23-28 minut 
Narzędzia 
Teolin 18B 92-701 Łódź 
Czym się różni maska BHP FFP2 od FFP3?
Pył unoszący się podczas pracy może być niewidoczny albo pozornie niegroźny, jednak regularna ekspozycja na drobne cząstki wymaga odpowiedniego podejścia do ochrony dróg oddechowych. Dotyczy to zarówno profesjonalnych ekip wykonawczych i instalatorów, jak i osób wykonujących prace remontowe czy warsztatowe.
Do ochrony przed cząstkami stałymi i ciekłymi wykorzystuje się m.in. półmaski filtrujące zgodne z normą EN 149:2001+A1:2009. Jednymi z najczęściej wybieranych są modele FFP2 i FFP3.
Różnica między nimi nie sprowadza się jednak wyłącznie do liczby znajdującej się w oznaczeniu. Kolejne klasy oznaczają coraz większą skuteczność filtracji cząstek.
| Klasa | Minimalna skuteczność filtracji | Poziom filtracji |
|---|---|---|
| FFP1 | 80% | podstawowy |
| FFP2 | 94% | podwyższony |
| FFP3 | 99% | najwyższy w klasach FFP |
W praktyce oznacza to, że półmaska FFP2 filtruje co najmniej 94% cząstek w warunkach przewidzianych przez normę, natomiast FFP3 – co najmniej 99%. Sama skuteczność materiału filtrującego nie przesądza jednak o rzeczywistym poziomie ochrony użytkownika. Bardzo ważne pozostają szczelność, dopasowanie półmaski oraz prawidłowe założenie jej na twarz.
Półmaski klasy FFP2 mogą sprawdzać się podczas wielu typowych prac remontowych, instalacyjnych i porządkowych, jeśli przeprowadzona ocena ryzyka wskazuje, że taki poziom ochrony jest wystarczający. Przykładem jest półmaska FFP2 z zaworem PROF, przeznaczona do ochrony przed cząstkami stałymi i pyłem.
Półmaska FFP3 zapewnia wyższą skuteczność filtracji i może być odpowiednim wyborem przy większym zapyleniu, drobniejszych cząstkach oraz wtedy, gdy rodzaj wykonywanej pracy wymaga wyższej klasy ochrony.
Trzeba jednocześnie pamiętać, że oznaczenia FFP1, FFP2 i FFP3 dotyczą półmasek filtrujących przeznaczonych do ochrony przed cząstkami.
Jeżeli w środowisku pracy występują niebezpieczne gazy lub pary, konieczny może być inny typ sprzętu ochrony układu oddechowego, dobrany do konkretnego zagrożenia. Sama półmaska FFP2 lub FFP3 nie powinna być traktowana jako uniwersalna ochrona przed substancjami chemicznymi.
Przed czym chroni półmaska FFP3?
FFP3 jest najwyższą klasą półmasek filtrujących przewidzianą przez normę EN 149. Tego rodzaju sprzęt może być stosowany w środowiskach o podwyższonym poziomie ryzyka, jeśli ocena narażenia wskazuje na potrzebę zastosowania wysokiej skuteczności filtracji.
Półmaska klasy FFP3 zatrzymuje co najmniej 99% cząstek w badaniu filtracji przewidzianym przez normę. Może więc znajdować zastosowanie podczas prac generujących duże ilości drobnego pyłu i aerozoli, takich jak intensywne cięcie, wiercenie czy szlifowanie materiałów.
Nie oznacza to jednak, że każda półmaska FFP3 nadaje się automatycznie do każdego rodzaju zagrożenia. Przy szczególnie niebezpiecznych lub bardzo drobnych cząstkach, w tym nanocząstkach, znaczenie mają również wyniki oceny ryzyka, zalecenia producenta, prawidłowe dopasowanie części twarzowej i rzeczywiste warunki pracy.
Kiedy wystarczy FFP2, a kiedy wybrać FFP3?
Wybór pomiędzy FFP2 a FFP3 powinien zaczynać się od określenia rodzaju zagrożenia. Ważne jest nie tylko to, ile pyłu powstaje podczas wykonywania zadania, lecz także jego charakter, stężenie i czas ekspozycji.
FFP2 może być odpowiednim rozwiązaniem podczas wielu standardowych prac budowlanych, instalacyjnych, remontowych i warsztatowych, pod warunkiem że występujące zagrożenie mieści się w zakresie zastosowania konkretnej półmaski. W przypadku intensywniejszego zapylenia, bardziej niebezpiecznych cząstek albo sytuacji, w której ocena ryzyka wymaga wyższego poziomu filtracji, właściwszym wyborem może być FFP3.
Nie warto dobierać półmaski wyłącznie na podstawie rodzaju elektronarzędzia. To samo szlifowanie lub wiercenie może wiązać się z zupełnie innym narażeniem w zależności od obrabianego materiału, wentylacji pomieszczenia, intensywności pracy czy stosowanych systemów odsysania pyłu.
Poradnik
Dlatego przed rozpoczęciem pracy należy sprawdzić zarówno klasę półmaski, jak i informacje producenta dotyczące jej przeznaczenia. W środowisku zawodowym dobór środków ochrony indywidualnej powinien wynikać z przeprowadzonej oceny ryzyka.
Zawór wydechowy a komfort pracy
Półmaski FFP2 i FFP3 są dostępne zarówno w wersjach bez zaworu, jak i z zaworem wydechowym. Jego zadaniem jest ułatwienie odprowadzania wydychanego, ciepłego i wilgotnego powietrza.
Podczas wydechu zawór otwiera się, dzięki czemu może ograniczać uczucie nagrzewania się przestrzeni pod półmaską i poprawiać komfort użytkownika podczas intensywnej pracy fizycznej. Ma to szczególne znaczenie przy wysokiej temperaturze otoczenia oraz podczas dłuższej pracy w ochronie dróg oddechowych.
Mniejsza ilość ciepłego i wilgotnego powietrza gromadzącego się wewnątrz półmaski może również ograniczać problem parowania okularów ochronnych. Zawór nie zastępuje jednak prawidłowego dopasowania półmaski i nie zmienia jej klasy filtracji.
Wybierając model z zaworem, należy zawsze uwzględnić charakter stanowiska i wymagania obowiązujące w danym środowisku pracy.
Szczelne dopasowanie półmaski do twarzy
Nawet wysoka skuteczność materiału filtrującego nie zapewni odpowiedniej ochrony, jeżeli zanieczyszczone powietrze będzie przedostawało się pomiędzy krawędzią półmaski a twarzą.
Półmaska zakrywa nos, usta i brodę oraz należy do szczelnie przylegających części twarzowych. Dlatego jej kształt i rozmiar powinny być dopasowane do konkretnego użytkownika. Model odpowiedni dla jednej osoby nie musi zapewniać właściwego uszczelnienia u innej.
Po każdym założeniu półmaski należy prawidłowo ułożyć ją na twarzy, wyregulować element nosowy i taśmy mocujące zgodnie z instrukcją producenta, a następnie przeprowadzić zalecaną kontrolę szczelności. Jeżeli podczas takiej kontroli powietrze przedostaje się w okolicy nosa, policzków lub brody, półmaskę trzeba ponownie dopasować.
Jeśli mimo regulacji nie można osiągnąć szczelnego przylegania, należy rozważyć inny model lub rozmiar. W zastosowaniach zawodowych mogą być również wymagane odpowiednie procedury indywidualnego dopasowania sprzętu do użytkownika.
Czy zarost na twarzy ma wpływ na skuteczność filtracji półmaski?
Zarost znajdujący się w miejscu przylegania półmaski do skóry może utrudniać uzyskanie prawidłowej szczelności. Nawet wysokiej klasy filtr nie zapewni zakładanego poziomu ochrony, jeżeli powietrze będzie omijało materiał filtrujący i przedostawało się pod półmaskę przy jej krawędziach.
Osoby, u których nie można uzyskać odpowiedniej szczelności klasycznej, ściśle przylegającej półmaski, powinny rozważyć inne rozwiązania ochrony układu oddechowego. W określonych warunkach mogą to być urządzenia z luźną częścią twarzową, których działanie nie jest oparte na szczelnym przyleganiu do skóry.
Jak długo można używać półmaski filtrującej?
Nie istnieje uniwersalna zasada, według której każdą półmaskę FFP2 trzeba wymieniać po określonej liczbie godzin, a FFP3 jeszcze częściej wyłącznie ze względu na jej klasę. Rzeczywisty czas użytkowania zależy przede wszystkim od konstrukcji konkretnego wyrobu, oznaczeń producenta oraz warunków pracy.
Znaczenie mają m.in. poziom zapylenia, wilgotność, temperatura, intensywność wykonywanej pracy oraz stopień obciążenia materiału filtrującego. Im trudniejsze warunki, tym szybciej może pojawić się wzrost oporów oddychania lub inne przesłanki do wymiany sprzętu.
Półmaskę należy wymienić, gdy jest uszkodzona, zabrudzona lub zdeformowana, nie można uzyskać właściwej szczelności albo oddychanie przez nią staje się wyraźnie utrudnione. Zawsze należy również stosować się do instrukcji i ograniczeń określonych przez producenta.
Istotne jest ponadto oznaczenie NR lub R. Półmaski oznaczone jako NR są przeznaczone do użytkowania przez maksymalnie jedną zmianę roboczą, natomiast oznaczenie R informuje o możliwości użytkowania przez więcej niż jedną zmianę, zgodnie z zasadami określonymi przez producenta.
Maski wielokrotnego użytku wymagają prawidłowego czyszczenia, konserwacji i przechowywania zgodnie z instrukcją. Modeli oznaczonych NR nie należy traktować jak sprzętu wielokrotnego użytku tylko dlatego, że po zakończeniu pracy wyglądają na czyste.
Oznaczenia NR i R – co oznaczają?
Oznaczenia umieszczone na półmasce pozwalają sprawdzić nie tylko jej klasę filtracji, ale także sposób użytkowania. Symbol NR, czyli „not reusable”, oznacza model, którego użytkowanie jest ograniczone do jednej zmiany roboczej. Symbol R, czyli „reusable”, odnosi się do półmasek przeznaczonych do użytkowania przez więcej niż jedną zmianę, jeśli pozwala na to producent i zachowane zostaną wymagane procedury dotyczące czyszczenia, przechowywania oraz kontroli stanu sprzętu.
Oznaczenia te nie powinny być mylone z klasą FFP. Zarówno FFP2, jak i FFP3 mogą występować w różnych konstrukcjach, dlatego przy zakupie trzeba sprawdzić pełne oznakowanie konkretnego produktu, a nie kierować się wyłącznie cyfrą określającą klasę filtracji.
Jakie oznaczenia powinny znajdować się na półmasce?
Przed użyciem warto sprawdzić, czy półmaska posiada wymagane oznaczenia identyfikujące jej producenta, klasę ochrony oraz normę, według której została oceniona. W przypadku półmasek filtrujących istotne są przede wszystkim oznaczenie FFP1, FFP2 lub FFP3, informacja NR albo R oraz odwołanie do normy EN 149.
Sprzęt ochrony indywidualnej wprowadzany do obrotu na rynku Unii Europejskiej powinien również posiadać właściwe oznakowanie CE. Dla środków ochrony indywidualnej kategorii III po oznaczeniu CE występuje numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej uczestniczącej w nadzorze nad zgodnością produkcji.
Przed rozpoczęciem pracy warto zapoznać się także z instrukcją producenta. To w niej znajdują się informacje dotyczące przeznaczenia półmaski, ograniczeń stosowania, prawidłowego zakładania i warunków użytkowania.
Półmaska FFP3 PROF do prac budowlanych i instalacyjnych
Do profesjonalnych prac generujących duże ilości pyłu, w przypadku których ocena ryzyka wskazuje na potrzebę zastosowania klasy FFP3, można rozważyć półmaskę FFP3 z zaworem PROF.
Jest to model jednorazowego użytku wyposażony w zawór wydechowy. Półmaska ma klasę FFP3, a więc zapewnia filtrację co najmniej 99% cząstek w warunkach badania przewidzianych dla tej klasy. Może być wykorzystywana podczas prac, takich jak intensywne cięcie, szlifowanie lub wiercenie, o ile odpowiada zagrożeniom określonym w ocenie ryzyka i zakresie zastosowania podanym przez producenta.
Zawór poprawia komfort wydychania ciepłego powietrza, co jest szczególnie istotne podczas pracy wymagającej wysiłku fizycznego. Produkt oferowany jest w opakowaniu zawierającym 5 sztuk półmasek.
Alternatywą przy pracach, w których wystarczająca jest klasa FFP2, jest półmaska FFP2 z zaworem PROF. Ostateczna decyzja pomiędzy FFP2 i FFP3 powinna zawsze zależeć od rzeczywistych warunków oraz rodzaju występującego zagrożenia, a nie wyłącznie od założenia, że wyższa klasa będzie potrzebna w każdej sytuacji.
FFP3 vs FFP2 - wybór na podtsawie oceny ryzyka
FFP3 zapewnia wyższą skuteczność filtracji niż FFP2, ale nie oznacza to, że powinna automatycznie zastępować FFP2 podczas każdej pracy w pyle. Wybór należy uzależnić od rodzaju i stężenia cząstek, intensywności ekspozycji, warunków środowiskowych i zaleceń dotyczących konkretnego stanowiska.
Równie istotne jak klasa filtracji są szczelne dopasowanie półmaski, jej prawidłowe zakładanie oraz przestrzeganie instrukcji producenta. Źle dobrana lub nieszczelna półmaska FFP3 może nie zapewnić oczekiwanego poziomu ochrony.
W kategorii ochrona i BHP dostępne są półmaski filtrujące oraz inne środki ochrony indywidualnej przeznaczone do różnych warunków pracy. Dobierając sprzęt, warto kierować się przede wszystkim rzeczywistym zagrożeniem, wymaganym poziomem ochrony i właściwym dopasowaniem produktu do użytkownika.
źródło i zdjęcia: Onninen
