Kategorie obiektu budowlanego
Zanim rozpocznie się budowa, inwestor powinien zapoznać się z przypisaniem danego budynku. Podanie właściwej kategorii jest konieczne podczas zgłaszania wniosku o pozwolenie na budowę. Organ kompetentny do wydania decyzji musi ustalić, czy podana we wniosku kategoria jest zgodna z klasyfikacją zawartą w Prawie budowlanym.
Pozwolenie na budowę jest wymagane w przypadku budowli następujących kategorii:
- V, IX-XVI, XVII (bez uwzględnienia warsztatów o charakterze rzemieślniczym, myjni samochodowych lub też warsztatów samochodowych),
- XVIII (z wyjątkiem budowli magazynowych, takich jak hangary, chłodnie, wiaty lub budynki kolejowe),
- XX, XXI (z wyłączeniem parkingów oraz placów postojowych),
- XXIV (oprócz stawów hodowlanych),
- XXVII (z wyjątkiem wałów przeciwpowodziowych, ostróg brzegowych czy rowów melioracyjnych),
- XXVIII-XXX.
Jeżeli dany budynek zalicza się do kategorii niewymagającej uzyskania pozwolenia na użytkowanie, to po zakończeniu budowy wystarczy złożyć zawiadomienie do urzędu nadzoru budowlanego, który ma 14 dni na wyrażenie sprzeciwu. Jeśli to nie nastąpi, można rozpocząć użytkowanie budynku.
Współczynnik kategorii obiektu budowlanego
Kategoria obiektu jest określana dwoma istotnymi współczynnikami:
- "k" - współczynnikiem kategorii obiektu (określającym jego nazwę i przeznaczenie);
- "w" - współczynnikiem wielkości obiektu (dotyczącym powierzchni, kubatury, długości lub wysokości obiektu).
Oznaczenia "k" i "w" są przydatne m.in. w momencie naliczania kar za użytkowanie obiektu nieposiadającego wymaganych formalności czy podczas ustalania opłaty przy legalizacji samowoli budowlanej.
Obliczanie kar
Kara jest naliczana przez nadzór budowlany odrębnie za każdą nieprawidłowość, a następnie kwoty te są sumowane. Ocenie podlegają następujące kwestie:
- zgodność obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;
- zgodność obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie:
- charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
- prawidłowości wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego,
- zgodności geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),
- wykonania odpowiednich urządzeń budowlanych,
- zasadniczych elementów wyposażenia instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem,
- zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu przez osoby niepełnosprawne - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego;
- zastosowanie wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego;
- w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;
- uporządkowanie terenu budowy.
W momencie wykrycia nieścisłości pomiędzy stanem faktycznym obiektu budowlanego a ustaleniami w pozwoleniu, karę wylicza się z następującego wzoru:
500 zł x współczynnik kategorii obiektu (k) x współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w)
Karę za użytkowanie budynku bez pozwolenia lub zgłoszenia oblicza się ze wzoru:
5000 zł x współczynnik kategorii obiektu (k) x współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w)
Natomiast opłatę za legalizację samowoli budowlanej oblicza się ze wzoru:
25 000 zł x współczynnik kategorii obiektu (k) x współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w)
Wykaz kategorii obiektu budowlanego wraz ze współczynnikami (k) i (w)
Kategorie podstawowe (bez uwzględniania wielkości obiektu)
| Kategorie obiektów budowlanych |
współ. (k) |
współ. (w) |
| Kategoria I - budynki mieszkalne jednorodzinne |
2,0 |
1,0 |
| Kategoria II - budynki służące gospodarce rolnej (produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko-składowe) |
1,0 |
1,0 |
| Kategoria III - inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie |
1,0 |
1,0 |
| Kategoria IV - elementy dróg publicznych i kolejowych (skrzyżowania, węzły, wjazdy, zjazdy, przejazdy, perony, rampy) |
5,0 |
1,0 |
| Kategoria V - obiekty sportu i rekreacji (stadiony, amfiteatry, skocznie i wyciągi, kolejki linowe, odkryte baseny, zjeżdżalnie) |
10,0 |
1,0 |
| Kategoria VI - cmentarze |
8,0 |
1,0 |
| Kategoria VII - obiekty służące nawigacji wodnej (dalby, wysepki cumownicze) |
7,0 |
1,0 |
| Kategoria VIII - inne budowle |
5,0 |
1,0 |
Kategorie obiektów uwzględniające współczynnik wielkości obiektu (w) i kubaturę w m3
| Kategorie obiektów budowlanych |
współ. (k) |
≤ 2500 |
> 2500-5000 |
> 5000-10000 |
> 10000 |
| Kategoria IX - budynki kultury, nauki i oświaty (teatry, kina, muzea, biblioteki, szkoły, żłobki, internaty, laboratoria, ogrody zoologiczne itp.) |
4,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria X - budynki kultu religijnego (kościoły, kaplice, synagogi, meczety, domy pogrzebowe, krematoria) |
6,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XI - budynki służby zdrowia, opieki społecznej i socjalnej (szpitale, przychodnie, domy dziecka, schroniska, hotele robotnicze) |
4,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XII - budynki administracji publicznej, sądów, więzień, zakładów karnych oraz obiekty Sił Zbrojnych |
5,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XIII - pozostałe budynki mieszkalne |
4,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XIV - budynki zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego (hotele, motele, pensjonaty, schroniska) |
15,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XV - budynki sportu i rekreacji (hale sportowe, widowiskowe, kryte baseny) |
9,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XVI - budynki biurowe i konferencyjne |
12,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XVII - budynki handlu, gastronomii i usług (sklepy, myjnie, garaże pow. 2 stanowisk, budynki dworcowe) |
15,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XVIII - budynki przemysłowe i obiekty magazynowe (wytwórnie, rzeźnie, chłodnie, hangary, budynki kolejowe) |
10,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XIX - zbiorniki przemysłowe (silosy, elewatory, bunkry do magazynowania paliw, gazów, produktów chemicznych) |
10,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
Kategorie obiektów uwzględniające współczynnik wielkości obiektu (w) i powierzchnię w m2
| Kategorie obiektów budowlanych |
współ. (k) |
≤ 1000 |
> 1000-5000 |
> 5000-10000 |
> 10000 |
| Kategoria XX - stacje paliw |
15,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XXI - obiekty związane z transportem wodnym (porty, baseny, falochrony, nabrzeża, mola, pomosty) |
10,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XXII - place składowe, postojowe, składowiska odpadów, parkingi |
8,0 |
1,0 |
1,0 |
2,0 |
2,5 |
Kategorie obiektów uwzględniające współczynnik wielkości obiektu (w) i powierzchnię w ha
| Kategoria obiektu budowlanego |
współ. (k) |
≤ 1 |
> 1-10 |
> 10-20 |
> 20 |
| Kategoria XXIII - obiekty lotniskowe (pasy startowe, płyty, lądowiska) |
10,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XXIV - obiekty gospodarki wodnej (zbiorniki wodne i nadpoziomowe, stawy rybne) |
9,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
Kategorie obiektów uwzględniające współczynnik wielkości obiektu (w) i długość w km
| Kategoria obiektu budowlanego |
współ. (k) |
≤ 1 |
> 1-10 |
> 10-20 |
> 20 |
| Kategoria XXV - drogi i kolejowe drogi szynowe |
1,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XXVI - sieci (elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, wodociągowe itp.) |
8,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
Kategorie obiektów uwzględniające współczynnik wielkości obiektu (w) i długość w metrach
| Kategoria obiektu budowlanego |
współ. (k) |
≤ 20 |
> 20-100 |
> 100-500 |
> 500 |
| Kategoria XXVII - budowle hydrotechniczne (zapory, śluzy, kanały, wały przeciwpowodziowe) |
9,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
| Kategoria XXVIII - drogowe i kolejowe obiekty mostowe (mosty, estakady, kładki, tunele) |
5,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
Kategorie obiektów uwzględniające współczynnik wielkości obiektu (w) i wysokość w metrach
| Kategoria obiektu budowlanego |
współ. (k) |
≤ 20 |
> 20-50 |
> 50-100 |
> 100 |
| Kategoria XXIX - wolno stojące kominy, maszty oraz części budowlane elektrowni wiatrowych |
10,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
Kategorie obiektów uwzględniające współczynnik wielkości obiektu (w) i wydajność w m3/h
| Kategoria obiektu budowlanego |
współ. (k) |
≤ 50 |
> 50-100 |
> 100-500 |
> 500 |
| Kategoria XXX - obiekty służące do korzystania z zasobów wodnych (ujęcia wód, pompownie, oczyszczalnie ścieków) |
8,0 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |