Okna dachowe zamontowane kilkadziesiąt lat temu nie były objęte normami zgodnymi z dzisiejszymi, przez lata rozwinęła się technologia ich produkcji w dbałości o efektywność energetyczną. Dlatego robiąc remont dachu czy poddasza należy bezwzględnie wziąć pod uwagę wymianę okien dachowych. Zakłada się, że ich wymiana powinna nastąpić raz na 20 lat.
Kiedy wymiana okna dachowego staje się konieczna?
Okna połaciowe pracują w znacznie trudniejszych warunkach niż stolarka pionowa – są bezpośrednio narażone na deszcz, grad, zalegający śnieg oraz silne nagrzewanie słoneczne. Stolarka montowana 15–25 lat temu ma zazwyczaj współczynnik przenikania ciepła Uw na poziomie 2,0–2,8 W/(m²K), podczas gdy aktualny standard techniczny WT wymaga Uw ≤ 1,1 W/(m²K).
Do kluczowych objawów świadczących o konieczności wymiany okna należą:
- Wysokie straty ciepła i przewiewy: wyczuwalny chłód przy krawędziach ościeżnicy oraz zauważalny wzrost kosztów ogrzewania poddasza.
- Para wodna uwięziona wewnątrz pakietu szybowego: zamglenie i krople wody między szybami oznaczają trwałe rozszczelnienie wkładu, co całkowicie pozbawia go właściwości termoizolacyjnych.
- Uszkodzenia ramy: pękanie i łuszczenie się lakieru, ciemne wykwity pleśni oraz butwienie drewna, szczególnie w dolnych narożnikach ościeżnicy.
- Trudności z domykaniem: wypaczenie profili lub wyeksploatowanie okuć i zawiasów uniemożliwiające prawidłową regulację skrzydła.
Dlaczego okna dachowe powinny być energooszczędne?
Kupując dobrej jakości okno dachowe trzeba wziąć po uwagę jego parametry dotyczące energooszczędności. Najważniejszą rolę w określaniu jakości okien pełni współczynnik przenikalności cieplnej Uw - im niższy tym lepiej.
Na rynku dostępne są okna dachowe spełniające obowiązujące normy budowlane oraz konstrukcje o współczynniku przenikania niższym od wymaganego w przepisach (nie więcej niż 1,1 W/m2K). Okna dachowe są materiałem budowlanym, który musi być poddany badaniu – dlatego podane w dokumentach parametry okien na pewno są rzetelnie zbadane przez niezależne ośrodki badawcze.
Restrykcyjne normy budowlane mają na celu między innymi optymalizację energetyczną - ograniczenie strat ciepła w budynkach oraz mądre wykorzystywanie zasobów naturalnych.
Przy budowie domu, renowacji poddasza i remoncie dachu należy wziąć pod uwagę parametry cieplne wszystkich zastosowanych rozwiązań w tym konstrukcji ścian, podłóg czy dachu, a także okien i drzwi.
Szacuje się, że utrata ciepła przez stolarkę okienną może wynieść nawet 15-30% - jej wybór jest więc kluczowy w uzyskaniu maksymalnej efektywności energetycznej całego budynku.
Jak dobrać nowe okno dachowe? Wymiana 1:1 i dobór kołnierza
Najszybszym i najmniej inwazyjnym sposobem modernizacji poddasza jest wymiana 1:1 – czyli osadzenie nowego okna w istniejącym otworze montażowym bez ingerencji w rozstaw krokwi.
Aby dobrać właściwy wymiar, nie należy mierzyć samej szyby miarką. Najpewniejszym źródłem danych jest metalowa tabliczka znamionowa umieszczona na górnej krawędzi skrzydła okiennego (widoczna po jego uchyleniu). Zawiera ona symbol modelu oraz dokładny wymiar zewnętrzny ościeżnicy (np. popularne formaty 78×118 cm czy 78×140 cm). Reguła ta dotyczy zarówno starszych modeli OKPOL, jak i stolarki innych producentów.
Należy pamiętać, że przy każdej wymianie okna konieczny jest montaż nowego kołnierza uszczelniającego dopasowanego do rodzaju pokrycia dachowego (falistego, płaskiego, blachodachówki lub rąbka stojącego).
W ofercie OKPOL dostępne są również rozwiązania zintegrowane z fabrycznym kołnierzem z kauczuku EPDM (seria RESET), które znacząco skracają czas montażu i eliminują ryzyko błędów dekarskich przy obróbce.
Czym się kierować podczas wyboru okna dachowego?
Podczas pierwszego montażu okien zaleca się zmierzenie jak duża ilość światła będzie potrzebna dla komfortu użytkownika, wówczas podpowiedzią przy doborze rozmiaru okien służą normy mówiące o prawidłowym doświetleniu pomieszczenia światłem naturalnym – wyraża się ją mierząc stosunek wielkości przeszklenia do powierzchni podłogi.
W miejscu, w którym przebywają ludzie powinien on wynieść 1 okno na 8 m2 podłogi. Przy wymianie okien najczęściej inwestorzy decydują się na wymianę 1:1 czyli wstawienie nowego okna w miejsce starego.
Normy budowlane z biegiem lat zmieniły się i chcąc je spełnić - dla poczucia własnego komfortu - można dodać odpowiedniej ilości okien w dachu, ale ich wstawienie wiąże się z przeprowadzeniem większego remontu.
Przy wyborze okna należy kierować się własnymi preferencjami i komfortem, który ma ta zmiana przynieść. Dodatkowym kryterium jest dobór okna ze względu na rodzaj pomieszczenia, w którym ma się ono znajdować – okna o profilu PVC dedykowane są pomieszczeniom o zwiększonej wilgotności tj. kuchniom, pralniom i łazienkom.
Natomiast drewniane okna dachowe lepiej prezentują się w salonach, sypialniach i pokojach dziecięcych. Najważniejszy jest wybór okna energooszczędnego, które zabezpieczy użytkowników na lata.
Warto zwrócić uwagę na akcesoria, dzięki którym możemy nie tylko urozmaicić przestrzeń, ale także przyciemnić ją, wyciszyć, a nawet wychłodzić. W obniżeniu temperatury niezawodne są markizy i rolety zewnętrzne. Markizy odbijają promienie słoneczne jeszcze zanim dotrą one do szyby, a jednocześnie nie zasłaniają całkowicie widoku.
Rolety natomiast zaciemniają całkowicie i obniżają poziom hałasu docierającego z zewnątrz do pomieszczenia. Rolety i plisy wewnętrzne stanowią nie tylko barierę dla słońca, ale są też ciekawym aspektem estetycznym.
Jak przebiega montaż nowych okien dachowych?
Wymiana starych okien nie musi wiązać się z kłopotliwym wyburzaniem ścian, uszkodzeniem szpalety czy naruszeniem konstrukcji dachu. Prawidłowo wykonana wymiana okna nie przysporzy montażyście takich kłopotów.
Montaż nowego okna następuje po demontażu starego i polega na wstawieniu go w tym samym miejscu, pod warunkiem, że stosujemy ponownie ten sam rozmiar stolarki. Dla poprawienia estetyki inwestorzy często stosują wymianę całej wnęki okiennej i polecamy taki rodzaj odświeżenia ścian, choć nie jest on konieczny.
Należy zwrócić uwagę na to, by montaż zlecony był specjaliście. Okna dachowe powinny być montowane przez dekarzy, zgodnie ze sztuką budowlaną i według dołączonej do okna instrukcji. Źle zamontowane okno dachowe nie będzie spełniało swojej funkcji, negatywnie wpłynie na bilans energetyczny budynku, a nawet może prowadzić do uszkodzenia ścian czy więźby dachu.
Montaż i wymiana okna dachowego krok po kroku:
- Demontaż skrzydła i pokrycia: ostrożne wyjęcie starego skrzydła oraz demontaż rzędów dachówek lub arkuszy blachy wokół ościeżnicy.
- Usunięcie starej ościeżnicy: demontaż dotychczasowego kołnierza blacharskiego i wykręcenie ramy okna bez uszkadzania wewnętrznej płyty szpalety.
- Kontrola konstrukcji dachu: weryfikacja stanu technicznego krokwi, łat oraz ciągłości membrany dachowej (wstępnego krycia) wokół otworu.
- Osadzenie nowego okna OKPOL: wypoziomowanie ościeżnicy oraz dokładna regulacja szczelin i przekątnych.
- Szczelna izolacja i nowy kołnierz: wykonanie ciepłego montażu (docieplenie obwodu ościeżnicy), szczelne spięcie z membraną dachową oraz montaż dopasowanego kołnierza uszczelniającego.
- Odtworzenie pokrycia: ułożenie pokrycia dachowego wokół okna i wpięcie nowoczesnego skrzydła z pakietem 3-szybowym.
Dofinansowanie do wymiany okien dachowych
Wymiana wyeksploatowanych okien na modele 3-szybowe spełniające warunek Uw ≤ 1,1 W/(m²K) doskonale wpisuje się w założenia kompleksowej termomodernizacji budynku mieszkalnego. Inwestorzy mogą skorzystać z dwóch form wsparcia finansowego:
- Program „Czyste Powietrze”: pozwala uzyskać bezzwrotną dotację na zakup i montaż energooszczędnej stolarki okiennej OKPOL spełniającej kryteria techniczne programu.
- Ulga termomodernizacyjna: umożliwia odliczenie wydatków poniesionych na zakup stolarki okiennej oraz usługę certyfikowanego montażu dekarskiego od podstawy opodatkowania w rocznym zeznaniu podatkowym PIT.
źródło i zdjęcia: Okpol