Blacha jako materiał pokryciowy jest trwała, lekka i odporna na wiele czynników atmosferycznych, ale pod wpływem wilgoci koroduje od wewnętrznej strony. Kondensat, który osiada na jej spodzie w wyniku różnicy temperatur między wnętrzem dachu a otoczeniem, skrapla się i skapuje na membranę, łaty, a czasem prosto na izolację termiczną, jeśli nie jest ona odpowiednio zabezpieczona.
Dlatego wentylacja połaci dachowej nie jest dodatkiem dla ostrożnych inwestorów, lecz podstawowym elementem konstrukcji dachu z blachy, obok samego pokrycia i izolacji.
Co się dzieje, gdy dach nie ma szczeliny wentylacyjnej?
Ciepłe powietrze z wnętrza budynku unosi się w kierunku dachu i napotyka chłodną blachę, co prowadzi do kondensacji. Skutki są dwutorowe: po pierwsze, sama blacha zaczyna korodować od wewnętrznej strony, po drugie - wilgoć wnika w wełnę mineralną lub inny materiał izolacyjny.
Zawilgocona izolacja przestaje pracować tak, jak powinna: jej właściwości termiczne się pogarszają, a to oznacza, że dom traci ciepło szybciej, a piec czy pompa ciepła muszą pracować intensywniej, by utrzymać komfortową temperaturę. Stąd te wspomniane na wstępie ponad 30% wyższe koszty ogrzewania. Do tego dochodzi ryzyko rozwoju grzybów i pleśni na drewnianej konstrukcji krokwi i łat, co obniża trwałość całego dachu.
Jak działa prawidłowo zaprojektowana wentylacja połaci?
Powietrze wpada do szczeliny wentylacyjnej w strefie okapu, czyli najniższego punktu połaci, przepływa przez cały dach pod pokryciem i wychodzi w najwyższym i najchłodniejszym miejscu - przy kalenicy albo przez dedykowane kominki wentylacyjne.
Szczelina wentylacyjna musi mieć odpowiedni przekrój, a jej wymiarowanie opiera się na normie DIN 4108-03, która precyzuje minimalne wysokości i szerokości kanałów wentylacyjnych w zależności od długości połaci i kąta nachylenia dachu. Projekt wentylacji powinien też uwzględniać lokalne warunki klimatyczne - ilość opadów, śniegu i siłę wiatru w regionie.
W strefie okapu za dopływ powietrza odpowiada podbitka dachowa - perforowane panele albo kratki wentylacyjne montowane pod okapem. Membrana dachowa i taśma kalenicowa domykają układ z drugiej strony - chronią izolację przed wilgocią z zewnątrz i jednocześnie umożliwiają odparowanie wilgoci, która i tak się gdzieś w konstrukcji znajdzie.
Kominki wentylacyjne dobrane do funkcji instalacji
Oprócz wentylacji samej połaci dachowej, dach z blachy musi też odprowadzać powietrze z instalacji wewnętrznych budynku - kanalizacji, wentylacji mechanicznej, rekuperacji czy okapów kuchennych. Do tego służą kominki wentylacyjne, a ich dobór zależy od konkretnej funkcji.
System kominków VILPE FLOW oferuje kilka średnic dopasowanych do konkretnego zastosowania. Kominek fi 110 przeznaczony jest do wentylacji kanalizacyjnej, fi 125 obsługuje wyrzut powietrza z okapów kuchennych i wentylacji mechanicznej, a fi 160 sprawdza się w wentylacji grawitacyjnej pomieszczeń takich jak kuchnia, łazienka czy garaż, a także w systemach rekuperacji.
Dla większych instalacji - na przykład wyciągów z szybów windowych - stosuje się modele XL FLOW o średnicy 200 i 250 mm, wyposażone w wewnętrzny przewód z blachy ocynkowanej i izolację termiczną, która zapobiega kondensacji wewnątrz samego kominka. Modele te wyposażono w opatentowaną głowicę FLOW, która zmniejsza straty ciśnienia nawet o 40% w porównaniu z tradycyjnymi rozwiązaniami.
Alternatywą dla wentylacji grawitacyjnej są kominki Ecoline Premium - nieizolowane, ale wyposażone w odprowadzenie kondensatu, co ma znaczenie przy dużych różnicach temperatur między wnętrzem przewodu a otoczeniem.
Wyprowadzenie przewodów ponad połać dachu jest niezbędne nie tylko z powodów technicznych związanych z ciągiem powietrza. Przy wentylacji kanalizacyjnej oraz systemach grawitacyjnych i mechanicznych zapobiega to cofaniu się powietrza do wnętrza budynku, a wraz z nim nieprzyjemnych zapachów, które inaczej mogłyby wracać przez instalację do łazienek czy kuchni.
Szczelność przejść dachowych
Dedykowane podstawy montażowe dla kominków są wyprofilowane pod konkretne typy pokryć - blachę na rąbek stojący czy blachodachówki takie jak Ruukki Hyygge, Finnera, Adamante, Frigge czy Monterrey Grand - i dostarczane w zestawach z uszczelkami i wkrętami dobranymi do danego profilu.
Dzięki temu przejście przez połać jest szczelne, a woda z opadów czy roztopów nie podcieka pod pokrycie w tym newralgicznym miejscu. Tam, gdzie profil blachy jest nietypowy lub nieznany na etapie zamówienia, stosuje się podstawy uniwersalne, zapewniające podobny poziom szczelności.
Podobną funkcję ochronną pełni czerpnia powietrza w systemach wentylacji mechanicznej - na przykład model VILPE INTAKE fi 160, odpowiadający za pobór powietrza z zewnątrz. Ma izolację termiczną i konstrukcję zaprojektowaną tak, by chronić instalację przed wnikaniem wody i zanieczyszczeń.
Elementem, który ułatwia montaż w skomplikowanych geometrycznie dachach, są elastyczne rury przyłączeniowe. Rura flex fi 110, odporna na wilgoć i agresywne środowisko, pozwala połączyć kominek sanitarny z pionem kanalizacyjnym, nawet jeśli nie leżą one w jednej linii. Do kominków Ecoline Premium stosuje się rurę przyłączeniową montowaną na „zaklik”, z piramidą redukcyjną dopasowującą różne średnice przewodów.
Dlaczego warto wybrać jeden kompletny system?
Rozwiązania systemowe od jednego producenta gwarantują, że wszystkie elementy - kominki, podstawy, uszczelki, akcesoria - są ze sobą technicznie kompatybilne i tworzą szczelną całość. Przy mieszaniu komponentów z różnych systemów ryzyko nieszczelności w miejscach połączeń wzrasta, a to właśnie te punkty są częstą przyczyną przecieków po latach użytkowania dachu.
Dodatkowym argumentem jest estetyka. Dedykowane kominki i podstawy montażowe są dopasowane kolorystycznie i kształtem do konkretnego profilu blachy, dzięki czemu nie wyróżniają się na połaci i często są niewidoczne z poziomu ziemi.
Liczba kominków wentylacyjnych na dachu nie jest wartością uniwersalną - zależy od powierzchni połaci i liczby instalacji, które trzeba wyprowadzić ponad dach. Równomierne rozmieszczenie kominków jest równie istotne jak ich liczba.
źródło i zdjęcia: Ruukki Polska