Jak temperatura wpływa na trwałość rur PVC?

Właściwości termiczne rur PVC

PVC to tworzywo sztuczne, które ma określone granice odporności na temperaturę. Standardowo rury wykonane z tego materiału są projektowane do pracy w temperaturach od 0°C do 60°C. W tym zakresie zachowują swoją pełną funkcjonalność, a ich parametry mechaniczne pozostają stabilne.

Jednak gdy temperatura przekroczy 60°C, właściwości materiału zaczynają się zmieniać. Im wyższa temperatura, tym większe ryzyko odkształceń, rozciągania i osłabienia struktury rury. Analogicznie, w temperaturach poniżej 0°C PVC traci swoją elastyczność, co może prowadzić do jego kruchości i pękania.

Aby lepiej zrozumieć te zmiany, warto przyjrzeć się bliżej wpływowi wysokich i niskich temperatur na rury PVC.

Wpływ wysokich temperatur na rury PVC

Wysokie temperatury mogą powodować kilka istotnych problemów:

1. Zmiękczenie i odkształcenia – Przy temperaturach powyżej 70–80°C PVC zaczyna się uplastyczniać, co prowadzi do utraty sztywności. Rura może się odkształcać pod wpływem ciśnienia, a z czasem mogą pojawić się widoczne wypaczenia.
2. Zmniejszona odporność na ciśnienie – Im wyższa temperatura, tym mniejsza wytrzymałość rur PVC na ciśnienie wewnętrzne. W instalacjach, gdzie transportowane medium osiąga wysokie temperatury, może dojść do rozszczelnień lub pęknięć.
3. Starzenie się materiału – Długotrwałe wystawienie na wysokie temperatury przyspiesza proces degradacji PVC, powodując stopniowe osłabienie struktury molekularnej. W rezultacie rura może stracić swoje właściwości użytkowe szybciej, niż wynikałoby to z jej standardowej żywotności.
4. Ryzyko rozkładu chemicznego – W skrajnych temperaturach, powyżej 140°C, PVC może się nawet rozłożyć, wydzielając toksyczne substancje, co jest szczególnie niebezpieczne w instalacjach transportujących wodę użytkową.

Jak chronić rury PVC przed wysoką temperaturą?

1. Wybieraj odpowiednie typy rur – W przypadku instalacji, gdzie temperatura medium może być podwyższona, lepszym rozwiązaniem mogą być rury z PVC-C (chlorowanego polichlorku winylu), które mają większą odporność termiczną (do 90°C).
2. Unikaj wystawiania rur na bezpośrednie działanie promieni słonecznych – Promieniowanie UV może dodatkowo osłabiać strukturę PVC. W instalacjach zewnętrznych warto stosować osłony UV lub wybierać rury z dodatkiem stabilizatorów UV.
3. Stosuj odpowiednie systemy kompensacji – W instalacjach transportujących ciepłą wodę warto uwzględnić kompensatory termiczne, które redukują ryzyko wydłużania się rur pod wpływem temperatury.

Wpływ niskich temperatur na rury PVC

Temperatury poniżej 0°C również stanowią zagrożenie dla rur PVC, głównie ze względu na zwiększoną kruchość materiału. Jakie mogą być skutki działania mrozu?

1. Zwiększona łamliwość – Przy ujemnych temperaturach PVC traci elastyczność i staje się bardziej podatne na pęknięcia. Gwałtowne uderzenie lub nacisk może łatwo doprowadzić do uszkodzenia rury.
2. Ryzyko rozsadzenia przez zamarzającą wodę – Woda rozszerza się podczas zamarzania, co może wywierać ogromne siły na ścianki rury, prowadząc do jej pęknięcia lub rozsadzenia.
3. Problemy z montażem – W niskich temperaturach kleje i uszczelniacze stosowane w połączeniach rur mogą tracić swoje właściwości, co utrudnia prawidłowy montaż i może prowadzić do nieszczelności.

Jak zabezpieczyć rury PVC przed zimnem?

• Stosuj izolację termiczną – W instalacjach narażonych na działanie niskich temperatur warto stosować otuliny termoizolacyjne wykonane z pianki poliuretanowej, kauczuku lub wełny mineralnej.
• Unikaj prowadzenia rur w miejscach narażonych na mróz – Jeśli to możliwe, instalacje wodne powinny być prowadzone w ocieplonych częściach budynku lub poniżej granicy przemarzania gruntu.
• Regularnie spuszczaj wodę z rur na zimę – W instalacjach sezonowych, np. w domkach letniskowych, warto na zimę spuszczać wodę, aby zapobiec zamarzaniu i rozsadzeniu rur.

Temperatura ma kluczowy wpływ na trwałość rur PVC. Zarówno wysokie, jak i niskie temperatury mogą prowadzić do poważnych uszkodzeń, dlatego ważne jest, aby odpowiednio zabezpieczyć instalację przed ich działaniem.

Jeśli instalacja będzie narażona na wysokie temperatury, warto rozważyć zastosowanie rur z PVC-C, które mają lepszą odporność termiczną. Z kolei w przypadku niskich temperatur kluczowe jest stosowanie izolacji termicznej i unikanie miejsc, gdzie rury mogą zamarzać.

Dobrze zaplanowana instalacja z rur PVC może służyć bezawaryjnie przez długie lata, o ile zostaną spełnione odpowiednie warunki eksploatacji i zabezpieczeń.

źródło i zdjęcia: Nibco