Jakie jest zadanie uziomu?

Print image
Copy link image
time image Artykuł na: 4-5 minut
Jakie jest zadanie uziomu?

Zorientowałem się, że podczas wykonywania fundamentów w moim domu nie wykonano uziomu. Czy ten element jest rzeczywiście niezbędny? Czy jest jakiś sposób, żeby go zrobić niewielkim kosztem w użytkowanym już budynku?

Odpowiedź eksperta: Choć niepozorny, uziom pełni bardzo ważną rolę w każdym budynku. Jest jednym z najważniejszych elementów zabezpieczających instalację elektryczną i odgromową. Wielu elektryków uważa nawet, że to właśnie od niego powinno się zacząć planowanie domowej instalacji elektrycznej. Co zrobić w sytuacji, gdy podczas budowy domu nie przewidziano go lub po prostu o nim zapomniano?

Dlaczego uziom jest tak ważny?

Zadaniem uziemienia jest odprowadzenie do gruntu przez tzw. uziom niebezpiecznego napięcia, jakie może się pojawiać np. na metalowej obudowie urządzeń elektrycznych, takich jak lodówka czy pralka. Dodatkowo uziom zapewnia ochronę przeciwporażeniową w razie uszkodzeń instalacji. Ponadto uziom fundamentowy (więcej poniżej) wykorzystuje się w celu ochrony odgromowej.

Jego rola jest więc nie do przecenienia - zapobiega zniszczeniu domowych urządzeń elektrycznych (najbardziej wrażliwe na uszkodzenia są sprzęty stosunkowo drogie - telewizory, komputery itp.) i zapewnia bezpieczeństwo domownikom.

Jak powinien być wykonany uziom?

Uziom najlepiej wykonać na etapie budowy domu - to rozwiązanie jest najmniej kłopotliwe, najtańsze i najmniej pracochłonne. Taki uziom nazywamy fundamentowym, ponieważ układa się go w przygotowanych pod wylanie fundamentów wykopach. Nie trzeba więc prowadzić dodatkowych prac ziemnych, co pozwala ograniczyć koszty.

Uziom ma postać płaskownika o przekroju minimum 30 × 3 mm albo stalowego pręta o średnicy co najmniej 10 mm. Może być wykonany nawet ze zwykłej stali nieocynkowanej, bowiem ochronę przed korozją zapewni mu otulina z betonu (najlepiej przynajmniej 4 cm). Uziomy z innych rodzajów stali są konieczne, jeżeli układa się je bezpośrednio w gruncie. Mogą być wówczas zrobione ze stali ocynkowanej ogniowo albo stali pomiedziowanej elektrolitycznie.

Schemat wykonania uziomu fundamentowego
Uziom fundamentowy wykonuje się podczas budowy dom

Ważne, aby uziom fundamentowy tworzył pierścień po obwodzie budynku - odcinki należy zespawać albo solidnie połączyć zaciskami śrubowymi. Ponadto uziom musi być połączony z główną szyną wyrównawczą, a także z przewodami odprowadzającymi piorunochronu, oraz zbrojeniem układanym w ławie fundamentowej.

Uwaga! Jeżeli budynek jest posadowiony na płycie fundamentowej albo jego wymiary w rzucie przekraczają 20 × 20 m, uziom powinien być indywidualnie zaprojektowany przez elektryka.

Jak wykonać uziom w istniejącym budynku?

Tyle teorii, dochodzimy do odpowiedzi na pytanie - jak wykonać uziom w istniejącym budynku? Lektura forów budowlanych pozwala sądzić, że sytuacje, w których zapomniano o tym elemencie podczas budowy domu, nie należą do rzadkości.

Na szczęście problem można rozwiązać, chociaż do wyboru są mniej wygodne i droższe od uziomu fundamentowego opcje.

Pierwsza z nich to uziom otokowy, który przeważnie ma postać taśmy (płaskownika, tzw. bednarki) ze stali ocynkowanej ogniowo. Element umieszcza się na dnie wykopu o głębokości przynajmniej 50 cm. Jeżeli ma być on dodatkowo elementem ochrony przeciwprzepięciowej, wykop powinien być głębszy i znajdować się poniżej strefy przemarzania gruntu.

Wykopu nie powinno się wykonywać bezpośrednio przy fundamentach, bo mogłoby to negatywnie wpłynąć na stateczność budynku. Zalecana odległość to ok. 1 m. Uziom otokowy również powinien stanowić zamkniętą pętlę.

Zasadniczą wadą tego rozwiązania jest konieczność wykonania wokół budynku wykopu. To wariant nie tylko drogi, ale też kłopotliwy, bo teren wokół domu jest zazwyczaj zagospodarowany. Prace ziemne mogłyby się więc wiązać z koniecznością zniszczenia trawnika czy traktu pieszego. Jeżeli jednak jesteśmy jeszcze na wczesnym etapie budowy, to do wykonania uziomu otokowego można z powodzeniem wykorzystać nie zasypany jeszcze wykop wokół fundamentów.

Schemat wykonania uziomu otokowego
Sposób wykonania uziomu otokowego

Jeśli zaś teren jest już zagospodarowany, należy rozważyć wykonanie uziomu pionowego, który nie wymaga dużej ingerencji w otoczenie domu. Prace polegają na wbiciu pionowo w grunt specjalnie przygotowanych prętów albo ocynkowanych metalowych rur.

Uziom pionowy jest prostszy do wykonania od otokowego, ale i mniej skuteczny. To dlatego, że łączna długość prętów albo rur jest przeważnie dużo mniejsza niż obwód budynku. Dodatkowo zapłacimy za nie więcej niż za bednarkę. Z wyższymi kosztami muszą się liczyć zwłaszcza posiadacze działek ze specyficznymi warunkami gruntowymi - z gruntami kamienistymi i piaszczystymi, które źle przewodzą, co wymaga wbicia wielu prętów, aby uziom spełniał swoją rolę.

Schemat wykonania uziomu pionowego
Schemat uziomu pionowego

Norbert Skupiński
Na zdjęciu otwierającym: Wielu elektryków radzi, aby planowanie domowej instalacji elektrycznej zacząć właśnie od uziomu. (fot. S. Liberski)

Zdaniem naszych Czytelników

time image

25 Kwi 2021, 07:00

37 minut temu, Gość Janusz napisał: Czy można podłączyć sie do rur studni wierconej Można, tylko po co, skoro to niczego nie daje? Z równym sensem można jednego dnia kopać dołek, a drugiego ten dołek zasypywać.   Chyba, że komuś bardzo pić ...

time image

Gość Janusz

25 Kwi 2021, 06:22

Czy można podłączyć sie do rur studni wierconej

time image

Gość mhtyl

15 Cze 2020, 05:58

9 godzin temu, Gość Takiegoniema napisał: gdyz zabezpiecza obudowy metalowe sprzetow w naszym domu poprzez polaczenie ich z instalacją odgromową.... Uziom w domu musi być, a instalacja odgromowa nie koniecznie i są to dwie różne rzeczy.  

time image

Gość Takiegoniema

14 Cze 2020, 20:32

Czyli z tekstu mozemy sie dowiedziec ze uziom jest niezbedny, gdyz zabezpiecza obudowy metalowe sprzetow w naszym domu poprzez polaczenie ich z instalacją odgromową.... musze takie cos u tesciowej zrobić... dziekuje redakcjo...

time image

Gość herman

14 Cze 2020, 16:41

Do @Krzysztof. Wiedzę o zjawiskach elektrycznych masz na poziomie kursu SEP po gimnazjum i kandydata na pomocnika leśniczego, więc o uziomach raczej się nie wypowiadaj. Bo mi się zajady robią ze śmiechu.

Przypominam, że piszemy tu o zabezpieczeniach na poziomie domów jednorodzinnych i stawianych im wymagań. A zasadniczy problem jest taki, że wiele z nich, nawet całkiem nowych, nie ma jakiegokolwiek uziomu. Dlatego konsekwentnie piszemy, że uziom fundamentowy w nowych budynkach powinien ...

time image

Gość Krzysztof

12 Cze 2020, 11:06

kwestionuję treść JAKIE JEST ZADANIE UZIOMU. Autor nie rozumie ci to jest i po co jest uziom, uziemienie . Po pierwsze wszystkie wrzucił do jednego wora, a różnica jest podstawowa i techniczna. 1) uziom roboczy sieci elektrycznej to uziemienie pracujące na 50 Hz z przepływem prądu ...

Wiecej na Forum BudujemyDom.pl
Pokaż wszystkie komentarze

Dodaj komentarz

time image
time image
Dobór gniazd i osprzętu elektroinstalacyjnego
Dobór gniazd i osprzętu elektroinstalacyjnego
Zadaj pytanie ekspertowi Masz wątpliwości lub dodatkowe pytania? Napisz do nas!
expert image
Akceptowane formaty plików: 'jpg', 'jpeg', 'gif', 'bmp', 'png'. Dodawanie wielu plików - wciśnij CTRL.
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Dodano plik do wysłania
Poradnik
Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek!
Budujemy Dom
5,95 zł tylko teraz!
Teraz za darmo!
Od teraz, dla wszystkich! Wystarczy, że się zalogujesz. A otrzymasz dostęp do wszystkich artykułów z papierowego Budujemy Dom! Całkowicie za darmo!
Dom Energooszczędny Vademecum 2021

Dom Energooszczędny Vademecum

ABC Budowania 2021

ABC Budowania

Jak budować bez błędów

Wnętrza 2021

Wnętrza

Nowoczesne, stylowe, piękne wnętrza - zasady, porady, inspiracje

Czas na Wnętrze listopad 2021

Czas na Wnętrze

Magazyn wnętrzarski pełen inspiracji

Twój Dom Twój Styl 2021

Twój Dom Twój Styl

Poradnik shoppingowy

Budujemy Dom październik 2021

Budujemy Dom

Czasopismo budowlane dla budujących dom i wykonawców

Dom Polski 2022

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

Nowoczesne Instalacje 2022

Nowoczesne Instalacje