Wełna mineralna ma szerokie zastosowanie w budownictwie jednorodzinnym. Jednym z podstawowych jest ocieplanie ścian zewnętrznych, gdzie materiał ten używany jest zamiennie ze styropianem.
Metody ocieplania wełną mineralną
W technologii murowanej, dominującej w polskim budownictwie, spotyka się dwa sposoby mocowania izolacji do muru. W bardziej rozpowszechnionej metodzie lekkiej mokrej, zwanej też BSO lub ETICS, płyty ociepleniowe przykleja się do ściany nośnej przy użyciu zaprawy klejowej. Następnie powierzchnię płyt równomiernie pokrywa się znów warstwą kleju i zatapia w niej wzmacniającą siatkę z włókna szklanego i wykańcza tynkiem cienkowarstwowym.
W metodzie lekkiej suchej stosuje się natomiast wyłącznie wełnę, którą umieszcza się pomiędzy elementami rusztu - drewnianego bądź stalowego - a następnie osłania dodatkową warstwą wiatroizolacji i wykańcza okładziną elewacyjną. Wybór technologii zależy od konstrukcji budynku i oczekiwanego efektu estetycznego, ale w obu przypadkach wełna zapewnia bardzo dobre parametry cieplne. Natomiast nieco paradoksalnie, wełna ułożona metodą lekką mokrą (z tynkiem cienkowarstwowym), nie zapewnia lepszej izolacyjności akustycznej, niż styropian. Pod tym względem lepsza jest tylko metoda lekka sucha. Zamiennie ze styropianem wełnę stosuje się również w dachach płaskich, gdzie materiał izolacyjny musi cechować się wysoką odpornością na obciążenia mechaniczne.
Jaka wełna mineralna do ocieplenia ścian?
Wełna mineralna dostępna jest w wielu postaciach, a wybór odpowiedniej zależy od miejsca zastosowania i wymagań technicznych danej przegrody. Do ścian zewnętrznych w systemie ETICS wykorzystuje się dedykowaną wełnę fasadową - sztywne płyty o podwyższonej gęstości i wytrzymałości mechanicznej, które mogą występować w tradycyjnej formie lub w odmianach o szczególnych właściwościach:
- Płyty lamelowe - włókna ułożone prostopadle do powierzchni płyty zwiększają odporność na rozrywanie i ściskanie, a sama płyta jest na tyle elastyczna, że można ją stosować także na powierzchniach łukowych.
- Płyty dwugęstościowe - warstwa przylegająca do muru jest miękka i sprężysta (łatwiej dopasowuje się do nierówności podłoża), a warstwa zewnętrzna twardsza i sztywniejsza, stanowiąca stabilne podłoże pod tynk cienkowarstwowy.
- Płyty z welonem szklanym - jednostronne wzmocnienie ogranicza pylenie i poprawia odporność na uszkodzenia mechaniczne; sprawdzają się szczególnie w metodzie lekkiej suchej, przy elewacjach z desek, paneli sidingowych czy innych okładzin wentylowanych.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze wełny - lambda i klasa reakcji na ogień
Kluczowym parametrem jest współczynnik przewodzenia ciepła λ (lambda) - im niższy, tym cieńszej warstwy izolacji potrzeba do uzyskania tego samego efektu termicznego. Typowa wełna fasadowa ma lambdę na poziomie 0,035-0,040 W/(m·K), a produkty premium schodzą do ok. 0,033 W/(m·K). Wełna mineralna (zarówno skalna, jak i szklana) klasyfikowana jest zwykle w najwyższej klasie reakcji na ogień A1 - jest niepalna, co odróżnia ją od styropianu i bywa istotnym argumentem przy ocieplaniu budynków wyższych lub w zabudowie zwartej.
Jaka grubość wełny mineralnej na ściany? Wymagania WT 2021
Od 31 grudnia 2020 roku obowiązuje norma WT 2021, która określa maksymalne dopuszczalne wartości współczynnika przenikania ciepła U dla poszczególnych przegród budynku. Dla ścian zewnętrznych limit ten wynosi U ≤ 0,20 W/(m²·K).
W praktyce, przy typowej ścianie jednorodzinnej (np. z bloczków silikatowych lub betonu komórkowego), spełnienie tego wymogu oznacza zastosowanie warstwy wełny mineralnej o grubości najczęściej 15-20 cm - dokładna wartość zależy od materiału konstrukcyjnego ściany i lambdy wybranej wełny. Im niższa lambda, tym cieńsza warstwa wystarczy do osiągnięcia tego samego U.
Czy styropian i wełnę do ocieplenia można stosować zamiennie?
Chociaż pod względem izolacyjności cieplnej styropian i wełna mineralna są podobne, to zasadniczo różnią się, jeżeli chodzi o paroprzepuszczalność. Wełna mineralna jest materiałem paroprzepuszczalnym. Co oznacza, że para wodna przenikająca od strony pomieszczeń, przez mur przenika również przez wełnę. Dlatego nie może być ona pokryta materiałem, który uniemożliwiałby dalszy ruch pary wodnej. Z tego względu ścian dwuwarstwowych z wełną nie wolno wykańczać tynkiem akrylowym, który ma znikomą paroprzepuszczalność. Na styropianie, który jest i tak materiałem o niskiej paroprzepuszczalności tynk akrylowy może być stosowany.
Z kolei ściany trójwarstwowe izolowane wełną mineralną muszą mieć wykonaną szczelinę powietrzną pomiędzy ociepleniem i ścianą osłonową. Ta szczelina musi być wentylowana, czyli mieć wykonane niewielkie otwory. Dolnymi powietrze wpływa, natomiast górnymi wypływa, usuwając przy tym parę wodną i ewentualne skropliny. Szczeliny wentylacyjnej nie wykonuje się natomiast zwykle w przypadku murów ocieplonych styropianem, gdyż para wodna przenika przez niego i tak tylko w minimalnym stopniu.
Ocieplenie domu wełną mineralną - krok po kroku
Krok 1. Montaż listwy cokołowej i przyklejanie płyt wełny mineralnej. Prace rozpoczyna się od zamocowania na cokole listwy startowej (cokołowej), która wyznacza dolną krawędź ocieplenia i chroni je przed osunięciem. Następnie na oczyszczoną ścianę nakłada się zaprawę klejową metodą „pasmowo-punktową" i przykleja płyty wełny mineralnej, układając je mijankowo, od dołu ku górze, ściśle jedna przy drugiej.
Krok 2. Szlifowanie powierzchni płyt. Po związaniu kleju powierzchnię przyklejonych płyt wyrównuje się pacą z papierem ściernym. Szlifowanie usuwa drobne nierówności między sąsiednimi płytami i ujednolica płaszczyznę elewacji, dzięki czemu kolejne warstwy (klej, siatka, tynk) będą miały jednolitą grubość.
Krok 3. Mocowanie mechaniczne - kołkowanie wełny. Samo przyklejenie nie wystarcza - każdą płytę dodatkowo mocuje się do ściany za pomocą kołków (łączników) rozporowych z talerzykiem dociskowym. Liczbę i rozmieszczenie kołków dobiera się zgodnie z wytycznymi systemowymi producenta ocieplenia (zwykle więcej w strefach narożnych i przy krawędziach elewacji, gdzie działają większe siły ssania wiatru).
Krok 4. Zatapianie siatki wokół naroża okiennego. Naroża otworów okiennych i drzwiowych są miejscem szczególnie narażonym na powstawanie rys, dlatego wzmacnia się je dodatkowymi, ukośnie przyciętymi pasami siatki z włókna szklanego, zatopionymi w zaprawie klejowej jeszcze przed pokryciem całej powierzchni ściany.
Krok 5. Nakładanie zaprawy zbrojącej. Na ocieploną i oszlifowaną powierzchnię nakłada się równomierną warstwę zaprawy zbrojącej (klejowej), która posłuży jako podłoże do zatopienia siatki z włókna szklanego na całej elewacji.
Krok 6. Zatapianie siatki. W świeżą warstwę zaprawy zbrojącej wciska się siatkę z włókna szklanego, układając pasy z zakładem min. 10 cm, a następnie wygładza się ją pacą tak, aby była całkowicie schowana pod zaprawą. Ta warstwa zbrojona (tzw. warstwa zbrojąca) zabezpiecza ocieplenie przed uszkodzeniami mechanicznymi i pęknięciami.
Krok 7. Gruntowanie ścian. Po wyschnięciu warstwy zbrojącej całą powierzchnię elewacji pokrywa się preparatem gruntującym pod tynk, dobranym pod kolor i rodzaj planowanego tynku cienkowarstwowego. Gruntowanie ujednolica chłonność podłoża i poprawia przyczepność wykończenia.
Krok 8. Tynkowanie elewacji. Ostatnim etapem jest nałożenie i zatarcie tynku cienkowarstwowego, który nadaje elewacji fakturę i ostateczny kolor, a jednocześnie chroni całe ocieplenie przed wpływem warunków atmosferycznych.
Osoby ubiegające się o dofinansowanie do termomodernizacji domu z programu Czyste Powietrze powinny pamiętać, że wymagany jest audyt energetyczny, który potwierdzi rzeczywiste parametry przegrody po dociepleniu.
12
