopni. Taka końcówka jest bardziej odporna na obciążenia i może ograniczyć ześlizgiwanie się wiertła po gładkiej powierzchni. Kąt powinien jednak odpowiadać zastosowaniu narzędzia. Jego przypadkowe zwiększanie może pogorszyć rozpoczęcie wiercenia.
Niezależnie od wybranej wartości obie krawędzie tnące muszą mieć taką samą długość i nachylenie. Jeżeli jedna strona będzie krótsza, wierzchołek przesunie się poza oś wiertła, a wykonywany otwór może być nierówny lub zbyt duży.
Poradnik
Jak naostrzyć wiertło do metalu na szlifierce?
Przed rozpoczęciem pracy sprawdź stan kamienia szlifierskiego. Powinien być równy, stabilnie zamocowany i pozbawiony pęknięć. Drobnoziarnista powierzchnia ułatwia kontrolowane zbieranie metalu i zmniejsza ryzyko powstania głębokich śladów na końcówce.
Ustaw wiertło tak, aby jedna z krawędzi tnących znalazła się pod właściwym kątem względem tarczy. Następnie delikatnie zbliż końcówkę do obracającego się kamienia. Nie dociskaj jej na siłę. Szlifowanie powinno odbywać się stopniowo, podczas krótkich i kontrolowanych zetknięć z tarczą.
Podczas ruchu trzeba odtworzyć powierzchnię znajdującą się za krawędzią tnącą. Nie można zeszlifować czubka na płasko, ponieważ wiertło straci zdolność prawidłowego zagłębiania się w metal. Krawędź tnąca powinna pozostawać najwyższą częścią opracowywanej powierzchni.
Po krótkim oszlifowaniu pierwszej strony obróć wiertło i wykonaj taki sam ruch po przeciwnej stronie. Nie próbuj zakończyć jednej krawędzi przed rozpoczęciem drugiej. Naprzemienna praca ułatwia zachowanie jednakowej długości i ogranicza ryzyko usunięcia zbyt dużej ilości materiału.
Co kilka ruchów obejrzyj końcówkę w dobrym świetle. Korekty powinny być niewielkie. Gdy jedna strona jest wyraźnie dłuższa, skracaj ją stopniowo, zamiast intensywnie szlifować całą powierzchnię.
Dlaczego wiertło trzeba chłodzić?
Podczas ostrzenia końcówka bardzo szybko się nagrzewa. Wiertła do metalu często wykonuje się ze stali szybkotnącej, której właściwości mogą pogorszyć się po nadmiernym rozgrzaniu. Przegrzana krawędź może wyglądać na ostrą, ale podczas wiercenia szybko ponownie się stępi.
Przy szlifierce warto ustawić naczynie z zimną wodą. Co kilka sekund zanurzaj w niej końcówkę wiertła i pozwól jej ostygnąć. Lepiej wykonywać wiele krótkich podejść niż długo utrzymywać metal przy tarczy. Nie należy czekać na wyraźną zmianę koloru końcówki, ponieważ może ona świadczyć o osiągnięciu zbyt wysokiej temperatury.
Chłodzenie nie zastępuje lekkiego nacisku. Mocne dociśnięcie wiertła błyskawicznie podnosi temperaturę i utrudnia dokładne kontrolowanie kształtu ostrza.
Jak ocenić efekt ostrzenia?
Po zakończeniu pracy dokładnie obejrzyj wiertło od przodu i z boku. Krawędzie tnące powinny być równe, pozbawione wykruszeń oraz zadziorów. Ich długość i nachylenie muszą być zbliżone, a linia środkowa powinna znajdować się możliwie blisko osi narzędzia.
Następnie przeprowadź próbę na niepotrzebnym kawałku metalu. Dobrze naostrzone wiertło powinno rozpocząć wiercenie bez silnego ślizgania się i zagłębiać się bez nadmiernego nacisku. Podczas pracy nie powinno wyraźnie drgać ani wykonywać otworu większego od swojej średnicy.
Jeżeli narzędzie szarpie, przesuwa się na boki lub skrawa głównie jedną krawędzią, końcówka nadal nie jest równa. Trzeba wtedy ponownie porównać obie strony i delikatnie skorygować tę, która jest dłuższa lub ustawiona pod innym kątem.
Jak ostrzyć wiertła poniżej 3 mm?
Wiertła o średnicy mniejszej niż 3 mm są trudne do samodzielnego ostrzenia. Ich krawędzie są bardzo małe, a nawet minimalna zmiana kształtu może całkowicie zaburzyć pracę narzędzia. Cienkie wiertło łatwo także wygiąć, przegrzać lub złamać podczas kontaktu z tarczą.
Najlepiej użyć ostrzałki wyposażonej w prowadnicę przeznaczoną do małych średnic. Pozwala ona ustabilizować wiertło i ogranicza przypadkowe zmiany kąta. Alternatywą jest bardzo drobny pilnik diamentowy, którym należy pracować powoli, często kontrolując końcówkę.
Ostrzenie małych wierteł na zwykłej szlifierce stołowej wymaga dużej wprawy. W przypadku taniego i powszechnie dostępnego narzędzia zakup nowego egzemplarza zwykle będzie bezpieczniejszy niż próba ręcznej regeneracji.
Jak bezpiecznie ostrzyć wiertła?
Podczas szlifowania powstają iskry i drobne opiłki metalu, dlatego należy założyć okulary ochronne oraz odpowiednie rękawice. Stanowisko powinno być uporządkowane, dobrze oświetlone i wolne od łatwopalnych materiałów. Przed uruchomieniem szlifierki trzeba sprawdzić, czy tarcza jest prawidłowo zamocowana.
Wiertło należy trzymać stabilnie, ale nie wolno zbliżać dłoni zbyt mocno do obracającego się kamienia. Każdy ruch powinien być spokojny i kontrolowany. Gwałtowne przyłożenie końcówki może spowodować jej wykruszenie albo wyrwanie narzędzia z dłoni.
Nie należy regenerować wiertła za wszelką cenę. Gdy podczas oględzin pojawią się pęknięcia, głębokie ubytki lub uszkodzenie rdzenia, dalsze ostrzenie trzeba przerwać. Takie narzędzie nie zapewni bezpiecznej pracy.
Czy lepsza będzie szlifierka czy ostrzałka?
Szlifierka stołowa jest dobrym wyborem dla osoby, która ma doświadczenie i potrafi ręcznie kontrolować geometrię wiertła. Urządzenie jest uniwersalne, a samo ostrzenie może przebiegać szybko. Wymaga jednak dokładności i regularnego porównywania obu krawędzi.
Specjalna ostrzałka sprawdzi się lepiej u początkujących oraz w warsztacie, w którym często regeneruje się całe zestawy wierteł. Prowadnica ułatwia zachowanie kąta i pozwala uzyskać bardziej powtarzalny efekt. Nie zwalnia jednak z obowiązku sprawdzenia końcówki po zakończeniu pracy.
Przy sporadycznym ostrzeniu większych wierteł wystarczająca może być szlifierka z drobnoziarnistym kamieniem. Jeżeli narzędzia są odnawiane regularnie albo użytkownik nie ma wprawy w ręcznym prowadzeniu wiertła, praktyczniejszym rozwiązaniem będzie ostrzałka.
Jak skutecznie naostrzyć wiertło do metalu?
Prawidłowe ostrzenie wiertła do metalu wymaga zachowania kąta 118 lub 135 stopni, zależnie od przeznaczenia narzędzia. Najważniejsze są równe krawędzie tnące, lekki nacisk i regularne chłodzenie końcówki. Pracę należy wykonywać stopniowo, kontrolując efekt po kilku krótkich ruchach.
Nie każde zużyte wiertło nadaje się do regeneracji. Narzędzie z uszkodzonym rdzeniem, pęknięciem lub głębokim wykruszeniem trzeba wymienić. Jeżeli końcówka jest tylko stępiona, staranne ostrzenie może przywrócić jej skuteczność, ograniczyć nagrzewanie metalu i poprawić jakość wykonywanych otworów.
źródło i zdjęcia: RAWLPLUG
