Podczas wyboru materiału inwestorzy zazwyczaj porównują cenę, izolacyjność cieplną czy łatwość murowania. Tymczasem kluczowy dla bezpieczeństwa konstrukcji jest wpływ wilgoci na wytrzymałość materiałów budowlanych - szczególnie w trakcie prac, gdy nieosłonięte mury są narażone na opady atmosferyczne. Problem polega na tym, że zawilgocenie materiałów ściennych działa inaczej na każdy wyrób. Beton komórkowy, bloczki silikatowe oraz ceramika poryzowana różnią się wilgotnością dostawczą, zdolnością chłonięcia wody oraz dynamiką, z jaką spada ich wytrzymałość na ściskanie.
Znaczenie wytrzymałości na ściskanie podczas wznoszenia budynku
Wytrzymałość na ściskanie określa zdolność elementu do przenoszenia obciążeń od kolejnych kondygnacji, stropów oraz dachu. Na etapie stanu surowego dochodzi do niebezpiecznej sytuacji: nieosłonięte mury przyjmują opady, a jednocześnie muszą dźwigać znaczne ciężary robocze. Wyniki badań Instytutu Techniki Budowlanej (ITB) jednoznacznie pokazują, że porównanie parametrów deklarowanych wyłącznie dla materiałów suchych nie daje pełnego obrazu sytuacji, a analiza popularnych elementów murowych wymaga uwzględnienia ich zachowania w kontakcie z wodą.
Beton komórkowy a wilgoć początkowa
Beton komórkowy wyróżnia się wysoki poziomem wilgotności już w momencie dostawy - wilgotność fabryczna może przekraczać 30%, a maksymalne nasycenie sięga ponad 60%. Pomiary prowadzone w ramach badań Instytutu Techniki Budowlanej (ITB) wykazują, że wraz ze wzrostem nasycenia wodą następuje spadek parametrów tego materiału. Przy wilgotności dostawczej spadek wytrzymałości wynosi od 20% do 30%, natomiast przy pełnym nasyceniu sięga nawet 40%. Właśnie dlatego wpływ nasiąkliwości betonu komórkowego na nośność ścian powinien być uwzględniony jeszcze przed rozpoczęciem murowania, zwłaszcza na budowach z przewidzianymi przerwami technologicznymi.
Bloczki silikatowe - niska nasiąkliwość i gwałtowna reakcja
Niewielka wilgotność początkowa (3-4%) oraz maksymalna nasiąkliwość na poziomie 15% mogą stwarzać mylne wrażenie, że bloczki silikatowe są niewrażliwe na wodę. Tymczasem materiał ten reaguje na zamoczenie gwałtownie. Już przy zawilgoceniu przekraczającym 3% jego wytrzymałość na ściskanie spada aż o jedną trzecią. Przykład ten dowodzi, że niskiej nasiąkliwości nie należy utożsamiać z brakiem wrażliwości konstrukcyjnej, a mury silikatowe wymagają osłony tuż po wmurowaniu.
Ceramika poryzowana - wysoka stabilność parametrów
Ceramika poryzowana trafia na plac budowy w stanie niemal całkowicie suchym, z wilgotnością początkową nieprzekraczającą 1%. Przy początkowym wzroście wilgotności do 5% odnotowuje się nawet minimalny wzrost nośności, a spadek pojawia się dopiero przy dalszym nasycaniu. Choć maksymalna nasiąkliwość ceramiki wynosi około 15%, to nawet przy pełnym nasyczeniu utrata wytrzymałości na ściskanie w stosunku do elementu suchego wynosi zaledwie od 6% do 11%. Sprawia to, że spośród omawianych rozwiązań ceramika poryzowana wykazuje najbardziej stabilne parametry mechaniczne w warunkach podwyższonej wilgotności.
Porównanie materiałów budowlanych: ceramika, silikat, beton komórkowy
Aby prawidłowo ocenić ryzyko, należy zestawić ze sobą parametry wszystkich trzech materiałów. Beton komórkowy startuje z wilgotnością fabryczną powyżej 30%, osiąga nasiąkliwość powyżej 60% i traci od 20% do 40% wytrzymałości. Bloczki silikatowe charakteryzują się wilgotnością początkową 3-4%, nasiąkliwością około 15% oraz gwałtownym spadkiem nośności o 33% już przy minimalnym zamoczeniu. Ceramika poryzowana cechuje się wilgotnością początkową poniżej 1%, nasiąkliwością około 15% oraz niewielkim spadkiem wytrzymałości w granicach 6-11%. Zwięzłe porównanie materiałów budowlanych (ceramika, silikat, beton komórkowy) pokazuje, że sama wielkość nasiąkliwości nie determinuje stopnia utraty nośności.
| Materiał | Wilgotność początkowa | Maksymalna nasiąkliwość | Charakterystyka spadku wytrzymałości na ściskanie |
| Beton komórkowy | > 30% | > 60% | Liniowy i znaczny (spadek o 20-30% przy w. fabrycznej, do 40% przy pełnym nasyceniu) |
| Bloczki silikatowe | 3-4% | ~15% | Gwałtowny (spadek o 33% już przy zawilgoceniu > 3%) |
| Ceramika poryzowana | ≤ 1% | ~15% | Stabilny i niewielki (spadek o 6-11% przy pełnym nasyceniu) |
Ochrona konstrukcji na etapie stanu surowego
Najtrudniejszym sprawdzianem dla budynku jest stan surowy otwarty. Mury nie mają jeszcze ochrony w postaci zadaszenia i elewacji, a jednocześnie przyjmują duże obciążenia montażowe i konstrukcyjne. Aby uniknąć niespodziewanego spadku nośności, należy pamiętać o zabezpieczaniu ścian folią lub plandekami w trakcie przerw w pracach. Warto również weryfikować u producentów deklarowane parametry materiałów w stanie mokrym, ponieważ skuteczna ochrona przed wilgocią na etapie budowy to jedyna gwarancja zachowania nośności przewidzianej w projekcie.
źródło i zdjęcie: Zakład Ceramiki Budowlanej „OWCZARY”