Rękawice robocze a skuteczna ochrona dłoni
Dobre rękawice robocze nie są jedynie barierą oddzielającą dłonie od zabrudzeń. To realna ochrona rąk przed zagrożeniami występującymi na konkretnym stanowisku pracy, takimi jak ostre krawędzie, wilgoć, oleje, substancje chemiczne, wysoka lub niska temperatura czy napięcie elektryczne.
Przypadkowo dobrana para może nie zapewniać wymaganej ochrony, a dodatkowo ograniczać zręczność, czucie w palcach lub pewność chwytu. Dlatego wybór rękawic powinien rozpoczynać się od określenia zagrożeń, z którymi pracownik rzeczywiście będzie miał kontakt.
Nie istnieje jedna uniwersalna rękawica odpowiednia do wszystkich prac. Model sprawdzający się podczas przenoszenia zaolejonych elementów nie musi zapewniać odpowiedniej ochrony przed przecięciem, wysoką temperaturą albo chemikaliami. Właściwości ochronne zawsze należy odnosić do deklarowanego przez producenta zastosowania i parametrów danego modelu.
Przed czym chronią rękawice robocze?
Zakres ochrony może być bardzo różny. Lekkie rękawice pracownicze stosuje się między innymi podczas montażu, prac magazynowych czy obsługi narzędzi, gdy najważniejsze są wygoda, pewny chwyt oraz podstawowe zabezpieczenie dłoni przed zabrudzeniami i drobnymi urazami.
Specjalistyczne rękawice ochronne mogą natomiast ograniczać ryzyko otarć, przecięć, rozdarć i przekłuć, a odpowiednio dobrane modele mogą również zabezpieczać przed zimnem, gorącem, wilgocią, określonymi substancjami chemicznymi, mikroorganizmami czy zagrożeniem elektrycznym.
Istotna jest różnica między zwykłą rękawicą roboczą a środkiem ochrony indywidualnej przeznaczonym do ochrony przed konkretnym zagrożeniem. Przykładowo rękawice wzmacniane mogą poprawiać chwyt i komfort podczas pracy z zabrudzonymi lub zaolejonymi przedmiotami, ale nie oznacza to automatycznie, że zapewniają określony poziom ochrony przed przecięciem.
Jeżeli rękawice pełnią funkcję środka ochrony indywidualnej, powinny być dobrane na podstawie zagrożeń występujących na stanowisku. Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca ma obowiązek nieodpłatnie zapewnić pracownikowi wymagane ŚOI oraz zadbać o ich prawidłowe stosowanie.
Materiał rękawic a rodzaj wykonywanej pracy
Materiał wpływa zarówno na właściwości ochronne rękawicy, jak i na wygodę jej używania. Znaczenie mają między innymi przyczepność, odporność na ścieranie, elastyczność, wentylacja oraz możliwość precyzyjnego operowania drobnymi elementami.
Rękawice lateksowe są elastyczne i mogą zapewniać bardzo dobrą przyczepność również w wilgotnych warunkach. Nie są jednak uniwersalnym rozwiązaniem do pracy z olejami, paliwami czy wszystkimi chemikaliami. Przy takich zastosowaniach zawsze należy sprawdzić parametry konkretnego produktu.
Rękawice nitrylowe i modele z powłoką nitrylową są często stosowane podczas prac warsztatowych, montażowych i przemysłowych. Nitryl dobrze sprawdza się w kontakcie z olejami i tłuszczami oraz poprawia pewność chwytu zabrudzonych elementów. W przypadku kontaktu z substancjami chemicznymi sama informacja o zastosowaniu nitrylu nie jest jednak wystarczająca. Odporność zależy od konkretnej substancji, stężenia, czasu kontaktu, grubości rękawicy i wyników badań danego modelu.
Rękawice poliestrowe i poliamidowe są lekkie, dobrze dopasowują się do dłoni i mogą zapewniać wysoką precyzję podczas montażu, pracy magazynowej czy obsługi narzędzi. Często są dodatkowo powlekane materiałem poprawiającym chwyt.
Rękawice skórzane znajdują zastosowanie między innymi podczas prac budowlanych, konserwacyjnych i warsztatowych. Ich zaletą jest trwałość oraz ochrona przed częścią zagrożeń mechanicznych, jednak również w tym przypadku poziom ochrony zależy od konstrukcji i parametrów konkretnego modelu.
Producenci często łączą różne materiały. Przykładem może być dzianinowa rękawica z powłoką nitrylową tylko po stronie chwytnej. Takie rozwiązanie pozwala połączyć przyczepność i odporność powierzchni roboczej z większą przewiewnością grzbietu dłoni.
Jak dobrać rękawice do prac instalacyjnych, elektrycznych i hydraulicznych?
Instalatorzy mają do czynienia z bardzo różnymi zagrożeniami. W jednej chwili mogą montować drobne elementy wymagające dużej precyzji, a chwilę później pracować z ostrą krawędzią rury, zaolejonym narzędziem albo preparatem chemicznym. Z tego powodu jedna para rękawic rzadko sprawdza się we wszystkich sytuacjach.
Podczas typowych prac instalacyjnych ważne są dopasowanie, czucie w palcach i pewny chwyt. Dobrze sprawdzają się lekkie modele z cienką warstwą materiału chwytnego. Jeżeli jednocześnie występuje ryzyko skaleczenia ostrą blachą, rurą lub profilem, należy zwrócić uwagę na potwierdzoną odporność na przecięcie.
Przykładem produktu przeznaczonego do takich zastosowań są rękawice robocze antyprzecięciowe C K01-303 PROF, oferowane przez markę własną hurtowni hydrauliczno-elektrycznej Onninen. Przy wyborze rękawic antyprzecięciowych warto porównać deklarowane parametry odporności z rzeczywistym zagrożeniem występującym podczas pracy.
Jakie rękawice dla elektryka?
Do codziennych prac montażowych wykonywanych bez napięcia elektryk często potrzebuje lekkich, dobrze dopasowanych rękawic umożliwiających chwytanie przewodów, końcówek i niewielkich elementów. Przydatna może być również odporność na ścieranie i przecięcie.
Sytuacja zmienia się w przypadku prac, w których wymagane jest zabezpieczenie przed zagrożeniem elektrycznym. Do takich zadań stosuje się specjalistyczne rękawice elektroizolacyjne odpowiednio dobrane do warunków pracy i przewidywanego napięcia.
Rękawice przeznaczone do ochrony przed porażeniem elektrycznym powinny spełniać wymagania właściwych norm, w tym EN 60903. Należy korzystać z nich zgodnie z instrukcją producenta, przestrzegać zasad kontroli ich stanu technicznego oraz wycofać je z użytkowania w przypadku uszkodzeń lub utraty właściwości ochronnych.
Zwykłych rękawic montażowych, również modeli z powłoką gumową czy nitrylową, nie wolno traktować jako zamiennika certyfikowanych rękawic elektroizolacyjnych.
Jakie rękawice dla hydraulika?
Hydraulik często pracuje z mokrymi, zabrudzonymi i zatłuszczonymi elementami instalacji. Rękawice powinny więc nie tylko zabezpieczać skórę, lecz także zapewniać pewny chwyt rur, złączek oraz narzędzi.
W typowych pracach montażowych dobrze sprawdzają się modele z nitrylową powłoką chwytającą. Jeśli pojawia się ryzyko skaleczenia podczas obróbki rur lub profili, warto sięgnąć po odpowiednio dobrane rękawice antyprzecięciowe.
Jeszcze inne wymagania dotyczą pracy z preparatami chemicznymi. Podczas stosowania środków do czyszczenia lub udrażniania instalacji należy dobrać rękawice odporne właśnie na substancję znajdującą się w używanym preparacie. Pomocne są informacje producenta rękawic, karta charakterystyki stosowanego środka oraz oznaczenia wynikające z norm dotyczących ochrony chemicznej.
Co oznaczają normy na rękawicach roboczych?
Oznaczenia norm pomagają ustalić, przed jakim rodzajem zagrożenia zaprojektowano i przebadano rękawice. Sama obecność numeru normy nie oznacza jednak, że każdy produkt oferuje identyczny poziom ochrony. Trzeba również sprawdzić wyniki badań i oznaczenia przypisane konkretnemu modelowi.
PN-EN ISO 21420 określa ogólne wymagania dotyczące między innymi konstrukcji rękawic ochronnych, ergonomii, nieszkodliwości materiałów, rozmiarów, oznakowania i informacji przekazywanych przez producenta.
PN-EN 388 dotyczy rękawic chroniących przed zagrożeniami mechanicznymi. Oznaczenia związane z tą normą pozwalają ocenić parametry odporności między innymi na ścieranie, przecięcie, rozdarcie i przekłucie.
PN-EN 1082 obejmuje rękawice i ochraniacze przeznaczone do ochrony przed przecięciami i ukłuciami nożami ręcznymi w zastosowaniach objętych tą normą.
PN-EN 511 odnosi się do ochrony przed zimnem, natomiast PN-EN 407 dotyczy rękawic zabezpieczających przed zagrożeniami termicznymi związanymi z gorącem lub ogniem.
PN-EN 12477 dotyczy rękawic przeznaczonych dla spawaczy, łącząc wymagania istotne dla ochrony przed zagrożeniami termicznymi i mechanicznymi.
PN-EN 60903 odnosi się do rękawic elektroizolacyjnych stosowanych podczas prac związanych z zagrożeniem elektrycznym.
W przypadku zagrożeń chemicznych istotna jest przede wszystkim PN-EN ISO 374-1, natomiast PN-EN ISO 374-5 odnosi się do ochrony przed mikroorganizmami. Przy pracy z chemią należy sprawdzić nie tylko sam numer normy, lecz także to, wobec jakich substancji i przy jakich warunkach dany model uzyskał deklarowane parametry.
Kiedy warto wybrać rękawice z powłoką nitrylową?
Rękawice powlekane nitrylem są popularnym wyborem do prac montażowych, magazynowych, transportowych, warsztatowych i przemysłowych. Ich dużą zaletą jest dobra przyczepność oraz odporność powierzchni chwytnej na ścieranie.
Sprawdzają się zwłaszcza wtedy, gdy pracownik ma kontakt z zabrudzonymi lub zaolejonymi narzędziami i elementami. Nitryl może ograniczać bezpośredni kontakt skóry z olejem oraz poprawiać kontrolę nad trzymanym przedmiotem.
W modelach powlekanych jedynie po stronie chwytnej grzbiet rękawicy pozostaje bardziej przewiewny. Jest to szczególnie istotne podczas dłuższej pracy w ciepłych pomieszczeniach lub przy dużej aktywności fizycznej.
Rękawic z powłoką nitrylową nie należy jednak automatycznie traktować jako rękawic chemoodpornych. Jeżeli praca obejmuje kontakt z substancjami chemicznymi, trzeba sprawdzić przeznaczenie oraz parametry ochronne konkretnego modelu.
Rękawice do codziennych prac montażowych i warsztatowych
Do pracy z narzędziami, maszynami oraz zabrudzonymi czy zaolejonymi elementami można zastosować rękawice robocze FXA z nitrylową powłoką piankową. Konstrukcja tego typu pozwala poprawić chwyt oraz ograniczyć bezpośredni kontakt skóry z zabrudzeniami podczas codziennych prac.
W pracy instalatorów i serwisantów coraz częściej przydatna jest także możliwość obsługi smartfona albo innego urządzenia z ekranem dotykowym. W takim przypadku rozwiązaniem mogą być rękawice robocze ECO WORK touch screen PROF.
Model wykonano z recyklingowanego poliestru i zastosowano w nim powłokę z mikropianki nitrylowej. Obsługa ekranów dotykowych bez ciągłego zdejmowania rękawic może być wygodna między innymi dla instalatorów, serwisantów i pracowników magazynowych. Gęstość dzianiny 15G sprzyja dobremu dopasowaniu rękawicy do dłoni i zachowaniu czucia podczas pracy z drobnymi elementami.
Jeżeli wykonywane zadania wiążą się z większym ryzykiem, podstawowe rękawice montażowe mogą nie wystarczyć. W zależności od zagrożenia potrzebne mogą być modele antyprzecięciowe, termiczne, spawalnicze, chemoodporne albo elektroizolacyjne.
Jak wybrać odpowiednie rękawice robocze?
Najważniejszym kryterium nie powinien być materiał ani cena, lecz zagrożenie występujące podczas konkretnej czynności. Dopiero po jego określeniu można dobrać odpowiednią normę, poziom ochrony, materiał, rodzaj powłoki i konstrukcję rękawicy.
Znaczenie ma także dopasowanie rozmiaru. Zbyt luźna rękawica ogranicza precyzję i może utrudniać bezpieczną pracę, natomiast zbyt ciasna powoduje dyskomfort i szybciej męczy dłoń. Przy pracy wymagającej precyzji warto zwrócić uwagę także na elastyczność i czucie w palcach, a podczas długotrwałego użytkowania – na przewiewność.
Przed rozpoczęciem pracy trzeba również sprawdzić stan rękawic. Przetarcia, przecięcia, pęknięcia, uszkodzona powłoka lub inne widoczne defekty mogą oznaczać utratę właściwości ochronnych. W przypadku specjalistycznych ŚOI należy bezwzględnie przestrzegać instrukcji producenta dotyczących kontroli, konserwacji, przechowywania i wymiany.
W kategorii ochrona i BHP dostępne są rękawice robocze przeznaczone do różnych branż, zadań i warunków pracy, w tym modele marek PROF i FXA. Przy wyborze warto porównać nie tylko materiał i komfort użytkowania, ale przede wszystkim deklarowane właściwości ochronne.
Jeśli nie masz pewności, który model odpowiada zagrożeniom występującym podczas konkretnej pracy, możesz skonsultować wybór ze specjalistą.
źródło i zdjęcia: Onninen